پایان نامه تجمل گرايي:/كاهش معنويت در جامعه

كاهش معنويت در جامعه

انسان در جهان مادي از آغاز آفرينش تا زمان مرگ، با طبيعت و بسياري از عناصر مادي، ارتباط مستقيم دارد. از اين رو، نسبت به جهان مادي، گونه‌اي انس و الفت پيدا مي‌كند و در پرتو اين ارتباط نزديك، از لذت‌هاي مادي و طبيعي اين جهان بهره‌مندمي‌شود تا جايي كه به اين حيات مادي و طبيعي، عشق و علاقه مي‌ورزد. بسياري از انسان‌ها بر اثر شدت علاقه، هدف اصلي از آفرينش اين جهان و خويشتن را به فراموشي مي‌سپارند و به هيچ  قيمتي حاضر نيستند ذره‌اي از اين لذت‌هاي مادي را از دست بدهند .

بنابراين يكي ديگر از پيامدهاي تجمل گرايي تأثيرات منفي در فضاي معنوي جامعه مي باشد. چرا كه در بسياري از مواقع زياده خواهي، تجمل پرستي و مصرف گرايي باعث رواج خودخواهي، رشد روحيه فردگرايي و ناديده انگاشتن بسياري از اصول اخلاقي خواهد شد.

تجمل گرايي سبب مي گردد تا فرهنگ ماديت جايگزين معنويت شود، يعني در دنياي تجمل گرايي آن چنان كه انسان به وجود وسايلات غيرضروري و تجملي زندگي در اين جهان بها و اعتبار مي دهد، نيمي از آن را به فكر معنويت نيست و اصولا در چنين دنيايي همه چيز تجملي است و از عمق و معناي خاصي برخوردار نيست.

خداوند درباره اين تجمل پرستان و دوستداران زيبايي‌هاي دنيوي مي‌فرمايد:  الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَيَوةَ الدُّنْيَا عَلي الاَْخِرَةِ وَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونهََا عِوَجًا  أُوْلَئكَ في ضَلَالِ  بَعِيد[1] ؛كساني كه [فريفته زخارف و زينت‌هاي دنيوي شده‌اند و] زندگي اين دنيا را بر آخرت ترجيح مي‌دهند و (مردم را) از راه خدا باز مي‏دارند و مي‏خواهند راه حق را منحرف سازند آنها در گمراهي دوري هستند!

خداوند درباره اين مرحله فرموده  است: أُوْلَـئِكَ فِي ضَلاَلٍ بَعِيدٍ.

5-2-5 فاصله گرفتن از توده مردم

يكي از مهمترين اثرات تجمل گرايي, دور شدن از واقعيتهاي اجتماعي است. قشر محروم جامعه هميشه در راستاي رفع نيازمنديهاي خود, اهتمام و توجه ثروتمندان جامعه را به خود دوست دارد. اما قشر مرفه و تجمل گرا در هر جامعه بواسطه حرص و طمع به تزيين و زيباسازي محيط زندگي خود, علاوه بر اينكه بر عطش روحي خود دامن مي زنند, از درد دردمندان و نياز نيازمندان جامعه خويش بيگانه مي شوند و روابط و رفت وآمدهاي خود را با قشر محروم و عيالوار محدود مي كنند و بتدريج آنها را فراموش مي كنند و اينكه در روايات و احكام اسلامي بر توجه و همنشيني با فقرا تاكيد شده است, به جهت بيگانه نشدن از قشر محروم جامعه است.

سلمان فارسي(ره) مي گويد: رسول خدا(ص) مرا به هفت چيز سفارش كرد بطوري كه در هيچ حال آنها را رها نكنم… فقرا را دوست داشته باشم و به آنها نزديك شوم. [2]

لذت جويي لجام گسيخته و تجمل گرايي در زندگي، روحيه مسئوليت پذيري و عواطف انساني را سخت تضعيف يا نابود مي سازد و در نتيجه مترفان نه توجهي به محرومان و نيازمندان خواهند داشت و نه مشاركتي در كارهاي خير. شادماني غرورآميز آنان در زندگي دنيا به سبب رفاه زدگي و ثروت بي شمار كه فكر و جانشان را در برگرفته است [3] نمي گذارد تا غم و درد ديگران را به خود راه دهند و از روحيه همدردي به ديگران برخوردار نيستند. قرآن كريم در آيه 76 سوره قصص، با اشاره به شادماني قارون همراه غرور وي به هنگام رفاه زدگي اش، چنين روحيه اي را مانع كمك قارون به هموطنان خويش و رفع نيازهاي اقتصادي آنان مي داند.[4]

[1]  ابراهيم/3.

[2]شيخ حر عاملي، پيشين، ج6, ص309.

[3]   انعام/44 ،  هود/9 و 10،  رعد/26)

[4] ر.ک: جواد ايرواني، اخلاق اقتصادي از ديدگاه قرآن و حديث، پيشين،   صص264-261

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

نظر اسلام درباره تجمل گرايي