تحقیق درمورد عدم تقارن اطلاعات و منابع در دسترس

تيم خبره و متخصص (جامعه آماري)
جامعه آماري عبارت است از مجموعه‌اي از افراد يا واحدها که داراي حداقل يک صفت مشترک باشند (سرمد و همکاران، 1383). با توجه به روش مورد استفاده (دلفي فازي)، جامعه آماري پژوهش را متخصصين يا خبرگان در زمينه موضوع پژوهش تشکيل مي دهند. شناسايي متخصصين، نكته مهمي در دلفي بوده چنان كه دستيابي به اهداف، وابسته به انتخاب دقيق شركت كنندگان است. دلفي تمركز بر استخراج نظرات از متخصصين در زمان كوتاه داشته و نتايج وابسته به تخصص افراد در دانش مورد نظر، كيفيت و صحت پاسخ‌ها، و همكاري و درگيري مداوم آنها در دوره مطالعه است (اوکلي ، پائولوسکي ، 2004). از آن جايي که صفت مشترک جامعه پژوهش در روش دلفي، دانش و تخصص افراد درباره موضوع پژوهش است مي‌توان گفت جامعه آماري پژوهش حاضر را متخصصان اقتصاد اسلامي تشکيل مي دهند.
شيوه انتخاب خبرگان (نمونه گيري و حجم نمونه)
نمونه عبارت است از زير جامعه‌اي که از کل جامعه انتخاب مي‌شود و معرف آن است. (دلاور، 1384) نمونه‌گيري يکي از مراحل مهم پژوهش علمي است که به محقق اين امکان را مي‌دهد با صرف امکانات کمتر به نتايج مطلوب برسد و در زمان، هزينه و نيروي کار صرفه جويي نمايد (بست، 1384). از آنجا که موفقيت دلفي در رابطه با انتخاب نمونه‌ها است (مکننا ، 1994)، برخي محققان معيارهاي مختلفي را در انتخاب نمونه‌ها در اين روش ارائه داده اند. اما هيچ قانون قوي و صريحي در مورد نحوه انتخاب و تعداد متخصصين وجود ندارد و تعداد آنها وابسته به فاكتورهاي: هموژن يا هتروژن بودن نمونه، هدف دلفي يا وسعت مشكل، كيفيت تصميم، توانايي تيم تحقيق در اداره مطالعه، اعتبار داخلي و خارجي، زمان جمع آوري داده‌ها و منابع در دسترس، دامنه مسأله و پذيرش پاسخ است (ويندل ، 2004). تعداد شركت كنندگان معمولاً كمتر از 50 نفر و اكثراً 15 تا 20 نفر بوده است. اما در گروه‌هاي همگن معمولاً 15 -10 نفر كافي است. در بيشتر موارد، نمونه گيري مبتني بر هدف استفاده شده (بوولز ، 1999)، اما در صورت عدم شناسايي متخصصين، نمونه گيري گلوله برفي نيز بكار مي رود. اگر متخصصين شناخته شده و زياد باشند، از نمونه گيري تصادفي استفاده مي‌گردد (پاوول ، 2003).
به طور کلي چهار معيار: دانش و تجربه در موضوع، تمايل به همکاري، زمان كافي براي شركت و مهارت‌هاي ارتباطي مؤثر (برتا ، 1996) براي شناسايي متخصصين، در دلفي داراي اهميت مي باشند. هر چند در روش دلفي فازي به جهت ايجاد پانلهاي مجازي وجود معيار چهارم چندان پررنگ نيست.
با توجه به آنچه بيان شد نحوه نمونه گيري در پژوهش حاضر مبتني بر هدف و به طور غيرتصادفي بوده است. با در نظر گرفتن معيارهاي انتخاب نمونه، نمونه‌ها به صورت زير انتخاب گرديدند:
داشتن دانش و تخصص مرتبط با موضوع: پس از جستجوي سوابق پژوهشي و آموزشي اساتيد نويسنده مقالات مرتبط با موضوع پژوهش، 20 نفر واجد شرايط اوليه (داشتن دانش تخصصي درباره موضوع) جهت پاسخگويي به پرسشنامه شناسايي شدند. اين افراد علاوه بر تدريس در دانشگاه و داشتن مدرک دکترا حداقل يک مقاله مرتبط با موضوع پژوهش منتشر کرده اند.
داشتن تمايل به همکاري: جهت بررسي تمايل اساتيد انتخاب شده براي همکاري در روش دلفي، تماس تلفني و هماهنگي حضوري صورت پذيرفت و در نهايت از بين 20 نفر 13 نفر حاضر به همکاري براي انجام پژوهش بودند.
داشتن زمان کافي: از آنجا که احتمال انجام حداقل دو مرحله توزيع پرسشنامه در اين روش قابل پيش بيني بود، از اساتيد خواسته شد در صورتي که زمان کافي براي شرکت در چند مرحله پژوهش را دارند، به عنوان نمونه انتخاب شوند و در نهايت از بين 13 نفري که مايل به همکاري بودند هر 13 نفر زمان کافي براي انجام روش دلفي را نيز دارا بودند.
در نهايت با توجه به موارد بالا تيم خبره پژوهش حاضر از 13 نفر متخصص تشکيل شد. که از اين ميان 5 نفر داراي تحصيلات حوزوي و دانشگاهي و 8 نفر داراي تحصيلات دانشگاهي در زمينه اقتصاد و اقتصاد اسلامي بودند.
روش گردآوري اطلاعات
روشهاي گردآوري اطلاعات را به طور کلي مي‌توان به دو طبقه روشهاي کتابخانه‌اي و روشهاي ميداني تقسيم نمود (حافظ نيا، 1386). روش جمع آوري اطلاعات در روش دلفي فازي در دسته روشهاي پيمايشي و ميداني قرار مي گيرد. الگوريتم اجراي روش دلفي فازي در شکل 3-1 نمايش داده شده است.

شکل3-1 . مراحل اجراي روش دلفي فازي
ابزار گردآوري اطلاعات
در پژوهش حاضر، جهت جمع آوري داده‌ها از پرسشنامه استفاده شد زيرا يکي از روشهاي بسيار متداول گردآوري اطلاعات ميداني، روش پرسشنامه‌اي است (حافظ نيا، 1386). از طريق پرسشنامه مي‌توان دانش، علايق، نگرش و عقايد فرد را مورد ارزيابي قرار داد، به تجربيات قبلي وي پي برد و به آنچه در حال حاضر انجام مي‌دهد آگاهي يافت (سرمد و همکاران، 1383).
جدول 3-1: بخشي از ساختار پرسشنامه پژوهش
رديف هر يک از آموزه‌هاي اسلامي زير تا چه اندازه بر عدم تقارن اطلاعات در بازار اثر دارد؟ اثردارد اثرندارد
کم متوسط زياد
1 لزوم فراگيري احکام تجارت
2 سهل گرفتن در معامله و مدارا با مردم
3 عدم تزيين کالا: ترغيب نکردن خريدار
4 عدم تزيين کالا: ايجاد نياز کاذب در مشتري
… …