نوامبر 25, 2020

دسته بندي علمی – پژوهشی : بررسی«همیاری های اقتصادی(خانوادگی) در تهران«مطالعه موردی مجیدیه شمالی منطقه ۴»- قسمت ۹

  • زنجان ال اله
  • ساوه دس به دس
  • سبزوار عمله، عوضی
  • سیرجان اسمدادی ،دست گردون
  • شبستر مدد، مددچی
  • قروه یاری و یاری
  • قزوین تکل
  • قوچان یاوری، ایمجی
  • قم آلاپستا، پسانی
  • فومن روزگار
  • گرگان یاوار لق، یاوار چلق
  • گلپایگان مردا، مردی، آدم کار
  • لاهیجان یاور
  • محلات، نیمه رو) عمله قرضی، عمله به عمله
  • مشکین شهر آواجی
  • ملایر آیم و آیم، اوم و اوم
  • نوشهر تکل
  • نیشابور یاوری، یوری
  • ۳۲- یزد یاوار لک، قرضی، کمک(مرتضی فرهادی، ۱۳۸۸، ۳۴۹).
    همیاری در گروه های انسانی
    هدف از بیان گروه شناخت آن از دیدگاه اجتماعی است. پس می توان گفت گروه اجتماعی عده ای از افراد انسانی است که برای رسیدن به هدف یا هدفهایی با یکدیگر تن به کنش متقابل اجتماعی داده دارای روابط متقابل اجتماعی می گردند و با گذشت زمان با گروههای اجتماعی دیگر ارتباط برقرار گرده به صورت جامعه در می آیند. کنش های متقابل گروهی در هر جامعه جهت یکسانی ندارند؛ ممکن است به صورت سازگاری و همکاری گروهی باشد. در این حالت اعضاء گروه برای رسیدن به هدفهای مشترک از طریق هماهنگی و وحدت در رفتار کوشش و همکاری می کنند و عوامل اقتصادی و اجتماعی نیز وحدت و هماهنگی گروهی را بیشتر می- نماید و یا ممکن است نه تنها جهت یگانه ای نداشته باشد و همکاری ننمایند بلکه برای رسیدن به هدفهای خویش با یکدیگر به رقابت و ستیزه جویی بپردازند، بنابراین در هر جامعه امکان تضاد و ستیزه بین گروههای تشکیل دهنده آن جامعه نیز وجود دارد (فرجاد، محمد حسین، ۷۵،۱۳۷۶).
    از این جهت می توان نتیجه گرفت که هر گروه اجتماعی برای رسیدن به هدفهای خاصی به وجود می آیند که با هدفهای گروههای دیگر متفاوت است و هر گروه رسوم خاصی دارد و اعضاء آن نیز در این مورد تفاهم کامل دارند و برای رسیدن به هدف مشترک همدیگر را یاری می نمایند. اعضاء هر گروه، افراد تقریباً ثابتی نیستند؛ هر لحظه ممکن است عده ای از آن کنار روند و یا عده دیگری به جمع آنها بپیوندند. آنچه که برای گروه اهمیت دارد هماهنگی اعضاء جدید با اعضاء قبلی گروه است که این وفاق گروهی یکی از شرایط مطلوب حصول به هدف است.
    طبق بررسی و تحقیقات اقتصاد شناسان معلوم شده است که در طول تاریخ بشر از ۵ مرحله ی اقتصادی گذشته است. ۱- مرحله گردآوری خوراک ۲- مرحله بدوی و خانه بدوشی ۳- مرحله روستایی ۴- مرحله شهری ۵- مرحله شهر اقتصادی و صنعتی در مرحله گردآوری خوراک بشر به صورت گروههائی گله مانند در سرزمینهای وسیعی پراکنده و سرگردان و بی هدف ا زجائی به جائی برای پیدا کردن غذا حرکت می کرد این افراد چون دانش و معلومات لازم را برای تغییر شکل و تهیه مواد غذایی بیشر را نداشتند، لذا مجبور بودند به صورت گروههای کوچک و بزرگ متفرق و متحرک درآیند. در اواخر این مرحله یک نوع تخصص شغلی و جنسی به وجود آمد یعنی مردان و زنان به کارهای جداگانه ای می پرداختند مردان ماهیگیری می کردند و اسلحه می ساختند و زنان گیاهان و میوه ها را جمع آوری نموده و از وسایل منزل مواظبت می نمودند و از بچه ها نگهداری می کردند و اما در مرحله اقتصاد بدوی و خانه بدوشی که با اهلی کردن حیوانات و کشت نباتات شروع می شود کشت نباتات و باغها روز بروز توسعه می یافت و توجه و مراقبت افراد بدانها زیاد می شد و در این صورت ذخیره بندی صورت می گرفت (همان، ۱۲۶).
