آوریل 22, 2021

بررسی عناصر حماسی در اشعار قاآنی- قسمت ۱۵

زان مئی کزجام کیخسرو جهان بین تر شود

 

 

 

 

گرچکد یک قطره در کاسه سر افراسیاب

 

 

۷۷/۱
شاعردر بیت بالا باز به جام کیخسرو اشاره می کندومی گوید اگر قطره ی از آن شراب خاص
کاسه ی سر از افراسیاب بیفتد تاثیر آن در جهان بینی بیشتر می شود.دربیت دیگر اشاره ای کوتاه به نبردهای میان رستم واسفندیار کرده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وگر افراسیاب ترک گردد با توکین آور تهمتن وار در ساعت بگیری تخت تورانش

 

۴۵۹/۲۱
۳-۲-۱-۳- اسفندیار
«بزرگترین پهلوان کیانی و شاهنامه، اسفندیار پسر گشتاسپ است که در عهد خود پس از رستم هماورد و نظیری نداشت اسفندیار در شاهنامه در زمره ی پهلوانان بزرگ ایران و تالی رستم است و مانند رستم کارهای بزرگ به دست او برآمده که مهمتر از همه آنها منکوب کردن ارجاسپ تورانی و کشتن او و گذشتن از هفت خان و گشودن رویین دژ است.» (صفا، ۱۳۳۳: ۵۹۷-۵۹۶)
اسفندیار از شخصیت هایی است که قاآنی از او در اشعارش بسیار به کاربرده است لذا در شناخت شعر قاآنی، شخصیتی چون اسفندیار حائز اهمیت است.
اما استفاده‌ی قاآنی از اسفندیار گاه بسیار دقیق و ظریف است و گاهی هم از یک تشبیه ساده فراتر نمی رود. به عنوان مثال به این بیت دقت کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تو چو اسفندیار رویین تن گرد کرده عنان اسب سیاه

 

۷۲۶/۱۲
در این بیت که در مدح ناصرالدین شاه سروده شده است، شاعر ممدوح خود را در رویین تنی و شیوه‌ی گرد کردن عنان اسب به اسفندیار تشبیه می کند.
اما گاهی هم این تشبیهات قاآنی که با مرکزیت شخصیت اسفندیار شکل می گیرد بسیار پخته و قابل تأمل است. به عنوان مثال، بیت زیر را مشاهده کنید:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به گاه خشم مژگانهای او در چشم بدخواهان چو تیر تهمتن در دیده اسفندیار آید

 

۱۹۷/۷
شاعر در بیت بالابه وصف خشم ممدوح خود می پردازد و مژگان های اورادر چشم بدخواهان را به تیر تهمتن موقعی که در چشم اسفندیار می نشیند تشبیه می کند.
همچنین شاعر در این بیت خواننده را به مقایسه بین دو تصویر ارائه شده یعنی تصویر مصرع اول و مصرع دوم وا می دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *