دانلود پایان نامه

فصل سوم
روش تحقیق
فصل سوم:
روش تحقیق
مقدمه
پایه هر علمی، روش شناخت آن است و یکی از مهم ترین جنبه های تحقیق علمی، روش شناسی آن است. بدون روش شناسی تحقیق، نتایج بررسی و تحلیل های مربوطه، معتبر و قابل تعمیم نخواهد بود و از این رو روش شناسی تحقیق از جمله معیارهای رایج ارزیابی تحقیقات علمی، تلقی می گردد.
به طور کلی روش تحقیق، مجموعه ای از قواعد، ابزارها و راه های معتبر (قابل اطمینان) و نظام یافته برای بررسی واقعیت ها، کشف مجهولات و دست یابی به راه حل مشکلات است. تحقیق مستلزم رشته فعالیت هایی است که در بردارنده فرایندی جستجو، بررسی، آزمودن و آزمایش است. این فرایند را باید به طور منظم، به دقت، منتقدانه، عینی و منطقی به اجرا در آورد. نتیجه نهایی شامل کشف واقعیات جدیدی است که به ما کمک می کند تا با مشکل مقابله کنیم (خاکی، 1386؛ به نقل از میرزایی، 1392).
یکی از مهمترین مراحل پژوهش های علمی، انتخاب روش تحقیق مناسب با تحقیق است. منظور از انتخاب روش انجام تحیق ای است که مشخص کنیم، چه روش تحقیق برای بررسی موضوع خاص لازم است. انتخاب روش تحقیق به عهده محقق است و او باید در انتخاب روش صحیح تحقیق، حساسیت لازم را به عمل آورد (خلیلی و همکاران، 1378؛ به نقل از میرزایی، 1392).
در این فصل ابتدا به معرفی جامعه پژوهش (کودکان استثنایی و عادی شهر کرمانشاه) و سپس نمونه ها و روش های نمونه گیری پرداخته شده است. در ادامه معرفی ابزار و روایی و پایایی آن به صورت مبسوط شرح داده شده است. در آخر روش ها و آزمون های مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل داده ها آورده شده است.
روش تحقیق
تحقیق را به دو منظور متفاوت انجام می دهند. نخست حل مشکلاتی که در حال حاضر وجود دارد و دوم افزودن به مجموعه دانش بشری در زمینه خاصی که مورد علاقه پژوهشگر می باشد (خاکی، 1386؛ به نقل از میرزایی، 1392).
روش های گوناگونی وجود دارد که هر یک به تناسب موضوع مورد بررسی و ماهیت زمینه تحقیق در پژوهش های علوم انسانی، ارزشمند هستند. استفاده از روش های تحقیق به ماهیت و زمینه تحقیق، فعالیت های لازم برای نتیجه گیری و میزان احساس مسئولیت محقق در مقابل نتایج و اهداف تحقیق بستگی دارد.
نوع این پژوهش توصیفی و از نظر روش مقایسه ای می باشد. در این پژوهش کیفیت زندگی دو گروه مستقل یعنی کودکان استثنایی و کودکان عادی بررسی می‌شود و در ادامه دو گروه از لحاظ کیفیت زندگی مورد مقایسه قرار گرفتند. لذا هیچ دخل و تصرفی در متغیرهای پژوهش انجام نگرفته است، بنابراین در تحقیق حاضر متغیر‌ها بدون هیچ‌گونه دستکاری مطالعه و مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
جامعه پژوهش
اين تحقيق به مطالعه و مقایسه کیفیت زندگی دو گروه از دانش‌آموزان پرداخته است، که یک گروه در مدارس استثنایی و گروه دیگر در مدارس عادی تحصیل می‌کردند. در شهر کرمانشاه آمار کل دانش آموزان عادی301،791 نفر و آمار دانش آموزان استثنایی 1،501 نفر بوده است که تقریباً‌ به ازای هر 200 دانش آموز عادی یک دانش آموز استثنایی وجود دارد (سالنامه آماری آموزش و پرورش، 1391). لذا جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر استثنایی و عادی شهر کرمانشاه که در نیمه اول سال تحصیلی 94- 1393تحصیل می کردند، می‌باشد.
نمونه و روش نمونه گيري
روش های مختلفی برای انتخاب نمونه وجود دارد. از جمله استفاده از فرمول های مختلف انتخاب حجم نمونه مانند فرمول مورگان و فرمول کوکران. در این پژوهش از روش برآورد حجم نمونه بر اساس میانگین حجم نمونه در سه پژوهش اخیر در حیطه مورد بررسی استفاده شده است. نمونه مورد پژوهش در این تحقیق 200 نفر برآورد شد (100 نفر دانش‌آموز پسر استثنایی در حال تحصیل در مدارس استثنایی شهر کرمانشاه و 100 نفر دانش‌آموز پسر عادی در حال تحصیل).
گروه دانش‌آموزان استثنایی با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، به این صورت که ابتدا با مراجعه به ریاست اداره کل استثنایی استان و اخذ مجوزهای همکاری، اسامی مدارس استثنایی سطح شهر کرمانشاه استخراج گردید و با مراجعه به آن مدارس و نیز اخذ همکاری آن‌ها در رابطه با اجرای پژوهش، در مرحله بعد از میان مدارس مورد نظر 5 مدرسه و از هر مدرسه 20 نفر با توجه لیست دانش آموزان موجود در مدارس، از افراد در محدوده سنی آ‌ن‌ها (7 تا 18 ساله) انتخاب شدند.
گروه دانش‌آموزان عادی نیز با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ایی چند مرحله‌ای از آموزش و پرورش شهر کرمانشاه انتخاب شدند، به این صورت که از مناطق مختلف آموزشی شهر کرمانشاه که 3 منطقه بودند، 5 مدرسه در محدوده مدارس استثنایی به منظور همتاسازی از نظر متغیرهای اجتماعی فرهنگی و اقتصادی به صورت تصادفی انتخاب گردید و در مرحله بعد از هر مدرسه 20 دانش‌آموز انتخاب گردید. به منظور همتاسازی دانش آموزان عادی و استثنایی از نظر سنی در انتخاب دانش آموزان عادی3 مدرسه ابتدایی و 3 مدرسه راهنمایی انتخاب شد.
روش جمع آوري اطلاعات
برای گرد آوری داده‌ها و اطلاعات از دو پرسشنامه استفاده شد:
الف) پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی
به منظور همتاسازی آزمودنی های دوگروه کودکان استثنایی و کودکان عادی پرسشنامه ای محقق ساخته با سئوالاتی در مورد سن، ميزان تحصيلات، میزان تحصیلات پدر و مادر، آموزش ویژه و خدمات وابسته به شركت کنندگان در پژوهش ارائه گردید.
ب)پرسشنامه کوتاه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی
این مقیاس به مطالعه چهار دامنه از کیفیت زندگی افراد می پردازد که عبارتند از: سلامت جسمی، سلامت روان، روابط با دیگران و محیط زندگی(گروه سازندگان مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی، 1998؛ به نقل از رحیمی و خیر، 1388). جهت سنجش سلامت جسمی، هفت گویه سلامت روانی، شش گویه، روابط اجتماعی، سه گویه و محیط زندگی، هشت گویه در نظر گرفته شده است. به علاوه، دو گویه اضافی نیز برای مطالعه کیفیت آشکار زندگی و سلامت عمومی افراد قرار داده شده است. یک مورد از گویه‌های بعد روابط اجتماعی به دلیل عدم تطابق فرهنگی حذف شد. برای هر گویه نمره ای از یک تا پنج در نظر گرفته شده است.
این مقیاس توسط نصیری و دو تن از اساتید بخش روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شیراز به زبان فارسی برگردانده شده است. نصیری (1385؛ به نقل از رحیمی و خیر، 1388) روایی این مقیاس را از روش روایی همگرا مطلوب گزارش کرده است.