ﺗﻤﺎﯾﺰ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و رﻫﺒﺮی

افراد گرایش به این دارند که کلمات مدیر و رهبر را به یک معنی و مترادف به کار ببرند. لیکن رهبران و مدیران متفاوت از یکدیگرند. با بودن رهبری به عنوان یکی از چهار وظیفه مدیریت (برنامهریزی، سازماندهی، رهبری وکنترل) مدیریت مفهومی وسیعتر از رهبری دارد. پس رهبری فقط یکی از وظایف مدیریت است و یک مدیر میتواند مقام خود را بدون این که یک رهبر واقعی باشد داشته باشد (Lussier,1997,391).

برخی نیز معتقدند که رهبری نسبت به مدیریت مفهوم وسیع تری دارد. مدیریت نوع خاصی از رهبری محسوب می‌شود که در آن کسب هدف‌های سازمانی بر سایر هدف‌ها اولویت دارد. در مقایسه رهبری و مدیریت موارد زیر قابل ذکر است:

  1. رهبران از طریق ایجاد بصیرت نسبت به آینده جهت را مشخص می کنند. اما مدیران از طریق برنامه‌ریزی‌های رسمی و طراحی ساختارهای سازمانی، نظم و انسجام را موجب می‌شوند.
  2. رهبر با ایجاد تغییر سروکار دارد، ولی مدیر برای برخورد با پیچیدگی‌هاست.
  3. رهبران نگرش شخصی و فعال نسبت به هدفها دارند، ولی مدیران نگرش غیر شخصی نسبت به هدفها دارند.
  4. رهبران می‌توانند هدف‌های گوناگونی داشته باشند، اما در مدیریت اولویت با هدف‌های سازمانی است.
  5. رهبران به طرق ابتکاری و القایی با کارکنان مرتبط می‌شوند، اما مدیران با افراد از طریق نقشی که در توالی رخدادها یا فراگرد تصمیم گیری ایفا می کنند، مرتبط می‌شوند.
  6. در رهبری سلسله مراتب مطرح نیست، اما در مدیریت سلسله مراتب مطرح است.
  7. در رهبری عضویت ضرورت ندارد، رهبر می‌تواند خارج از سازمان باشد و بر افراد سازمان نفوذ داشته باشد، اما در مدیریت عضویت شرط است.

برخی از صاحب نظران معتقدند که مدیران کارها را درست انجام می‌دهند و رهبران کسانی هستند که کارهای درست انجام می‌دهند. بیشتر کارشناسان هم رهبری قوی و هم مدیریت قوی را برای اثربخشی بهینه سازمان ضروری میدانند( رضائیان،1380،377-375).