دانلود تحقیق با موضوع برنامه هسته ای ایران و سیاست خارجی ایران

در ادامه پ‍‍‍ژوهش وفصل سوم به بررسي سياست هسته اي ايران وبررسی این موضوع كه ايران در يك محيط بحران زا مي باشد واز طرفی، چون با توجه به بي ثباتي عراق وافغانستان و اين كه دشمني آشكار امريكا ومتحد منطقه ايش اسرائيل با موجوديت نظام اسلامي، رهبران جمهوری اسلامی را برآن مي سازند كه سلاحي كه
بتواند آن ها را در برابر تهاجمات دشمنان در امان بدارد وضمن اين كه حالت دفاعي داشته باشد، ضروري ومهم مي باشد. ودر ادامه فصل سوم به بررسي سياست قدرت ها ي بزرگ (آمريكا، اتحاديه اروپا، روسيه) وعملكرد آن ها را درموضوع هسته اي را موردبحث قرار داده شد. اين كه كلوپ هسته اي در اختيار كشورهاي بزرگ بوده وامريكا به عنوان يك قدرت بزرگ همان گونه كه در سال 2003 در بررسي وضعيت هسته ايش به عنوان گزارش منتشر شد بيان مي دارد كه آمريكا حق خود مي داند از سلاح هسته اي براي جلوگيري از اشاعه وگسترش اين سلاح استفاد كند (دهشیار،107:1386).
همچنين رفتار ديگر بازيگران بزرگ (اتحاديه اروپا ،روسيه ،چين )را مورد بررسي قرار داديم. با توجه به اين كه تمرکز اصلي ما روي انگيزهاي روسيه براي كمك به برنامه هسته اي بود رفتار روسيه وعملكرد متناقض نما آن ها موردبحث وبررسی قرار دادیم.ادامه پ‍ژوهش وفصل چهارم به بررسي منافع اقتصادي روسيه واين كه انگيزه هاي اقتصادي باعث نزديكي روسيه به ايران شده است به عنوان یکی از متغیرهای مستقل ابتدا به بررسي ساختار اقتصادي وهمچنين اصلاحاتي كه در دوره پوتين در زمينه اقتصادي صورت گرفت را مورد بحث واقع شد ودر ادامه به جايگاه ايران در سياست خارجي روسيه واين كه ايران وروسيه نمي توانند متحد استرات‍ژيك براي همديگر باشند بلكه سود سرشار اقتصادي به واسطه:
1-فروش سلاح هاي متعارف نظامي به ايران;
2-صدور كالاهاي صنعتي وتجاري به ايران;
3-سرمايه گذاري در حوزه هاي نفت وگاز;
4-همكار هاي هسته اي به طوري كه روس ها سود حاصل از قراردادهاي خود با ايران را بين 7-8ميليارد دلار تخمين زده اند;
سود سرشار این تعامل وهمکاری آن قدر برای روس ها زیاد ومهم است که در بسیاری از مواقع، امريكا را متهم مي کنند كه قصد دارد با فشار بر روسيه وكنار زدن اين كشور، خود جايگزين مسكو در معامله باتهران شود.(البته گسترش روابط ايران با روسيه به لطف قطع روابط ايران وامريكا بوده است).بنابراین، روس ها با توجه به حساسيت غرب وامريكا در مورد برنامه هسته ای ايران، توانسته است با استفاده از اهرم روابط با ايران ، بارها از غرب وايران امتياز بگيرند ودر واقع ايران را وسيله اي براي رسيدن به اهداف خود در برابر غرب قرار دهند.
در فصل پنجم به تحليل و ارئه بحث در مورد جايگاه روسيه در نظام بين الملل پرداخته ايم. این كه روسيه در سال هاي آخر دوره شوروي ودر طول دهه 1990وحتي تاكنون، دولت روسيه در مورد جايگاه وموقعيت خود مردد بوده است. تلاش براي عضويت در باشگاه غرب وكسب موقعيتي مناسب در اروپا نتوانست موفقيت آميز باشد. هم واكنش سرد وگاه توهين آميز دول غرب،عنوان مثال (روسیه بار ها در خواست عضویت در ناتو را مطرح می کرد ،اما غربی ها حاضر نشدند روسیه را به عنوان شریک برابر بپذیرند) وهم ديدگاه هاي متعارض داخلي، آينده موقعيت روسيه را دچار ابهام نمود. بنابراین همان گونه که یوری فدرف بر تلاش روسیه برای«جلوگیری از منزوی شدن» وعلاقمندی روسیه به بازیابی قدرت از دست رفته خود در نظام بین الملل وایفای یک نقش قدرت بزرگ مهمترین عواملی بوند که باعث نزدیکی روسیه به ایران در پرونده هسته ای شد. البته باید خاطر نشان کرد روس ها در این زمینه، حمایت کاملی از برنامه هسته ای ایران نداشته اند بلکه بصورت نیم بند وبراساس اصل واقع گرایی سود-هزینه به این کار مبادرت می کردند.
ملاحظات وپیشنهادات
در خصوص سیاست خارجی ایران نیز این گونه بیان کرد که: ایران در منطقه بسیار حساس با انبوهی از بازیگران منطقه ای وفراملی قرار دارد نیازمند همگرا شدن از لحاظ سیاسی ،اقتصادی ،فرهنگی ونظامی ……با سایر بازیگران است.