    و اما در مرحله اقتصاد روستانشینان که مانند اقتصاد بدوی چوبانی بود و قدمت تاریخی آن احتمالا به ۲۰ هزار سال قبل می رسد.
    موقعیکه گروههای خویشاوندی بر اثر ترکیب دو کار بستانکاری و کشاورزی در یک محیط دوست داشتنی سکونت گزیدند و تمرکز یافتند و وحدت در کشاورزی و ترکیب آنها موجب حفظ محصولات و ایجاد همکاری بین آنان گردید. مزارع خارج از روستاها شکل گرفت. هدف هر دهکده تأمین مواد غذایی خود بود که اکثراً به هدف خود نمی رسیدند و احتیاجاتشان را از روستا و دهکده های دیگر از طریق مبادله و معاوضه تامین می کردند.و در مراحل اقتصاد بشری و صنعتی اقتصاد روستایی روز بروز در حال گسترش بود تا جائیکه شهرهای بزرگ تجارتی به تدریج توسعه یافته و به صورت مراکز عمده تجارتی درآمدند(همان، ۱۴۸)
    در پایان به توضیح انجمن منطقه ای سرانواییها [۱۲] از آنکاش می پردازم که می تواند پاسخگوی سوالاتی باشد.
    سرانواییها یک انجمن منطقه ای ترکیب دادند. در ابتدا برای آشنایی با انجمن منطقه ایی توضیحی کوتاه در این مورد ارائه می دهم.
    انجمن منطقه ای دراثر مهاجرتها از یک محل جغرافیایی دور هم جمع شدند. بنابراین،اغلب در حومه ها که به طور سنتی به خوش نشینان از مناطق روستایی وصل شده اند یافت می شوند.
    انجمن منطقه ای سرانوا سه خدمت به اعضای خود می کرد. اول دولت مرکزی را به توجه روی موضوعات با اهمیت اجتماعی وادار می کرد. برای مثال: تأمین فاضلاب،کلنیک،خدمات عمومی مشابه. عضو گروه باید بخشی از قانون گذاری را در کانالهای دولتی دنبال کند تا مطمئن شود که آن فراموش وترک نشده است. دوم اینکه انجمن سرانوا در انتقال فرهنگی به تازه واردین سرانوا برای زندگی شهری لیما کمک می کرد. ودر نهایت گروه فعالیتهای اجتماعی مانند جشنها را ترتیب می داد. به عنوان مؤسسات تهاتری برای انتقال اطلاعات وتشکیل مناطق خانه ای عمل می کردند وانواع خدمات برای کمک به مهاجران فراهم می کردند تا با محیط جدید تطبیق یافته و در پیوند با محل تولد خود باقی بمانند.عملکردهای انجمنها ممکن است با گذشت زمان تغییر کند،همانند تغییر موقیتهای اجتماعی.برای مثال در طول دورۀ کشت و زرع در هاوایی، بیشتر مهاجران فیلیپینی به انجمنهای شهرهای تولد خود می پیوندند که به عنوان اجتماعات همکار با یکدیگر کار می کنند. انجمنهای شهر محل تولد، عملکرد اقتصادی دارند مانند کمک در زمانهای اضطراری،بیماریهای جدی،یا مرگ وبرخی کمکهای مالی (Melvin Ember & karolin ember، ۱۹۹۹، ۲۱۶).
    همیاری در جوامع سنتی
    از ویژگیهای جوامع سنتی از جمله جامعه عشایری که نسبت به جوامع دیگر از انسجام و وحدت بیشتری برخوردار است؛ شیوه های همیاری به عبارت دیگر تعاون سنتی عشایری است اصولاً در جوامعی که نوعی اقتصاد کهنه بر آن حاکم است توزیع و مبادله نیروی کار و تولیدات به شکل همیاری موجد روابط بسیار نزدیک بین خانوداه و گروههای اجتماعی است. در واقع همیاری در این نوع جامعه شکلی از اقتصاد دهش[۱۳] است که جامعه برای آن ارزش مافوق ارزشهای مادی قائل است.
    در حقیقت عضو جامعه عشایری نیروی کار و در مواردی مقداری از تولیدات زراعی و یا دامی و برخی خدمات را به رایگان در اختیار اعضای دیگر قرار می دهد، طبیعی است، در ازای این عمل انتظار پاسخ فوری از طرف مقابل ندارد، اما عرف و سنت جامعه برای هر نوع همیاری و همکاری فردی و گروهی ارزش ویژه ای قائل است که از گذشته بسیار دور و در نسلهای متعدد شکل گرفته است.
    نمونه بارز همیاری در جامعه عشایری رسم کهن «واره» است که هنوز هم وجود دارد و آن عبارت از رسمی اقتصادی است به منظور استفاده از شیر دامهای گروه «واره» در یک دوره شیردهی دامها به وسیله یکی از اعضاء گروه به شکل نوبتی (طیبی، حشمت اله، ۱۷۸،۱۳۷۷).
    در اولین واحدهای جوامع انسانی، که به صورت گروههای چندنفری خویشاوند و طایفه و کلان زندگی می کردند، مراحل سه گانه تولید و توزیع و مصرف جدا از یکدیگر نبود و افراد خانواده به طور دسته جمعی از امکانات طبیعی و تکنیکی پیرامون خود برای بدست آوردن خوراک و پوشاک و مسکن با یکدیگر همکاری می کردند از آن جا که امکانات جغرافیایی و اقلیمی و تکنیکی و همچنین ترکیب قدرت نیروی انسانی برای همه گروهها به یک اندازه نبود، در نتیجه فرآورده ها و تولیدات برای همه خانواده ها به یک نوع و یک مقدار به دست نمی آمد. این مسئله ایجاب می کرد که خانواده ها مازاد محصول خود را به دیگران بدهند و آن چه را که خود فاقد آنند از دیگران بگیرند(روح الامینی، محمود ، ۱۳۸۵، ۱۹۸).
    همیاری و همکاری بین اعضاء خانواده و دوستان و همسایگان و خویشان دور و نزدیک، اغلب بدان نیت نیست که رفاه عمومی جامعه تامین شود، بلکه هرکس در طول زندگی و با تجربه های خود دریافته است که منابع شخصی خود و خانواده اش در گرو همیاری و همکاری او با دیگران و دیگران با اوست. در جوامع سنتی جنبه شخصی ارتباط و «بده و بستان» خیلی بیشتر از جوامع پیچیده و بزرگ است. در این جوامع فرد تشخیص می دهد که وظایف متعددی نسبت به دیگران بر عهده دارد و هروقت شرایط و اوضاع و احوال ایجاب کند باید به انجام آن بپردازد و به دیگران کمک کند. در عوض او نیز می تواند از آنها انتظار کمک داشته باشد و در مواقع ضروری از آنها یاری بخواهد.همیاری جریانی است دو طرف و افقی بین افرادی که دارای توانایی کم و بیش یکسانی هستند وجود دارد. این افراد کسانی هستند که توانایی های همدیگر را تکمیل و کمبودهای یکدیگر را جبران می کنند. همیاری از جمله خصوصیات جوامع سنتی است جامعه ما نیز از جمله جوامع سنتی ای می باشد که از گذشته های دور در مقابله با مشکلات زندگی اجتماعی خود، در موارد گوناگون یاریگری را راه حل مناسبی دانسته اند.
    همیاری یا بده بستان های متقابل در میان مردمی که با پیوندها و الزام های اجتماعی به هم وابسته اند، پدیده ای جهانی است.انجمن های چندنژادی در گینه نو می تواند جهانی بودن همیاری را به خوبی نشان دهد.
    انجمنهای چند نژادی
    اگر بیشتر انجمنهای داوطلبانه از افرادی با منطقه و پس زمینه قومی یکسان تشکیل می شوند،ولی گروههای داوطلبانه مدرن دنیا از پیش زمینه های متفاوتی تشکیل می شوند. برای مثال، کار زنان[۱۴]،انجمنهایی درpapu a new guinea انجمنهای ذخایر و وام دهی هستند که هزاران زن را از مناطق نژادی متفاوت جذب می کنند.در اصل گروههای کوچکتری وجود دارد که بعنوان انجمنهای ذخیره در محلهایی خاص شروع به کار می کنند و بین گروههایی که بعنوان زنان متأهل بیرون از دهکده تشکیل شده اند؛ رابطه ایجاد می کنند وبه بازگشت نسبی به خانه یا دهکده های دیگر برای تشکیل گروه دختران تشویق می شوند.دیدارهای مادر دختری بین گروها میتواند سه روز به طول انجامد،وقتی یک گروه ، دیگری را مهمان می کند و گروها بین هم پول رد و بدل می کنند. تمام پولهایی که از گروه دیگر دریافت می شود در کیفی که پنهان بوده ونمی توان به آن دست زد، ذخیره می شود. بنابراین این پس انداز با گذشت زمان زیاد می شود.وقتی گروه پول قابل توجهی را جمع آوری می کند ساختمانی برای انجمن ساخته شده وجشنهای بزرگی برپا می شود.( Melvin Ember & karolin ember، ۱۹۹۹، ۲۱۶).
    در هر کجا که مکانیسم بازار وجود نداشته باشد و یا از بازار تنها برای مبادله کالاهای خاصی استفاده می شود، مبادله تنها از طریق همیاری انجام می گیرد.
    نقش همیاری در جوامع غیر صنعتی مهمتر از همین نقش در جوامع غیر صنعتی است. هرچند که همیاری منظم در همه جا مهم است، اما در محیط های غیر صنعتی هدایا به مقدار بیشتر و به دفعات بیشتر داده می شوند. در این گونه جوامع، الزام به همیاری نیرومند تر است از همه مهمتر اینکه همیاری در فراگرد واقعی تولید سهم اساسی تری دارد.
    به عقیده مردم شناسان این داد و ستد در جوامع ابتدایی و گروههای کوچک خویشاوندی سنتی به صورت هدیه و بخشش صورت می گیرد. به نظر مارسل موس «بخشش» و «هدیه» که امروز در بین جوامع- اعم از سنتی یا صنعتی رایج است؛ بازمانده شیوه توازن کالا و داد و ستدی است که در جوامع اولیه وجود داشته است.
    در هدیه دادن ها هر دو طرف بدون اینکه نرخی را مشخص کرده باشند با حسابگری دو کالای رد و بدل شده را مقایسه و ارزیابی می کنند وی می افزاید که هدیه و تعارف دادن های امروزی، حتی در جوامع متمدن نوعی مبادله است و بخشش همواره با چشم داشتی – حساب شده یا حساب نشده – از جبران مادی یا انجام خدمتی همراه است (روح الامینی، محمود، ۱۳۸۵، ۱۹۹).
    مالینوفسکی از یک سلسله منظم مبادله اشیاء در جزایر ملانزی یاد می کند که در شمار کالاهای تجارتی نیست، و به آن «کولا» می گویند و عبارت از گردش دایمی اشیایی است که فاقد هرنوع استفاده مادی و تکنیکی می باشند.
    این دستبندها و گردنبندها در جهت مخالف یکدیگر در نزد خانواده ها و طوایف دور می زند و معمولا دو تا ده سال طول می کشد که این اشیاء یک دور کامل بگردد. در این گردش کامل، همه خانوادهها به سهم خود برای مدتی مالک این اشیاء قیمتی کمیاب هستند.

    نوشته ای دیگر :
    پژوهش دانشگاهی - بررسی عوامل مؤثر بر همسویی اهداف فردی و سازمانی- قسمت ۳۶

    دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.