مطالعه کتابخانه‌ای و مستندات قرآنی

1ـ5ـ سؤالات تحقیق
1-5-1 سؤال اصلی
1. آیا به اقتضائات اسلامی پیشرفت در حوزه علم و فناوری، در لایحۀ الگوی اسلامی ـ ایرانیپیشرفت، توجّه شده است؟
1-5-2 سؤالات فرعی
اقتضائات اسلامی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری چیست؟
محتوای لایحۀ الگوی اسلامی ـ ایرانیپیشرفت تا چه میزان به اقتضائات اسلامی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری توجّه کرده است؟
کدام‌یک از اقتضائات اسلامی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری، مبنای تدوین این لایحه نبوده است؟
1-6- روش‌شناسی پژوهش
1-6-1 نوع پژوهش
پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است. روش اصلی این پژوهش، تحلیل محتوا می‌باشد.
1-6-2 جامعۀ آماری
جامعۀ آماری این پژوهش، اساتید و صاحب‌نظران رشته‌های مرتبط با فلسفۀ علم و فناوری، سیاست‌گذاری علم و فناوری، فلسفۀ اسلامی و همچنین دین‌پژوهی می‌باشند که آشنایی کافی با الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت و مبانی آن داشته باشند.
1-6-3 نمونۀ پژوهش و روش نمونه‌گیری
نمونۀ این پژوهش، 30 نفر از صاحب‌نظران و متخصصان در حوزه‌های فلسفۀ علم و فناوری، سیاست‌گذاری علم و فناوری، فلسفۀ اسلامی و دین‌پژوهی می‌باشد. منظور از متخصص در این قسمت، اشخاصی هستند که دارای مدرک دکتری بوده و یا دانشجوی دکتری باشند؛ تذکر این نکته ضروری است که 13.3% افراد دانشجوی دکتری و 76.7% دارای مدرک دکتری هستند. روش نمونه‌گیری، نمونه‌گیری هدفمند-دردسترس می‌باشد.
1-6-4 روش گرد‌آوری اطلاعات و داده‌ها
روش اصلی گرد‌آوری اطلاعات در این پژوهش، کتابخانه‌ای وپیمایشی می‌باشد؛ بدین‌صورت که در مرحله اول با مطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی، اطلاعات مورد نیاز در رابطه با پژوهش جمع‌آوری شد. محتوای جمع‌آوری شده هم به عنوان مبانی نظری و پیشینه تحقیق، مورد استفاده قرار گرفت و هم با جمع‌آوری این اطلاعات و تحلیل آن‌هامقوله‌های اصلی تحلیل‌محتوا ساخته ‌شد. این مقوله‌ها دارای دوبخش اصلی هستند. بخش اول که همان اقتضائات نظری پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری از دیدگاه اسلام می‌باشد، دارای مستندات قرآنی و روایی است و در نتیجه نیاز به اعتبار‌سنجی یا راستی ‌آزمایی ندارند. ولی بخش دوم که اقتضائات عملی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری با جهان‌بینی اسلامی یا به عبارتی راهبردهای عملیاتی حرکت به سوی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری می‌باشد، از طریق پرسشنامه با نخبگان و متخصصان در حوزه‌های مرتبط اعتبارسنجی شد.
1-6-5 روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
روش تجزیه و تحلیل اطلاعات در این پژوهش توصیفی-تحلیلی می باشد که در تحلیل‌محتوا از طریق شمارش فراوانی حضور رخداد مقوله‌های مورد نظر، پس از خواندن محتوا انجام می‌شود. برای هریک از مقوله‌ها به تفکیک بخش‌های اصلی لایحه و همچنین بند‌های آن، جدول فراوانی تهیه شده و پس از بررسی فراوانی‌ها و گرفتن درصد از آن‌هاَ، نتایج بدست آمده تفسیر شدهمچنین در انتها محقق با استفاده از اطلاعات بدست‌آمده و استدلال منطقی به تحلیل داده‌های بدست‌آمده می پردازد و پیشنهادات لازم را ارائه ‌داده شد.
1ـ6ـ تعریف مفاهیم و واژه‌های اختصاصی پژوهش
لایحۀ الگوی اسلامی ـ ایرانیپیشرفت:
لایحه‌ای که براساس ماده 1 قانون برنامۀپنجم توسعه، توسط دبیرخانۀ مربوطه در معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی پس از مطالعات و هم‌اندیشی ها و دریافت نظرات مراکز فکری، اعم از حوزوی و دانشگاهی و قوای مختلف تدوین شده است. این الگو پس از تصویب در مجلس شورای اسلامی، مبنای تدوین برنامۀ ششم و برنامه های بعدی قرار خواهد گرفت. این لایحه در 21 ماده و 2 تبصره تنظیم گردیده است.
اقتضائات اسلامی پیشرفت در حوزۀ علم و فناوری: