دانلود پایان نامه

من اینکه عادت به فعالیت جسمانی از اوایل زندگی شکل می گیرد(Kelishadi, 2001).
سازمان جهانی بهداشت انجام روزانه حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط به بالا را برای کودکان و نوجوانان توصیه می کند. فعالیت بدنی علاوه بر نقش در افزایش HDLکلسترول خون در نوجوانان و کودکان، باعث ارتقاء سلامت سیستم قلبی عروقی، سیستم تنفسی، کنترل وزن و کاهش اضطراب، دوری از رفتار های پر خطر همانند مصرف الکل و تنباکو می شود. کم تحرکی، سلامت نوجوانان را به خطر انداخته و باعث گوشه گیری و افسردگی آنها می شود(Kazemi, 2011). در دهه های اخیر، الگوی فعالیت بدنی در نوجوانان دچار تغییر شده است. این تغییرات نتیجه افزایش مدت زمان صرف شده برای تماشای تلویزیون و بازی های اینترنتی و کاهش مدت زمان فعالیت بدنی در مدارس و جامعه می باشد. این امر باعث افزایش وزن در کودکان سنین مدرسه شده است(Mahan, 2011;Zaree, 2013).
شواهد مطالعه ای در اصفهان نشان داد ۵/۲۶% دختران نوجوان ۱۱ تا ۱۸ ساله سبک زندگی بی تحرکی داشتند و بین تمرین بدنی منظم نوجوان و تمرین بدنی مادر، سطح تحصیلات مادر ارتباط وجود داشت. در واقع فعالیت بدنی همانند بسیاری از الگوهای رفتاری جنبه یادگیری داشته و خانواده بعنوان عرصه ارایه الگوی رفتاری می تواند نقش مهم در این زمینه داشته باشد، لذا شناسایی چگونگی این ارتباط برای یافتن راهکارهای مناسب مداخله ایی با اهمیت است(Kazemi, 2011). در مطالعه ای نشان داده شد که در دانش آموزان ۶ تا ۱۸ ساله شهر های ایران، میزان تماشای تلویزیون و پرداختن به بازی های رایانه ای در مجموع۹/۸ ساعت در روز بوده که این میزان بسیار بالاست(ziaee, 2006) . اگرچه این مطالعه نشان داد که میزان فعالیت فیزیکی با شدت متوسط و بالا که از عوامل پیشگیری کننده بیماریهای مزمن می باشد در دانش آموزان کشور در حد قابل قبول می باشد ولی با توجه به شیب افزایش چاقی درکشور و افزایش بیماریهای قابل پیشگیری غیرواگیر، باید برنامه ریزی در جهت تشویق دانش آموزان به فعالیت فیزیکی صورت گیرد(ziaee, 2006). مطالعه انصاری نشان داد که ورزش کردن به مدت ۳ ماه بطور معناداری باعث کاهش کلسترول خون در پسران نوجوان گردید(El Ansari, 2010). عوامل اقتصادی اجتماعی و نیز سطح تحصیلات والدین، شرکت در کلاس های ورزشی، لذت از برنامه ورزشی، حمایت خانواده از جمله عواملی اند که با فعالیت بدنی در نوجوان مرتبط هستند(Lowry, 2013).
اجزای مختلف رژیم غذایی مصرفی با ترکیب چربی های خون مرتبط است. انواع چربی دریافتی،کربوهیدرات مصرفی،ویتامین ها و املاح بر سطوح مختلف چربی های مختلف سرم تاثیر گذاشته و ارتباطات قوی و محکم میان مواد مغذی مختلف و مقادیر کلسترول تام، LDL-C، HDL-C، تریگلیسرید سرم دیده شده است(Mirmiran, 2003). در دهه گذشته توجه زیادی به سمت الگوهای غذایی جلب شده است مطالعات مرسوم در زمینه اپیدمیولوژی تغذیه بیشتر روی تاثیر تک تک مواد غذایی یا غذاها تاکید دارد در حالیکه مواد غذایی با هم مصرف شده و تاثیر همزمان غذاها را فقط زمانی می توان مشاهده کرد که الگوی غذایی کامل فرد را در نظر بگیریم(Fung, 2001). امروزه، محققان با استفاده از رویکرد جدید تحلیل الگو های غذ ایی با روش تحلیل عاملی، می توانندکاستی های مربوط به رویکرد سنتی را تا حد زیادی بر طرف کنند(Rezazadeh, 2010). الگو های غذایی از نظر مفهومی وسیله کاربردی مناسبی برای انتشار توصیه های غذایی در راستای سلامت عمومی اند(Karimi, 2012). اقلام غذایی بر اساس تشابه مواد مغذی گروه بندی شده و با روش تحلیل عاملی الگو های غذایی تعیین می شوند(Esmaillzadeh, 2005). هم چنین آنالیز الگو های غذایی نشانگر رفتار های تغذیه ای در فرد بوده و می تواند اطلاعات کامل تری در مورد علت شناسی تغذیه و بیماری های مزمن به پژوهشگران ارایه دهد(Esmaillzadeh, 2008).
تغییر در الگوی مصرف و تمایل کودکان و نوجوانان به مصرف غذاهای آماده یکی از عواملی است که منجر به دریافت بیش از حد کالری ،چربی، نمک و کاهش دریافت ریز مغذی های مورد نیاز در این سنین می شود. الگوی غذایی نامناسب علاوه بر چاقی زمینه ساز بروز بیماری های قلبی عروقی خواهد بود. بررسی رفتار و دانش تغذیه ای طی مطالعه ای در تهران نشان داد با وجود انکه ۸۲% دختران و ۷۵% پسران اطلاعات تغذیه ای خوبی داشتند اما تنها در ۲۵ % پسران و ۱۵% دختران رفتارهای تغذیه ای مناسب مشاهده شد. بیشترین نوع میان وعده مصرفی در بین آنها نوشابه های گازدار، سوسیس، چیپس کیک، شکلات بود و درصد کمی از آنها از غلات کامل یا میان وعدهای سالم استفاده کرده اند. عوامل اجتماعی و فرهنگی، نیازهای فیزیولوژیک، دردسترس بودن غذاها، بسته بندی های جالب، تنقلات بی ارزش، برروی انتخاب های غذایی موثر است(Mirmiran, 2007) هم چنین نشان داده شده که رژیم غذایی ۷۴درصد نوجوانان ایرانی نیاز به بهبود دارد و تنها ۲۳درصد الگوی غذایی سالم دارند(Mirmiran, 2005).
تغذیه مناسب در دوران نوجوانی علاوه بر اینکه نیازهای تغذیه ای بدن به منظور رشد جسمانی و شناختی را تامین می کند در سلامت آینده فرد و جلوگیری از ایجاد چاقی و ابتلا به پرفشاری خون در بزرگسالی موثر است(Koochakpour, 2012). شکل گیری عادات غذایی از دوران نوجوانی آغاز می شود و بیشترین عادات غذایی بزرگسالان نتیجه رفتارهای غذایی بدست آمده از این دوران است(Mirmiran, 2011). در مطالعه فرامینگهام ارتباط بین تغذیه دوران کودکی با بزرگسالی و تاثیر عادات غذایی والدین بر فرزندان و در مطالعه دیگری تاثیر تغذیه دوران نوجوانی بر سلیقه های غذایی و عادتهای تغذیه ای دوران بزر
گسالی نشان داده شده است(Oliveria, 1992)، هم چنین میزان فعالیت فیزیکی در کودکان با فعالیت بدنی در بزرگسالی ارتباط مستقیم دارد(Janz, 2000). تماشای تلویزیون و بازی های رایانه ای یکی از قویترین عوامل موثر بر علایق غذایی نوجوانان است زیرا کودکان و نوجوانانی که بیشتر تلویزیون نگاه می کنند به سمت غذاهای تبلیغ شده که اغلب شور یا شیرین هستند تمایل داشته و فعالیت بدنی کمتری دارند(Koochakpour, 2012). متاسفانه بسیاری از نوجوانان از رژیم هایی پیروی می کنند که مطابقت با توصیه های تغذیه ای ندارد. در پژوهشی که در تبریز بر نوجوانان دختر انجام گرفت الگوی غذایی غربی بیشترین واریانس را به خود اختصاص داد و این بیانگر گذار تغذیه ای از غذاهای سنتی به طرف غذاهای آماده و غربی است(Alizadeh, 2012) هم چنین در مطالعه دیگری فعالیت بدنی کمتر و نمایه توده بدنی Body Mass Index(BMI) و دور کمر بیشتر در نوجوانانی که دارای امتیاز بالاتری در الگو غذایی ناسالم بودند گزارش شد(Koochakpour, 2012). تغییر نحوه تغذیه در سال های اخیر آمار رو به رشد اضافه وزن و چاقی(Chiti, 2010 Nasl-Khameneh, 2011;Koldeh, 2012;) و همچنین کم تحرکی و فعالیت فیزیکی ناکافی در کودکان و نوجوانان(Kelishadi, 2001;Kazemi, 2011) و مرتبط بودن عوامل فوق با شیوع بیماری های مزمن در این گروه سنی، ارزیابی بیشتر وضعیت تغذیه ای این گروه سنی را می طلبد. با توجه به تغییرات انجام شده در کلسترول خون در دوران کودکی در اثر تغییر شیوه زندگی از نظر تغذیه و فعالیت بدنی و با توجه به اینکه در ایران مطالعات اندکی به شناسایی الگو های غذایی غالب در کودکان و نوجوانان پرداخته اند(Koochakpour,2012;Bahreynian,2013;Esfarjani, 2013;Zaree, 2013) بنابر این هدف از این مطالعه شناسایی الگو های غذایی غالب و تعیین ارتباط آنها و فعالیت بدنی با ترکیب چربی های خون در کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین می باشد. امید است با معرفی الگوهای غذایی کمکی در جهت ترسیم راهنمای غذای ملی کرده، تاثیر مثبتی بر روند سلامتی و اصلاح الگوی تغذیه جامعه گذاشته و موجبات کاهش هزینه های اقتصادی بیماری ها و جامعه را پدید آوریم.

