جایگاه رفیعی در اقتصاد بین الملل است. چهار عضو این اتحادیه یعنی آلمان، فرانسه، انگلستان و ایتالیا عضو 8 کشور صنعتی جهان یا گروه 8 می باشند. همچنین دو عضو این اتحادیه یعنی فرانسه و انگلستان اعضاء دائم شورای امنیت بوده و عضو باشگاه هسته ای می باشند. اتحادیه اروپایی حدودا یـک چـهارم تولید ناخالص‌ جهان‌ را‌ تولید میکند و یک سوم تجارت جهانی‌ را‌ در‌ اختیار‌ دارد. بدیهی‌ است‌ که‌ بازاری واحد در این مقیاس و با این گستردگی یک پدیده منحصربفرد در دنیای‌ کنونی می‌باشد.
کشور های عضو اتحادیه اروپا در سازمان های اقتصادی – پولی بین المللی، نظیر صندوق بین المللی پول، بانک جهانی، سازمان تجارت جهانی، و سازمان همکاری اقتصادی و توسعه حضوذ و نوفذ بسیار دارند. همچنین اتحادیه با برخورداری از توان فنی، صنعتی، پولی، مالی و فناوری، توانایی انجام سرمایه گذاری و انتقال فناوری به اقصی نقاط جهان را دارد. علاوه بر این اتحادیه و به ویژه اعضای اصلی آن یعنی 4 کشور عضو گروه 8 از بازیگران عمده در سازمان های بین المللی اقتصادی، تجاری و پولی دنیا می باشند و خط دهی و سیاست گذاری در این سازمان ها به طور عمده در دست کشورهای غربی و اروپایی است. لذا از این نظر اتحادیه پتانسیل قوی جهت رایزنی در مجامع بین المللی دارد(خالوزاده، 1390، ص. 191).
ارتقای جایگاه جهانی اتحادیه اروپا در این‌ سالها‌ به حدی بـوده کـه برخی‌ حتی‌ سخن‌ از ظهور ابرقدرتی جدید در دنیا بر زبان رانده‌اند. اما اتحادیه اروپایی را نمی‌توان‌ یک ابرقدرت تلقی نمود و در ارزیابی قدرت و نفوذ اروپا نـباید‌ دچـار‌ اغـراق شد. با این حال اگرچه اروپا ابرقدرت نیست، اما‌ یک قدرت بزرگ جهانی، دست‌ کـم‌ در بـعد اقتصادی است و در بسیاری از مسائل بین المللی به صورتی تعیین‌کننده تأثیرگذار است و در طیف وسیعی از مـوضوعات بـین المـللی که به حوزه سیاست سفلی ارتباط می‌یابد، یعنی در ارتباط با‌ تجارت، محیط زیست، کنترل مواد مخدر، بلایای طبیعی، بیماریهای‌ خطرناک و غـیره حـرفهای زیادی برای گفتن دارد. اما در حوزه سیاست علیا گذشته از اقدامات محدودی که در دستور کـار خـویش قـرار داده، در مسائل مهم و اساسی‌ ناگزیر از‌ همکاری‌ و تبعیت از امریکاست. اروپا در این نوع موضوعات، دست کم تا مدتها، به ناچار نقشی مـکمل امـریکا بـرای خود قائل است. بنابراین تعبیری که زمانی برای‌ آلمان بکار برده می‌شد در مورد اتـحادیه کـنونی نیز‌ صادق‌ است: اتحادیه اروپا یک غول‌ اقتصادی و یک کوتوله سیاسی است که فاقد شاخصه‌های قدرت بزرگ و تمام عیار می‌باشد(کریمی، 1387، صص. 275-276).
3-3-2 جایگاه سیاسی و امنیتی اتحادیه اروپا
بحث جایگاه سیاسی و امنیتی اتحادیه اروپا را با نقل قولی از آقای آیزکنز یکی از مقامات اسبق بلژیکی است آغاز می کنیم. وی در این زمینه اظهار می دارد: اتحادیه اروپا یک غول اقتصادی، یک کوتوله سیاسی و یک کرم نظامی است(Whitney, 1991, The New York Times January 25). همانطور که در بخش قبل اشاره شد اتحادیه اروپا بزرگترین بلوک اقتصادی است و حدودا یـک چـهارم تولید ناخالص‌ جهان‌ را‌ تولید میکند و یک سوم تجارت جهانی‌ را‌ در‌ اختیار‌ دارد. با این حال چگونه است که برای آن نمی توان ویژگی های یک ابر قدرت سیاسی را قائل شد؟
به نظر می رسد برای پاسخ به این سوال می بایست دو مولفه مهم یعنی «سیاست خارجی منسجم و

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید