دانلود مقاله فعالیت های تروریستی و تامین مالی تروریسم

طبق ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی (ایران) ، جرم پولشویی عبارت است از:
1.تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از فعالیت‌های غیرقانونی با علم به این که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در نتیجه ارتکاب جرم به دست آمده باشد؛
2.تبدیل، مبادله، یا انتقال عوایدی به منظور پنهان کردن منشاء غیرقانونی آن با علم به این که به طور مستقیم یا غیر مستقیم ناشی از ارتکاب جرم بوده یا کمک به مرتکب به نحوی که وی مشمول آثار و تبعات قانونی ارتکاب آن جرم نگردد؛
3.اخفاء یا پنهان یا کتمان کردن ماهیّت واقعی، منشاء، منبع، محل، نقل و انتقال، جابه‌جایی، یا مالکیّت عوایدی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در نتیجه جرم تحصیل شده باشد.
این عمل، یک روش معمول و منطقی برای به‎دست آوردن سود از فعالیت‎های غیرقانونی برای مجرمان است. خلافکاران از طیف وسیع اعمال غیراخلاقی و غیرقانونی مانند استفاده از رانت شرکت‎های دولتی در ایران و حذف منبع پول و هم‎چنین قاچاق مواد مخدر، تقلبات، ثروت‎های قابل مصادره، گروگان‌گیری، قمار و همچنین اهدای پول به سازمان‎های تروریستی و حتی تقلبات مالی در اینترنت یا دیگر ابزار اطلاع‎رسانی سودهای کلانی را به‎دست می‌آورند.
به طور کلي پول شويي عبارت است از هر نوع عمل يا اقدام به عمل براي مخفي کردن يا تغيير هويت درآمد نامشروع حاصل از فعاليتهاي مجرمانه، به گونه اي که وانمود شود اين عوايد به شيوه هاي قانوني کسب شده است. پول شويي يا تطهير پول فعاليتي مجرمانه،گروهي، مستمر و درازمدت است که مي تواند از محدوده سياسي يک کشور مفروض نيز فراتر رود. پول شويي يک فرايند سه مرحله اي است:
مرحله اول ، مرحله جايگذاري : در اين مرحله پول شويان به منظور اداره آسان تر وجوه نامشروع، اقدام به سپرده گذاري وجوه در بانکها و موسسات مالي مي کنند؛
مرحله دوم ، مرحله لا يه چيني: در اين مرحله ، بر اي جلوگ يري از تعق يب قانو ني وجوه، سعي مي شود تا ردپاي آن مخفي شود. در ا ين مرحله با خارج کردن وجوه از بانکها و موسسات مالي که وجوه در آنجا جا يگذاري شده بود و با انجام معاملات متعدد توسط افراد مختلف وخريد دار ايي هاي گران قيمت توسط افرادي که براي فرد پول شوي کار مي کنند هرگونه ارتباط مستقيم بين جرم و وجوه حاصل شده از آن قطع شده و بدينوسيله رديابي وجوه را مشکل مي سازند. همچنين در اين مرحله براي مخفي کردن ردپاي وجوه ممکن است شرکتهاي صوري با نامهاي مجعول تشکيل شود و يا به شکل صوري با صادرات و واردات کالاها يي که وجود خارجي ندارند، ردپاي وجوه مخفي شود.
مرحله سوم، مرحله جمع آوري و ادغام وجوه: مرحله بازگرداندن وجوه به مجرم به صورتي که نحوه اکتساب و محل جغرافيايي آن قابل رد يابي نباشد. در اين مرحله وجوهي که در مرحله قبل در معاملات متعدد توسط افراد مختلف به کار گرفته شده از کانالهاي متعدد و به تدريج به حساب پول شو واريز و از اين طريق به چرخه اقتصاد رسمي وارد مي شود. از آنجا که پول شويي آثاري زيان بار بر اقتصاد، جامعه و سياست دارد، اغلب کشورها به مقابله با اين پديده مي پردازند. از جمله آثار مخرب اين پديده عبارت است از:
– آلوده شدن و بي ثباتي اقتصاد: به اين معني که وجوه کلان حاصل از معاملات نامشروع (خريد و فروش مواد مخدر، اسلحه وکالاها ي قاچاق و غيره) زماني که به منظور تطهير، به يک باره و ازکانال هاي مختلف وارد يک بخش از فعاليت هاي اقتصادي مي شود (مانند بخش املاک يا بورس اوراق بهادار و غيره) همانگونه که با ورود خود مي تواند سبب رونق اين بازارها شود ؛ خروج يک دفعه اين وجوه از بازارهاي فوق نيز سبب سقوط قيمتها و تزلزل بازارها و بي ثباتي اقتصاد مي شود.
