پایان نامه درباره منابع طبیعی، مصرف کننده

اکثر ترکیبات رنگزاهای طبیعی ضدآلرژی می باشد. برای تماس با پوست بی خطر و اساساً برای سلامتی انسان غیرخطرناک است؛
رنگ های مصنوعی با گذر زمان محو می گردند، در حالی که فام بدست آمده با رنگزاهای طبیعی درخشان تر می شوند؛
رنگ های طبیعی درصورت رنگ پس دادن دیگر منسوجات اطراف را لکه دار نمی کند. در این میان البته زردچوبه به عنوان استثناء می باشد؛
رنگ های طبیعی معمولاً آنتی باکتریال هستند و می توانند جایگزین رنگ های مصنوعی در پوشاک کودکان و موادغذایی جهت سلامتی شوند؛
تنوع و تفاوت رنگی رنگزاهای طبیعی در مناطق مختلف که براساس اقلیم، ژن گیاهی، آب و هوا و جز اینها می باشد در عدم امكان تقليد و كپي برداري از محصول رنگ آمیزی شده با رنگزای طبیعی یک منطقه تاثیر گذار می باشد. به طوری که با مشاهده ي رنگ هاي كاربردي در منسوج يك منطقه، گياهان رنگي منطقه را تا حد قابل توجهي پيش بيني نماييد؛
مواد رنگزاي طبيعي معمولاً دارای ثبات شست و شويي متوسط تا خوب هستند. که با توجه به این ویژگی به مرور زمان شاهد ملايم شدن و شفافيت رنگ طبيعي هستیم که مورد پسند مصرف کننده است. بخشي از اين شفافيت رنگي مديون پلي ژن بودن رنگدانه هاي طبيعي است. برای نمونه هنگامي كه آليزارين موجود در روناس به هر دليل از بين مي رود كروموفور گارانسين ظهور مي كند؛
عدم تاثيرات سوء اکثر رنگزاهای طبیعی بر محيط زيست مزیت قابل توجه این رنگزاها نسبت به آلودگيهاي ناشي از كاربرد مواد شيميايي می باشد. به استثنا رنگرزي با نيل و وسمه، فاضلاب و پساب مواد رنگزاي طبيعي بر خلاف مواد رنگزاي شيميايي نه تنها براي بخش كشاورزي مضر نمي باشد بلكه تفاله ي بسياري از آنها كود بسيار مناسبي براي محصولات آنها مي باشد. گسترش كشت گياهان صنعتي، علاوه بر مزاياي افزايش فضاي سبز و كاهش آلودگي هوا، در كاستن از مصرف مواد شيميايي آلاينده نيز به نحوي مستقيم مؤثر است و مي تواند به عامل مهمي در حفظ سلامت محيط زيست مبدل شود. از نظر بهداشت فردي نيز كار با مواد طبيعي از بروز بيماريهاي پوستي و تنفسي ناشي از مواد شيميايي پيشگيري مي كند و خطر سرطان‌زايي را به حداقل مي رساند؛
به علت رشد جمعيت و فراواني نيروي جوان مي توان، با اتخاذ روشهاي اصولي، از اين نيروي فعال در احياي زمينهاي باير و يا كشت گياهان رنگزا صنعتی بهره مند شد؛
با توجه به كيفيت مرغوب رنگ هاي طبيعي از يك سو و صرفه اقتصادی مي توان با تولید رنگزاهای گیاهی از خروج ارز براي تهية رنگهاي شيميايي تا حدود زيادي کاسته شود(Samanta & Konar,2011: 31).
محدودیت ها یا معایب رنگزاهای طبیعی:
« تولید دوباره یک شید رنگی با رنگ های طبیعی دشوار می باشد. که از مهمترین دلایل عدم تکرارپذیری، تفاوت در اقليم، ژن گياهي، عمر گياه، تغزيه، رشد یا عدم رشد کامل گیاه رنگزا و جز اینها در میزان شيد رنگي تاثیر گذار می باشد؛
استاندارد نمودن دستورالعمل استفاده از رنگ طبیعی دشوار است. به طوری که به فرآیند رنگرزی طبیعی، عنصر رنگ و مواد واسطه یا وابسته بستگی دارد؛
رنگرزی طبیعی به نیروی متخصص و در نتیجه گران نیاز دارد. بازدهی پایین رنگ از منابع طبیعی که بنابراین استفاده از درصد بیسشتر رنگزا را ضرورت می دهد و همچنین زمان رنگرزی طولانی و هزینه اضافی برای دندانه و دندانه دادن، از دلایل بالا بودن نسبی هزینه است؛
پشتیبانی و حمایت علمی از بخش بزرگ دانش در مورد رنگرزی طبیعی هنوز نیاز به بررسی است؛
عدم دسترسی به دانش فنی دقیق در روش های استخراج و رنگرزی؛
رنگ منسوجات رنگ شده با رنگزای طبیعی ممکن است در برابر نورخورشید، عرق، شستشو و هوا تغییر کند؛
معمولاً همه رنگ های طبیعی با اندک موارد استثناء نیاز به استفاده از دندانه برای اتصال محکم بر منسوج دارند. در هنگام رنگرزی بخش قابل توجهی از دندانه در حمام رنگ باقی می‌ماند که ممکن است جهت دفع پساب مشکل جدی ایجاد کند؛
به جز مورد استثناء، بیشتر رنگ های طبیعی ناپایدارند، به طوری که درجه ثبات نوری آنها در حد ناکافی می باشد»(Samanta & Konar,2011: 31).
2-4-2-4- کاربردهای ویژه رنگزاهای طبیعی
کاربرد اصلی و معمول رنگزاهای طبیعی در گذشته جهت رنگرزی الیاف حیوانی و گیاهی ریسیده شده و نشده بوده است. که امروزه نیز با وجود حضور رنگ های مصنوعی همچنان مورد بهره‌وری قرار می گیرد. البته استفاده آرایشی و هنری نیز در گذشته جزء کاربردهای معمول برخی از رنگزاهای طبیعی بوده است. در این بحث به کاربردهای ویژه رنگزاهای طبیعی از قبیل استفاده آنها به عنوان آرایشی و بهداشتی، غذایی، هنری، دارویی و پزشکی، صنعت و سایر کاربرد‌ها پرداخته می شود.
2-4-3- روش رنگرزی
روش رنگرزی و عملیات دندانه دارکردن با هم دارای همگونی بوده به طوری که روش های کلی رنگرزی شامل همان روش های دندانه دادن که شامل دندانه قبل از رنگرزی، دندانه همزمان با رنگرزی و دندانه پس از رنگرزی می باشد که پیش تر به جزییات این روش ها اشاره شده است. دندانه های معدنی نمک های فلزی از جنس آلومینیوم، کروم، آهن، مس، نیکل و قلع هستندکه قابل حل در آب می باشند. که برخی از آنان مانند املاح مس، کبالت خود دارای رنگ هستند و برخی مانند زاج سفید بدون رنگ اند. این املاح که ظرفیت فلزی آنان زیاد است می توانند با تشکیل پیوند بین خود، رنگ و لیف اتصالات محکمی بوجود آورند. که این پیوند باعث می شود رنگ کاملاً در داخل لیف نفوذ کند.
«رنگرزی می تواند در حمام قلیایی، حمام اسیدی یا در حمام خنثی انجام می‌شود»(Samanta & Konar,2011: 44). رنگرزی در حمام قلیایی به دلیل عدم حل شدن برخی از رنگزاها و یا رسیدن به فامی متفاوت از یک رنگزا می باشد. انواع مواد رنگزای خمی از این دست می باشند. چون رنگرزی در محیط قلیایی صورت می گیرد، باید کنترل لازم در مصرف مقدار قلیایی و درجه حرارت به عمل آید در غیر این صورت پشم آسیب خواهد دید. رنگرزی در حمام اسیدی جهت رنگرزی با رنگزاهایی که جذب خوبی ندارند یا جهت جذب ایده آل و عالی کلیه رنگزاها (به جز رنگ های خمی) استفاده می شود. به طوری که تقریباً یک شیوه معمول و مرسوم می باشد. رنگرزی در حمام خنثی نیز شامل رنگرزی با رنگزاهایی است که جهت حل شدن، جذب نیاز به مواد کمکی ندارند. رنگزاهای مازوجی از این جمله می باشند.مواد مازوجی در بسیاری از نباتات به طور فراوان یافت می شود که در بین آنها بلوط، کاج، گردو، انار ، بید، سماق، هلیله، گندل کوله، جفت ، هلیله سیاه اهمیت زیادتری دارند. پس از رنگرزی نیز شستشوی الیاف رنگ‌شده اهمیت بسیار زیادی دارد.
2-4-3-1- عوامل مؤثر بر فرآيند و كيفيت رنگرزي