دانلود پایان نامه

ظرفیت ذاتی شامل توانایی‌های فیزیکی و روانی و بالقوه و بالفعل است. فرد در انجام چه اعمالی ناتوان است؟ تا چه حد قادر به مراقبت از خود است و ظرفیت روانی وی تا چه حد است؟( بولاند 1994).
فرانس چهار عامل وضعیت خانوادگی، وضعیت جسمانی، وضعیت اجتماعی- اقتصادی و وضعیت روانی را چهار متغیر مؤثر بر کیفیت زندگی می داند، که به طور مستقل یا توأم با هم بر روی کیفیت زندگی تاثیر می گذارند. لازم به ذکر است که درک افراد از کیفیت زندگی‌اشان می تواند بر هر کدام از متغیرهای نامبرده تاثیر گذارد، به طوری که اگر درک افراد از کیفیت زندگی‌اشان کاهش یابد، بر توانایی آن‌ها در محیط کاری و شغلی‌شان تاثیر گذاشته و موجب افت شرایط اجتماعی و اقتصادی می شود(خسروی زاد، 1389).
کیفیت زندگی ضعیف می‌تواند موجب به‌کار گیری مکانیسم‌های مقابله و سازگاری ناموثر در افراد شده و متعاقباً موجب افزایش تنش در آنان شده و افزایش تنش، خود در ارتباط با عوامل فیزیکی و جسمی بوده و می‌تواند به شدت بیماری را در فرد افزایش دهد( دان،1994؛ به نقل از خسروی زاد، 1389).
گرانت و پریلا (1992) ویژگی‌های کیفیت زندگی را رفاه روانی (رضایت از زندگی، مفهوم زندگی، دست یابی به اهداف و خوشبختی)، رفاه فیزیکی یا سلامتی (فعالیت‌های روزمره، زندگی، اشتها و خواب) رفاه اجتماعی و ارتباطات بین فردی و رفاه مالی یا اقتصادی می‌دانند.
عوامل تعیین کننده کیفیت زندگی عمدتاً در سه گروه قرار می گیرند:
مشخصات عینی کیفیت زندگی شامل متغییرهای دموگرافیک.
شاخص‌های عینی کیفیت زندگی که در واقع شرایط محیطی هستند که بر متغیر های وابسته به کیفیت زندگی تاثیر می گذارند. این شاخص‌ها وضعیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، محیطی و شرایط و امکانات زندگی را در بر می گیرند.
شاخص‌های ذهنی کیفیت زندگی که غالباً با اصطلاحاتی چون احساس رضایت‌مندی از تمام ابعاد زندگی، رفاه و آسایش جسمی و روانی و خوشحالی توصیف می شوند. این شاخص‌ها در واقع برداشت ذهنی و ارزشیابی فرد از زندگی و با فرایندهای درونی رابطه دارد(خسروی زاد، 1389).
مدل‌های کیفیت زندگی
مدل فلس و پری: فلس و پری(1996) بعد از بررسی 15 پژوهش، مدلی مفهومی از کیفیت زندگی (اندورس، وایتی،1976؛ بیکر و ایستگلیتا ، 1984؛ بیگلو و همکاران، 1991؛ بلاندن، 1988، بورنویک- دافی، 1994؛ براون و بیر، 1992؛ به نقل از فلس و پری، 1996) طراحی کردند که در برگیرنده مدل‌های مذکور بود. در این مدل 5 طبقه اصلی وجود دارد:
بهزیستی جسمی؛ که شامل سلامت، زیبندگی، تحرک و ایمنی شخصی است.
بهزیستی مادر یا پایه؛ که شامل درآمد، کیفیت محل زندگی، حریم شخصی، ثروت، وضعیت تغذیه، حمل و نقل، همسایگی، ایمنی و سکونت دائم یا اجاره‌نشیتی می باشد.
بهزیستی اجتماعی، که در برگیرنده روابط درون خانواده و ارتباط با اقوام در خانواده‌ای گسترده‌تر یا با دوستان، ‌فعالیت‌های ارتباطی و سطح حمایت اجتماعی است.
رشد و فعالیت؛ که به مهارت‌های مربوز به خود تعیینی- شایستگی یا استقلال، جبر یا اختیار، اشتغال، اوقات فراغت، کارهای خانه، تحصیلات، تولید یا مشارکت است.
بهزیستی هیجانی که در برگیرنده عاطفه یا خلق و خو، رضایت‌مندی، تکامل عزت نفس، شأن، احترام و اعتقادات مذهبی می باشد. این مدل در شکل 2-2 نمایان است.
تولید- مشارکت
تولید- مشارکت
جبر- اختیار
جبر- اختیار
شایستگی- استقلال
شایستگی- استقلال
رشد و فعالیت
رشد و فعالیت
شغل
شغل
کارهای خانه خانواده