دانلود پایان نامه

درک پتانسیل‌های زندگی
خوش بختی
خوش بختی
بهزیستی
بهزیستی
تحقق نیازها
تحقق نیازها
نظم بیولوژیکی
نظم بیولوژیکی
کیفیت زندگی هستی گرایانه
کیفیت زندگی هستی گرایانه
همچون دیگر مسائل روان‌شناسی مفهوم کیفیت زندگی نیز همواره بین نظریات رفتاری و شناختی در نوسان بوده است. گاهی کاملاً رفتاری بوده و بر عوامل عینی تاکید داشته است (لی، 1974، موریس، 1979، ویلیامز، 1979، 1985، به نقل از لی، 2006) در نهایت در نظریات جدیدتر، دیدگاه رفتاری و شناختی مورد توجه قرار گرفته اند.
اگرچه محققان مختلف کیفیت زندگی را از روی جنبه های مختلف طبقه بندی کرده اند، هر مجموعه از جنبه های کیفیت زندگی حیطه های اصلی عملکردهای زندگی را پوشش می دهد، جنبه هایی که به وسیله سازمان بهداشت جهانی در راهبرد عمومی جهانی بکارگرفته شده اند عبارتند از: سلامت جسمی، بهزیستی روانشناختی، روابط اجتماعی و محیطی(مورفی و همکاران،2000؛ به نقل از اسچیپرز، 2010 ).
براون و براون(2003) این ایده ها را برای اجرا در خدمات ناتوانی به سه طبقه هسته ای و نه زیر طبقه تقسیم نموده اند:
الف) بودن یا هستی: عبارتند از فیزیکی، روانشناختی و بهزیستی معنوی.
ب) تعلق: عبارتنداز فیزیکی، اجتماعی و تعلق جمعی.
ج) شدن: عبارتند از عملی، استراحت و رشد کردن
طبقه بندی دیگری که به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد توسط اسکالاک و وردوگ(2002؛ اسچیپرز، 2010 ) توصیف شده است که عبارت است از: بهزیستی عاطفی، روابط بین فردی، بهزیستی زناشویی، رشد فردی، بهزیستی فیزیکی، خود تنظیمی، هم آمیزی جمعی ، حقوق. حیطه های مختلف که توسط محققان مختلف مورد بحث قرار گرفته اند دارای رتبه گسترده ای از عمومیت هستند اگرچه گاهی تحت عناوین مختلفی به کار می روند. همه حیطه‌های ساختاری، زمینه مشابهی را پوشش می دهند و محتوای درهم تنیده خاصی را منعکس می کنند.
عوامل موثر بر کیفیت زندگی
بسیاری از محققین رابطه بین صفات فردی و کیفیت زندگی را مورد بررسی قرار داده و عواملی را شناسایی کرده اند. این عوامل شامل میزان شناخت از خود، تنش های متحمل شده، دست یابی به اهداف زندگی، روش های مقابله و میزان سازگاری هستند. تلقی فرد از خود که شامل عواملی از قبیل مفید بودن، تصویر ذهنی از خود، مولد بودن ذوق، نحوه نگرش نسبت به زندگی، درمان و آینده نگری می باشد، تاثیر زیادی بر کیفیت زندگی دارند (هارتشون، 1992؛ به نقل از خسروی زاد، 1389). متغیر های روانی مانند افسردگی، اضطراب، اعتماد به نفس و خوشبینی می توانند به عنوان واسطه بر تاثیرات متغییرهای فردی ( سن، وضعیت اقتصادی- اجتماعی) و حتی ویژگی‌های بیماری بر روی کیفیت زندگی نقش داشته باشند. سایر عوامل موثر بر کیفیت زندگی شامل: رضایت از خود و زندگی خانوادگی، منابع اقتصادی در دسترس و فعالیت‌های اجتماعی هستند( اندرسون 1995؛ به نقل از خسروی زاد، 1389). پژوهش های انجام شده، اهمیت وضعیت اقتصادی و عوامل اجتماعی بر کیفیت زندگی را نشان داده اند. از دیدگاه روان شناسی اجتماعی، وضعیت اجتماعی – اقتصادی در رابطه با بهزیستی روانی فرد شامل احساس امنیت و اعتماد به نفس است ولی از نظر سیاسی منظور از وضعیت اقتصادی- اجتماعی، منابع در دسترس فرد برای سازگاری است (زان، 1992؛ به نقل از خسروی زاد، 1389).
به نظر زان (1992؛ به نقل از خسروی زاد، 1389) وضعیت اجتماعی- اقتصادی، سه جزء اشتغال به کار، تحصیلات وآموزش و درآمد را در بر می گیرد. این معیار نیز همانند سلامتی باید مورد ارزیابی عینی و ذهنی قرار گیرد. ارزیابی عینی بررسی مواردی همچون میزان درآمد، وضعیت اشتغال، انواع دارایی های فرد و پیشرفت تحصیلی است. ارزیابی ذهنی عبارت است از بررسی رضایت فرد از منابع و امکانات مالی و اجتماعی.
در زمینه اقتصادی از عوامل خاص مرتبط با کیفیت زندگی می‌توان هزینه درمان، میزان درآمد و وضعیت اشتغال را نام برد. عوامل فوق الذکر را می توان مرتبط با میزان مفید بودن دانست که دارای تاثیر مثبت بر کیفیت زندگی هستند. تطابق شغلی می تواند بر کیفیت زندگی تاثیر بسزایی داشته باشد. بدین معنی که تطابق، مشخصه توان فرد جهت حرفه در صورت لزوم است و می توان انتظار داشت که هر چند فرد از قابلیت انعطاف پذیری بیشتری در تغییر حرفه برخوردار باشد امکان کیفیت مطلوب زندگی برای او افزایش می یابد (هارتشون، 1992؛ به نقل از خسروی زاد، 1389).
ویژگی های کیفیت زندگی
اطلاع از ویژگی‌های کیفیت زندگی، می تواند در شناسایی مقیاس‌های آن ما را یاری نماید این ویژگی ها عبارتند از: چند بعدی بودن، پویا بودن، (احمدی ،1385؛ به نقل از خسروی زاد، 1389).
الف: چند بعدی بودن:
کیفیت زندگی بر پایه ابعادی که ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند بنا شده است. از این رو می توان کیفیت زندگی را در ابعاد زیادی اندازه‌گیری کرد. به طور کلی سه بعد اساسی کیفیت زندگی مربوط به سلامت، ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی هستند که هر یک از آن ها به زیر مجموعه های دیگری تقسیم می گردند.