۱-۲- اهداف پژوهش
هدف اصلی
تعیین هم بستگی الگو های غذایی غالب و فعالیت بدنی با ترکیب چربی های خون در کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین
اهداف اختصاصی

۱- تعیین الگوهای غذایی غالب در کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین.
۲-تعیین میزان فعالیت بدنی کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین.
۳-تعیین میزان ترکیب چربی های خون (کلسترول تام، تریگلیسرید، لیپو پروتئین با چگالی کم، لیپو پروتئین با چگالی بالا) کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین.
۴- تعیین هم بستگی بین سطح فعالیت بدنی با ترکیب چربی های خون در کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین.
۵- تعیین هم بستگی بین الگو های غذایی غالب با میزان چربی های خون در کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین
هدف کاربردی
در مجموع این پروژه تلاش دارد تا با شناسایی الگوهای غذایی و الگوی فعالیت بدنی از دوران کودکی و نوجوانی راه گشای مسیری برای انجام مداخله های جامعه نگر در جهت پیشگیری از بیماریهای مزمن غیر واگیردار در این گروه سنی و گامی در جهت سلامتی حال و آینده ایشان باشد. از سوی دیگر با توجه به این که فرزندان بهترین پیام رسان برای والدین هستند، شاید از این طریق بتوان به اصلاح شیوۀ زندگی خانواده نیز کمک کرد.
۱-۳- فرضیات و سوالات پژوهش

۱- الگوهای غذایی غالب در کودکان و نوجوانان ساکن مینودر قزوین چگونه است؟
۲- میزان فعالیت بدنی در کودکان و نوجوانان ساکن در منطقه مینودر قزوین چقدر است؟
۳-میزان کلسترول سرم،HDL کلسترول ،LDL کلسترول و تریگلیسرید در کودکان و نوجوانان ساکن در منطقه مینودر قزوین چقدر است؟
۴-آیا بین میزان فعالیت بدنی با ترکیب چربی های خون در کودکان و نوجوانان ساکن در منطقه مینودر قزوین هم بستگی وجود دارد؟
۵- آیا بین الگو های غذایی غالب و ترکیب چربی های خون کودکان و نوجوانان ساکن در منطقه مینودر قزوین هم بستگی وجود دارد؟

۱-۴- متغیر ها:
جدول۱-۱ متغیر های پژوهش بررسی ارتباط الگو های غذایی غالب و فعالیت بدنی با ترکیب چربی های خون در کودکان و نوجوانان ساکن منطقه مینودر قزوین
عنوان متغیر