– تضعيف بخش خصوص ي و برنامه هاي خصوصي ساز ي: از آنجا که صاحبان وجوه کلان حاصل از عمليات نامشروع در مراحل مختلف تطهير وجوه خود ، صرفا با هدف تطهير وجوه و نه سودآور ي، وجوه خود را وارد معاملات و فعاليتهاي اقتصادي مختلف مي کنند، بنابر اين در رقابت با فعالان اقتصادي بخش خصوصي با قيمت گذاري پا يين کالاها و خدمات توليدي خود، سبب تضعيف يا ورشکستگي شرکتهاي خصوصي ديگر مي شوند. همچنين عمليات پول شويي درکشورها يي که برنامه هاي خصوصي سازي داشته اند، سبب ايجاد اختلال در برنامه هاي فوق شده است؛ زيرا به با توجه به حجم بالا ي مبالغ اختصاص يافته به خصوصي سازي، پولشويان از فرصت فوق براي تطهير پول هاي نامشروع خود استفاده کرده و در يک مرحله به عنوان خر يدار خصوصي وارد برنامه هاي خصوصي سازي شده و در مرحله بعد با واگذاري شرکتهاي خريداري شده و يا سوء استفاده از شرکتها برا ي عمليات پول شويي، برنامه هاي خصوصي سازي را با مشکل مواجه مي سازند يا اثرگذاري برنامه هاي فوق را کاهش مي دهند.
– کاهش کنترل دولت بر سياست هاي اقتصادي، فاسد شدن ساختار حکومت، بي اعتمادي مردم، بي اعتباري دولتها و نهادهاي اقتصادي.
با وجود برنامه هاي آزاد ساز ي ما لي کشورها و تسهيل جريان بين المللي سرمايه ها در دهه هاي اخير و جهاني شدن اقتصاد، به و يژه با وجود گسترش نقل وانتقالات الکترونيکي و اينترنتي وجوه، برنامه مبارزه با پول شويي از حساسيت بيشتري برخودار شده است ، زيرا تکنولوژ هاي جديد نقل و انتقال وجوه ، همانگونه که باعث تسهيل امور مالي و نقل وانتقال وجوه برا ي فعالان اقتصادي مي شود؛ به همان نسبت نيز مي تواند سبب تسهيل نقل و انتقال پولهاي کثيف شود . از اين رو ، عزم بين المللي براي مبارزه با پول شويي ضرورتي ويژه مي يابد.
2-1-6- رابطه تروریسم و محاربه
هم چنان که از عناصر محاربه بر می آید، این جرم، نزدیکی بسیاری با اقدامات تروریستی دارد. ایجاد ترس، وحشت، اعمال خشونت و توسل به زور از ارکان اقدامات ترویستی است. از این رو است که در طول عمر حکومت جمهوری اسلامی ایران، عده ای از جمله، گروهک منافقین، تحت عنوان محاربه یا بغی، مورد مجازات واقع شده اند.لازم به ذکر است که ارعاب و ترساندن با استفاده از سلاح، ملاک است؛ لذا هدف از ارتکاب این جرم می تواند سیاسی یا غیرسیاسی باشد. از این جهت می توان گفت این جرم، شامل اقدامات تروریستی است. از جهت دیگر چون در محاربه، وجود سلاح، نقش اساسی دارد؛ شامل برخی دیگر از اقدامات تروریستی چون اقدامات خرابکارانه و یا تروریسم سایبری (اقدامات خرابکارنه الکترونیکی و اینترنتی) و یا آلوده کردن محیط زیست و… نمی شود. از این رو می توان گفت رابطه محاربه و اقدامات تروریستی، عموم و خصوص مطلق است (اقدامات تروریستی عام و محاربه خاص). زیرا که همه اشکال محاربه به دلیل وجود اخافه و استفاده از سلاح در حیطه اقدامات تروریستی قرار می گیرد، اما همه اقدامات تروریستی در دایره محاربه قرار نمی گیرد. البته می توان با تمسک به قرآن (آیه 33 سوره مائده) افساد فی الارض را به معنای مطلق تلاش برای ایجاد فساد و برهم زدن نظم عمومی دانست و هر اقدامی در این راستا چون انواع اقدامات تروریستی را مستحق مجازات مفسد فی الارض قلمداد کرد.
در نتیجه می توان گفت که محاربه، تنها در برگیرنده اقدامات تروریستی مسلحانه است و تنها این بخش از اقدامات تروریستی، قابل مجازات از باب محاربه است و حکم دیگر اقدامات تروریستی از باب محاربه استخراج نمی گردد؛ مگر این که به آن دسته از روایاتی استناد کنیم که محاربه را صرف ترساندن، دانسته، تمسک به سلاح را ضروری نمی دانند (چنان که علامه در قواعد، حمل سلاح را شرط محاربه ندانسته است). به شرطی که این دسته را با روایات دیگر که قید مسلحانه دارد مقید نسازیم و یا این که در معنای سلاح، توسعه داده، آن را شامل هر نوع ابزار تهدید کننده (چون سم یا آتش زدن یاهر نوع صدمه به مردم) بدانیم. چنان چه صاحب جواهر، مفهوم سلاح را به عصا، سنگ و… نیز توسعه داده است؛ لذا این باب محاربه، شامل اغلب یا همه اقدامات تروریستی می گردد.
البته توسعه در معنای سلاح به سبب اما و اگرهای بسیاری که دارد، مورد پذیرش اغلب فقها نیست. از این روست که حضرت امام (ره) در مسئله سه فصل حد محارب می فرماید: «لو اخاف الناس بالسوط و العصا و الحجر، ففی ثبوت الحکم اشکال، بل عدمه اقرب».
2-2- تاریخچه
پولشویی و تامین مالی تروریسم دو پدیدهای هستند که در چند دهه اخیر گسترش فراوانی در دنیا داشته اند. با عزم جامعه بین المللی برای جلوگیری از بهره مندی مجرمان از عواید حاصل از فعالیت های مجرمانه و ممانعت از تامین مالی تروریسم، شیوه ها و تکنیک های مختلفی برای این پدیده ها توسط پولشویان و حامیان تروریسم ابداع شد.
بنا به نظر برخی از اقتصاددانان پولشویی ریشه در مالکیت مافیا بر شبکه ای از رختشویخانه های ماشینی در ابتدای دهه 1930 در آمریکا دارد. طی این سالها، همزمان با بحران اقتصادی آمریکا، دزدان و گانگسترها پولهای کلان بدست آورده را از اخاذی، فحشاء، قاچاق مواد مخدر و مشروبات الکلی،کازینوها و قمارخانه ها که منشاء غیرقانونی داشتند به طریق مختلف مشروع و قانونی جلوه می دادند، یکی از راههای مشروعیت بخشیدن به این درآمدها، ایجاد کسب و کار و اشتغال برای عده ای از افراد بیکار جامعه بود که سرمایه گــذاری در رختشویخانه ها یکی از کارهایی بود که در جهت قانونی نشان دادن پول های نامشروع صورت گرفت، اما عده ای دیگر از کارشناسان اقتصادی و مالی عقیده دارند که انتسابِ منشاء پدیده ی پولشوئی به گروه های گانگستری و مافیائی دهه ی 1930 نمی تواند واقعیت داشته باشد و رواج اصطلاح پولشوئی را به جریان رسوائی سال 1973 و اترگیت و حادثه خلیج خوکهــا به نیکسون رئیس جمهور وقت آمریکا نسبت می دهند این واژه نخستین بار در سال 1982 در چارچوب روابط حقوقی و قضایی در دادگاهی در آمریکا مطرح گردید و از آن پس در سطح گسترده ای به کار گرفته شد و به اصطلاحی متداول در سراسر جهان تبدیل شد. در حال حاضر رشد اقتصادی و رونق بازارهای مالی و همچنین تغییر و تحولات پولی و رشد اقتصادی در کشورهای اروپائی باعث گسترش جرائم سازمان یافته مانند سرقت، قاچاق مواد مخدر، آدم ربائی و دیگر اعمال خلاف شده است. سازمانهای به وجود آمده، کلیه ی عملیات خلاف سودآور را نشانه رفته اند و یکی از فعالیت های مهم این سازمانها پول شوئی می باشد. پولشوئی فعالیتی غیرقانونی می باشد که طی آن درآمد و سود ناشی از اعمال خلاف وارد چرخه اقتصاد شده و مشروعیت قانونی می یابد. با توجه به اثرمُهلک و با اهمیت پول شوئی بر سلامت اقتصاد، لازم است توجه بیشتری به راه های مقابله با آن مبذول کـرد و مقررات مفصل تری در این زمینه تدوین نمود و از آنجا که پول شوئی ماهیتی فراملی دارد مقابله با آن نیز مستلزم تـلاش و همکاری های بین المللی خواهد بود و با توجه به آثار سوء پول شویی بر بدنه اقتصاد سالم و زیان ها و تبعات ناشی از آن شناخت و شناسایی زوایای آن برای مدیران اقتصادی و بانکی و قانونگذاری و مقامات قضائی و انتظامی ضروری به نظرمی رسد و در این راستا اولین سازمان در جهت وضع قوانین ویژه در مورد پول شوئی در سال 1989 توسط گروه هفت (7- G) تحت عنوانFATF تأمین گردید. تعریف پول شوئی تعاریف گوناگونی از واژه پول شوئی شده است ولی در کل می توان گفت که پـول کثیف و نامشروع در چرخه مبادلات قرارگرفته تا پس از عبور از این چرخه، قانونی، تمیز و مشروع جلوه نماید. در پیش نویس ماده 1 اتحادیه ی اروپائی تعریف پول شوئی عبارت است از: فرآیندی که طی آن خلافکاران و صاحبان دارائی های غیرقانونی به گونه ای عمل می کنند که نشان دهند پولی را که خرج می کنند. در واقع متعلّق به خود آنهاست و از راه قانونی بدست آمده است به عبارت دیگر پولشوئی هرگونه تبدیل و انتقال مال بمنظــور مخفی کردن و تغییر در مال مورد نظر با علم به این که چنین مالی از یک جرم کیفری حاصل شده است، می باشد. البته باید توجـه داشت که پول شوئی جرمی چند بُعدی است که علاوه بر بعد قضایی در ابعاد اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیز تأثیـر دارد. سازمان FATF پول شویی (تطهیر پول) را، هر گونه عملیاتی که در راستای پنهان سازی و ایجاد عدم شفافیت در ارتباط با منشاء در آمد و ثروت کسب شدهِ توسط اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت مشروعیت بخشیدن به این درآمدهای نامشروع صورت می گیرد، را تعریف می کند. انواع پول هایی که می تواند در جامعه گردش داشته باشد و خلافکاران به روشهای مختلف تلاش درمشروعیت بخشیدن و تطهیر آنها دارند سه دسته می باشند:
1ـ پول سرخ: پولی که مربوط به نقل و انتقالات مواد مخدر می باشد و به زندگی و جان انسانها مرتبط می باشد.
2ـ پول سیاه: پول های حاصل از قاچاق کالا می باشد و پولهایی که از شرکت در معاملات پر سود دولتی خارج از عرف طبیعی و اداری حاصل شده است.
3ـ پول خاکستری: پول هایی که از درآمدهای حاصل از فروش کالا و انجام کارهای تولیدی حاصل می شود و از نظارت دولت، پنهان می ماند و صاحبان آن از پرداخت مالیات فرار می کنند.
متاسفانه کشور ایران ، همواره در معرض آسیب های ناشی از جرایم عمده منشاء جرم پولشویی نظیر قاچاق مواد مخدر و نیز قربانی فعالیت های تروریستی بوده است. به همین دلیل کشور ما همواره تلاش وافری برای مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم نموده و از سال 1370 با الحاق به پیمان نامه وین (اولین سند بین المللی مبارزه با پولشویی) عزم خود را برای مبارزه با این دو پدیده را آغاز نمود.