دانلود پایان نامه

«تبصره – عسر و حرج موضوع این ماده‌ عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب می‌گردد:
1- ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه.
2- اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است.
در صورتی که زوج به تعهد خود عمل ننماید و یا پس از ترک، مجدداً به مصرف موارد مذکور روی آورد، بنا به درخواست زوجه، طلاق انجام خواهد شد.
3- محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر
4- ضرب و شتم یا هر گونه سوء رفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.
5- ابتلاء زوج به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا ساری یا هر گونه عارضه‌ی صعب‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید.
موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود، حکم طلاق صادر نماید. »
1-17-2- طلاق عسر و حرج
همچنان که در متن قبل ذکر شد طلاق عسر و حرج نوعی از طلاق‌های قضایی است که زمانی که بر حاکم احراز شود که زوجه در مشقت غیر قابل تحمل قرار گرفته، و زوج نیز حاضر به رهایی او نیست و حقوقش را نیز رعایت نمی‌کند، حاکم، زوج را مجبور به طلاق دادن زوجه می‌کند چنانچه زوج امتناع نماید، حاکم خود به عنوان ولی ممتنع نسبت به اجرای صیغه‌ی طلاق اقدام می‌نماید و در رویه‌ی فعلی و عملی دادگاه‌ها و دفاتر طلاق، با اعطای نمایندگی به سردفتر طلاق، پس از اجرای صیغه‌ی طلاق با شرائط مقرره، طلاق مزبور در دفتر ثبت و مراتب به زوج اعلام می‌گردد.

1-18- انواع طلاق در قانون مدنی
ماده‌ی 1143 قانون مدنی مقرر داشته است: «طلاق بر دو قسم است: بائن و رجعی. »
(مجموعه قوانین اساسی – مدنی، غلامرضا حجتی اشرفی، 1375، ص238)
سپس در ماده‌ی 1145 آن قانون موارد طلاق بائن را به چهار دسته تقسیم نموده است:
«در موارد ذیل طلاق بائن است: 1- طلاقی که قبل از نزدیکی واقع شود. 2- طلاق یائسه. 3- طلاق خلع و مبارات مادامی که زن رجوع به عوض نکرده باشد. 4- سومین طلاق که بعد از سه وصلت متوالی به عمل آید اعم از اینکه وصلت در نتیجه‌ی رجوع باشد یا در نتیجه‌ی نکاح جدید. » (همان)
بعضی از علمای حقوق نوع دیگری را به عنوان طلاق قضایی که همان حکم به طلاق به لحاظ عسر و حرج است میدانند لیکن فقها موارد زیادی را به عنوان انواع طلاق بر شمرده‌اند که در قوانین فعلی ما نامی از آن‌ها برده نشده است.

1-19- انواع طلاق در فقه
شیخ صدوق (ره) در کتاب من لایحضره الفقیه وجوه متصوره در خصوص طلاق را این ‌چنین شرح داده است:
«الطلاق علی وجوه، و لا یقع شی منها الا علی طهر من غیر جماع بشاهدین عدلین، و الرجل مرید للطلاق غیر مکره و لا مجبر، فمنها طلاق السنه، و طلاق العده، و طلاق الغائب، و طلاق الغلام، و طلاق المعتوه، و طلاق التی لم یدخل بها، و طلاق الحامل، و طلاق التی لم تبلغ المحیض، و طلاق التی قد یئست من المحیض، و طلاق الاخرس، و طلاق السر، و منه التخییر و المباراه و النشوز و الشقاق و الخلع و الایلاء و الظهار و اللعان، و طلاق العبد، و طلاق المریض، و طلاق المفقود، والخلیه و البریه و البته و البائن، و الحرام و حکم العنین. » (شیخ صدوق،(1363) ج 3، 494- 495).
بدین توضیح که طلاق بر چند وجه است، و هیچ کدام از طلاق‌ها در غیر طهر بدون مواقعه و با دو شاهد عادل (مرد) انجام نمی‌شوند یعنی بدون دو شاهد مرد عادل و بدون وقوع در طهر بدون جماع واقع نمی‌شوند. و مردی که ارادهی طلاق کرده است نباید مجبور باشد. از انواع طلاق یکی طلاق سنت است یکی طلاق عده، غایب، غلام، مجبور و. . . که توضیح آن‌ها جداگانه می‌آید.

1-19-1- طلاق سنت:

وقتی مردی می‌خواهد زنش را طلاق دهد بایستی منتظر بماند تا زن عادت ماهیانه شود سپس پاک شود، طلاقش بدهد در همان حالی که امکان تمکن از دخولش را دارد، البته این طلاق در حضور دو شاهد عادل که در یک زمان حضور دارند با یک لفظ واحد انجام می‌شود. این طلاق سنت نام دارد وقتی سه طهر از آن گذشت کاملاً جدا هستند و هر طلاقی که مخالف این طلاق سنت باشد باطل است. در طلاق سنت تا زمانی که عده تمام نشده است زوج حق رجوع دارد. حضور و شهادت زنان در طلاق جایز نیست.