مخدوشگر
مستقل
وابسته
کمی
کیفی
تعریف علمی
مقیاس

زمینه ای

پیوسته
گسسته
اسمی
رتبه ای

وزن

وزن با کمترین میزان لباس و بدون کفش
کیلو گرم
قد

قد در حالت ایستاده و بدون کفش
سانتی متر

نمایه توده بدن

وزن تقسیم بر مجذور قد به توان دو(کیلوگرم/متر مربع

Kg/m2
سن

تعداد سال های گذشته از عمر
سال
مقطع تحصیلی


مقطع تحصیلی فرد
ابتدایی
راهنمایی
دبیرستان
میزان فعالیت بدنی

میزان فعالیت بدنی در هفت روز گذشته

تری گلیسیرید


غلطت تری گلیسیرید سرم در حالت ناشتا
Mg/dl
کلسترول تام


غلطت کلسترول سرم در حالت ناشتا
Mg/dl
LDL کلسترول


غلطت لیپو پروتئین با چگالی بالا در حالت ناشتا
Mg/dl
HDL کلسترول


غلطت لیپو پروتئین با چگالی پایین در حالت ناشتا
Mg/dl
جنس

فنوتیپ مشاهده شده هر فرد

الگوی غذایی غالب

الگوی غذایی غالب فرد

۱-۵- تعریف عملی واژه ها

الگو های غذایی غالب: عامل های بدست آمده از روش تحلیل عاملی بر روی داده های پرسشنامه بسامد خوراک یا یاد امد خوراک ۲۴ ساعته می باشد و نمایانگر الگوی خوردن در جامعه مورد مطالعه هستند و در تمایز افراد بر اساس ترکیب غذایی که برای خوردن انتخاب می کنند به ما کمک می کند.
ترکیب چربی خون: سطح سرمی چربی های خون در وضعیت ناشتا که شامل تریگلیسرید، کلسترول تام، LDLکلسترول،HDL کلسترول و نسبت کلسترول به HDL-C است.
اختلالات لیپیدی: مقادیر غیر طبیعی لیپیدی خون که معمولا با هیپر لیپیدمی همراه است و منجر به افزایش آترواسکلروز می شود. معمولا در دیس لیپیدمی LDL کلسترول خون افزایش و HDL کلسترول کاهش می یابد.
لیپو پروتیئن: بطور کلی لیپید ها محلول در آب نبوده و در خون در ترکیب با پروتئین حمل می شوند به این کمپلکس لیپو پروتتین گفته می شود که از نظر دانسیته(تراکم) ،سایز، و ترکیب متفاوتند انواع لیپو پروتئین شامل شیلومیکرون، لیپو پروتئین با چگالی خیلی کم(VLDL)،کلسترولLDL وکلسترول HDL بوده که دارای مقادیر متفاوتی از تریگلیسرید، کلسترول، فسفولیپید می باشند و نسبت پروتئین به چربی تراکم یا دانسیته را تعیین می کند.بنابراین ذرات با میزان بالای پروتتین تراکم بیشتری دارند. نقش لیپوپروتتین ها شامل حمل لیپید به سلول ها به منظور تامین انرژی،ذخیره یا استفاده جهت ساخت اجزای دیگر مانند ترومبوکسان، پروستاگلاندین و لکوترین ها است(Mahan, 2011).

فصل دوم: بررسی متون

۲-۱- پژوهش های انجام شده در ایران

۲-۱-۱ ارزیابی ترکیب چربی های خون در کودکان و نوجوانان ایرانی

مطالعه عزیزی و همکاران در سال ۲۰۰۱ با هدف تعیین میزان چربی های خون در کودکان و نوجوانان صورت گرفت. در این مطالعه مقطعی ۳۱۴۸ شرکت کننده ۱۹-۳ ساله(۱۴۴۷ پسر، ۱۷۰۱ دختر) که از نمونه های مطالعه مقطعی قند و لیپید تهران بودند انتخاب شدند و میزان کلسترول تام،کلسترول LDL، کلسترول HDL، تری گلیسیرید(TG) خون آنها بدنبال ۱۲تا۱۴ ساعت ناشتایی اندازه گیری شد. نتایج بر حسب سن و جنس ارزیابی گردید. میانگین کلسترول سرم در این پژوهش mg/dl170نشان داده شدکه بطور معناداری در دختران بیشتر از پسران بود و غلظت کلسترول در پسران در سن بلوغ کاهش یافته بود(۰۵/۰p). 30% نمونه ها


پاسخی بگذارید