دانلود پایان نامه
«عراقی را بعد از وفات، در پشت مزار محی الدین بن العربی، واقع در دامنه ی جبل صالحیه دمشق، به خاک سپردند و پسرش، کبیرالدین، نیز که در سال 700 هجری قمری در دمشق درگذشت، در جوار پدر، مدفون گردید.» (صفا، 1369 : 576)
ح- آثار عراقی
دیوان اشعار؛ شامل غزلیّات، رباعیّات، قصاید، ترکیبات، ترجیعات ، مثلّثات، عشاق نامه یا ده نامه، لمعات، اصطلاحات. با ابیات وقطعات پراکندهای، که از او نقل شده، حدود پنج هزار بیت است که این دیوان به کوشش مرحوم نفیسی، با مقدمهای به چاپ رسیده است.
عشاقنامه یا دهنامه عراقی: که آمیختهای است از مثنوی و غزل؛ مجموعاً شامل 1063 بیت است. این منظومه را به نام شمس الدین محمد صاحب دیوان جوینی، وزیر اباقا و سلطان احمد تگودار ساخته است و شامل ده فصل وهر فصل، مشتمل بر مثنوی و غزل، به همان بحر خفیف مخبون مقصور یا محذوف، یعنی وزن حدیقه الحقیقه سنایی غزنوی، میباشد و در هر یک از فصول دهگانه و مقدمه و خاتمهی منظومه، شاعر، مبحثی از مباحث عرفانی را مطرح کرده و آن را همراه با تمثیل وحکایات به پایان رسانده است.
این روش عراقی، بعداً منشاء ایجاد منظومههایی به نام دهنامه گردید؛ مثل دهنامهی اوحدی و عشاق نامهی عبید زاکانی و دهنامه یا روضه المحبین عماد شیرازی و دهنامهی عماد فقیه کرمانی- اگر چه این آخری شیوه ی خاص دیگری دارد. (همان:577)
لمعات: «به نثر و نظم فارسی است که به ظنّ غالب، در قونیه بعد از حضور در مجالس درس صدرالدین قونیوی و متأثر از سوانح العشاق امام احمد غزالی در مراتب عشق، تألیف کرده است و موضوع آن، عرفان و سیر و سلوک عارفانه است. بعدها چند تن از عرفای بزرگ، بر این کتاب شرح نوشتهاند که از آن میان شرح جامی، با عنوان اشعّه اللّمعات، از همه مشهورتر است.» (عراقی،88: 23)
اصطلاحات صوفیه: که شرح بعضی از اصطلاحات دیوان عراقی است و در انتساب آن به عراقی، تردید وجود دارد
تأثیر پذیری عراقی از دیگر شاعران
تأثیر عرفا و شاعرانی مانند امام احمد غزالی، عین القضاه همدانی و شیخ فریدالدین عطار را به صراحت، در آثار منظوم ومنثور عراقی میتوان دید. موارد زیر شایان توجه بیشتر است :
الف- سوانح العشاق غزالی:
سوانح العشاق، مهمترین اثر احمد غزالی است. این کتاب را غزالی در معانی احوال و اسرار عشق، بدان نحو که مورد توجه صوفیان است، نوشته و هر یک از اسرار و معانی را در فصلی مورد بحث قرار داده و ضمن فصول، تمثیلات کوتاه و حکایات مختصر، برای توضیح بیان خود، گنجاندهاست و به اشعار پارسی و تازی، استشهاد کرده است. نثر لمعات، نیز ساده و دلنشین است و مؤلف هرجا مقتضی بوده، همانند سوانح امام احمد غزالی، نوشتهی خود را به حکایات کوتاه و اشعار تازی و پارسی آراسته و در بیان مراتب عشق، بر سنن آن املاء کرده است.
ب- حدیقهی سنایی:
عراقی، در لمعات، ابیات پراکندهای از سنایی، ذکرکردهاست و مرحوم فروزانفر نیز در تاریخ ادبیات، این تأثیر پذیری را عنوان کرده است.(عراقی،88: 26)
ج- تأثیر عطار بر عراقی :
غزلیّات پرشور عطار، تأثیر بسزایی در شعر عراقی داشته است:
عطار
دست با تو در کمر خواهیم کرد
قصد آن تنگ شکر خواهیم کرد
عراقی
یاد آن شیرین پسر خواهیم کرد
کام جان را پر شکر خواهیم کرد( 73/1)
(عراقی،88: 27)
عطار
چون زمرغ سحر فغان برخاست