به نظر می رسد که پاشنه آشیل جمهوری اسلامی ایران دربحران هسته ای نداشتن یک “متحد استراتژیک” در منطقه پرمخاطره که بیشتر کشورها وارد دسته بندی های سیاسی شده اند، می باشد. و این باعث کاهش قدرت چانه زنی ایران در مذاکرات هسته ای با طرف های غربی شده است.در این جا منظور( از متحد استراتژیک کشوری است که با ایران همپوشی منافع داشته باشد ودر مسیر همپوشی منافع رقابت معنا ندارد در يك مسير هر جا كه دوبازيگر آينده خود را در تأمين اهداف مشترك ببينند اتحاد مي تواند شكل بگيرد و نوعي سيستم حل و فصل مخاصمات ايجاد مي شود كه تعارضات احتمالي در چارچوب آن حل و فصل مي شود).
از این رو، برخلاف بعضي از خوشبيي ها نمي توان روابط ايران و روسيه را از نوع استراتژيك تلقي كرد. چون به رغم اين كه روسيه باوجود فشارهاي آمريكا در برخي از موارد نظير نيروگاه هسته اي بوشهر با ايران همكاري مي كند ولي دو كشور(ایران وروسیه) در حوزه درياي خزر در گير يك رقابت جدي اند. تا حدي كه روس ها براي تعيين نظام حقوقي دريا به امضاي قراردادهاي دوجانبه با ساير كشورها دست زده اند كه اين ديپلماسي سهم ايران را از دريا به حداقل ممكن و كمتر از همه كشورها كاهش مي دهد. حتي نماينده روسيه در امور اين دريا صريحاً گفته است كه به دنبال توافق ساير كشورها، ايران ناچار خواهد شد به اين نظام حقوقي تن دهد.
روس ها چون مطمئنند كه ايران متحدي ندارد تا به نفع خود از اهرم كمكي آن در دريا استفاده كند، همواره كوشيده اند مثل يك رقيب حداكثر استفاده را از اين موقعيت بكنند. بنابراین بسیار مهم است که، ایران نباید همه تخم مرغ هایش در سبد روسیه بگذارد.
نتيجه چنين تحليلي از مواضع روسيه در قبال بحران هسته اي ايران آن است، سياست روسيه در قبال برنامه هسته اي ايران در واقع تلاش براي حفظ منافع خود درعرصه بین المللی است. مسكو ناچار است از يك سو به تعهدات خود به عنوان يك قدرت جهاني و الزامات در روابط با غرب پاي بند باشد و از سوي ديگر به واسطه منافع مشاركت در برنامه هسته اي ايران، به حمايت نسبي از ايران ادامه دهد. روسيه بر سر دوراهي، سياست حداقلي را در روابط با ايران اتخاذ نموده كه معني آن، تلاش براي حفظ ايران در عين عدم آسيب رساندن به روابط خود با غرب است. روسيه با اتخاذ رويكردي عملگرايانه، به توسعه روابط اقتصادي و تجاري سودمند دوجانبه و تقويت مواضع خود در بازار هسته اي ايران اهتمام ورزيده.
روسيه در عين حال مخالفت آشكار خود را با برخورداري ايران از چرخه سوخت هسته اي و دست يابي احتمالي به سلاح هسته اي اعلام و در اين جهت مواضع صريحي را در نشست های عادی، اضطراري آژانس بين المللي انرژي اتمي و همچنین رأی مثبت به قطعنامه های ضد فعالیت های هسته ای، واظهار نظر های مقامات مسکو از جمله مدودف در جمع سفرای این کشور درکشورهای خارجی همان گونه در فصل های گذشته اشاره شدسخنرانی شدید الحنی را برضد فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایراد نمودحکایت از این واقعیت دارد که; مسكو ناچار است از يك سو به تعهدات خود به عنوان يك قدرت جهاني و الزامات در روابط با غرب پاي بند باشدوهمچنین خود را به عنوان یک قدرت بزرگ جهانی بخشی از سیستم بین المللی می داند و طبیعتاً قواعد حاکم بر سیستم بین المللی بر رفتار آن کشور تاثیر می گذارد. وآن ها با موضع گیری جدیدشان، به گونه ای دارند جایگاه خودشان را در نظم جدید بین المللی باز می کنند.
براي روسيه بهترين گزينه تداوم وضعيت خاكستري به معني به طول انجاميدن بحران و حفظ موقعيت ميانه به منظور كسب بيشترين منافع از طرف هاي درگير است. جمهوري اسلامي ايران حتي در صورت عادي سازي روابط با غرب، بايستي بر حفظ و توسعه روابط با روسيه كه حضوري موثر در غالب موضوعات سياست خارجي ايران دارد، همت گمارد. در شرايط تشديد مواضع اروپا و افزايش فشار آمريكا، حفظ روسيه به عنوان عامل تعادل، در جهت منافع جمهوري اسلامي ايران است.
بديهي است در كنار تکیه به ظرفيت هاي ملي و تدبيرهاي مسئولين ايراني، حق وتوي روسيه و چين در شوراي امنيت همچنان يك نقطه اتكا به حساب مي آيد. آن چه ضرورت دارد، آزاد كردن روابط از وضعيتي شكننده و يك طرفه و ايجاد تعادل و نهادينه كردن آن به گونه اي است كه ابعاد مختلف مناسبات دو كشور در خدمت اهداف كلان سياسي- استراتژيك آن قرار گيرد.
.
الف-منابع فارسی
1- احمدی،كوروش (1370). تفکر نوین سیاسی در سیاست خارجی شوروی، تهران: نشرقومس.
2-امير احمديان، بهرام (1383 ). «تحولات گرجستان در صحنه قفقاز»، فصلنامه مطالعات مركزي وقفقاز، شماره 45.103-.77