دانلود پایان نامه

3-10-1 حرم مطهر امام رضا (ع)
مهمترين جاذبه‌ فرهنگي و تاريخي مشهد مجموعه آستان قدس رضوي است كه معماري و چشم‌آندازهاي شگفت‌انگيز دارد. حرم مطهر كه پيكر مقدس حضرت رضا (ع) در آن مدفون است، زير گنبدي زرين و با شكوه جاي دارد. اين بناي عظيم هسته مركزي ابنيه آستان قدس رضوي است كه بناهاي ديگر، آن را همچون نگين در ميان گرفته است.شكل هندسي حرم مطهر، تقريبا مربع است و مساحت آن بعد از عمليات توسعه به حدود 129 هزار مترمربع رسيده است. حرم از طرف (جنوب و مشرق) به وسيله درهاي طلا به رواق‌ها راه دارد و از دو طرف ديگر (شمال و جنوب) از طريق دو صفه بزرگ به ديگر رواق‌ها و مسجد بالا سر مرتبط است. در چهار ضلع حرم مطهر چهار صفه بزرگ به قرينه و مقابل يكديگر قرار گرفته‌اند.(علیمحمدی سراب،1384، 64)
تصویر 3-3 : بارگاه مطهر حضرت رضا (ع)
منبع : razavi.com
3-10-2 مسجد گوهر شاد
اين بنا عظيم ترين مسجد چهارايواني ايران است كه در سال 821 ه.ق به دستور ((گوهرشاد آ‎غا)) همسر شاهرخ و به دست تواناي ((قوام الدين شيرازي) در مجاورت حرم مطهر امام رضا (ع) ساخته شد. اين مسجد در زميني به مساحت تقريبي ده هزار متر مربع احداث گرديده است كه مشتمل بر چهار ايوان مقصوره در سمت قبله، دارالسياده و آب مي‌باشد. رويه ايوانها، گنبد و گلدسته ها را كاشيهاي زيباي رنگارنگ زينت داده و پيشاني ايوان مقصوره با كتيبه زيبايي به خط ثلث (بايسنقر ميرزا) فرزند شاهرخ آراسته شده است. (استانداري – ص 36)
اين مسجد از بناهاي با شكوه و باستاني تيموري است كه در اوايل قرن نهم ه.ق بنا شده است. طاق‌هاي گنبدي شكل مسجد و مناره‌هاي آن با ويژگي‌ها و تزئينات خاص و با استفاده از سبك مقرنس، همچنين نقوش و خطوط ديواري بر روي زمينه گچي و معرق‌كاري ممتاز عصر تيموري جلوه‌اي بي‌نظير را به نمايش گذاشته است. كتيبه ممتاز و تاريخ بايسنقر فرزند گوهرشاد آ‎غا كه از بهترين ثلث نويسان عهده تيموري بوده با زيباترين خطوط ثلث بر پيشاني ايوان مقصوره خودنمايي مي‌كند و تاريخ بناي مسجد بر كاشي معرق در اين كتيبه به چشم مي‌خورد. محراب يك پارچه از سنگ مرمر با تزئينات و كنده‌كاري و كتيبه‌اي در ميان مقرنس كاري‌هاي آن، نمايانگر هنر آن دوران است. منبر صاحب‌الزمان واقع در كنار محراب ايوان مقصوره از چوب گردو و گلاب با شيوه منبت كاري بدون بكار رفتن ميخ در آن به دست پرتوان استاد محمدنجار خراساني ساخته شده است. ارتفاع گنبد اين مسجد حدود 41 متر و فضاي داخلي بين دو پوشش گنبد 10 متر مي‌باشد. مسجد گوهرشاد داراي صحني به وسعت 2800 متر مربع است. بناي مسجد شامل 8 ايوان بزرگ و 7 شبستان است. نام بانو گوهرشاد، باني مسجد در ايوان شمالي مسجد بر كاشي معرق به رنگ زرد و خط ثلث نوشته شده است.
3-11 توريسم و توسعه تاسيسات گردشگري در مشهد
3-11-1 مسير تحول هتلداري در شهر مشهد (از سال 1345 تا 1390)
با شروع دوره شهرنشيني شتابان در ايران (از سال 1340 به بعد) شهر مشهد نيز رشد تازه‌اي به خود گرفت و به طور فزاينده اي توسعه يافت، مهاجرت وسيع روستايي و شهري به آن شدت يافت و با وقوع انقلاب اسلامي و توسعه شبكه حمل ونقل، روز به روز به تعداد مشتاقان زيارت حرم مطهر رضوي افزوده شد و ضرورت ايجاد واحدهاي اقامتي جديد جهت اسكان زائران و گردشگران پديدار گشت، هتل‌هاي پارس (مقابل باغ ملي) و سپيد از اولين هتل‌هاي احداثي در مشهد مي‌باشند (حدود سال 1346)، در دهه 54-1345 در اين شهر 15 هتل به صورت 5 هتل يك ستاره، 4 هتل سه ستاره، يك هتل چهار ستاره و يك هتل پنج ستاره تاسيس شد. در دهه 64-1355 نيز 18 هتل به صورت 7 هتل يك ستاره، 5 هتل دو ستاره، 5 هتل سه ستاره و يك هتل چهارستاره ايجاد شد، همچنين 17 هتل نيز به صورت 5 هتل يك ستاره و 6 هتل دو ستاره، 6 هتل سه ستاره در دهه 73-1365 به بهره‌برداري رسيده است و بالاخره در خلال دهه 84-1375 (تا شش ماهه اول سال 1384) تعداد 9 هتل يك ستاره، 16 هتل دوستاره، 6 هتل سه ستاره، 2 هتل چهار ستاره، 3 هتل پنج ستاره تاسيس شده است. چنانچه در نمودار مشاهده مي‌شود بيشترين تعداد هتل‌هاي ساخته شده در شهر مشهد مربوط به دهه 84-1375 مي‌باشد.
3-11-2 هتل
شهر مقدس مشهد در حال حاضر داراي 86 هتل با ظرفيتي بالغ بر حدود 1700 تخت مي‌باشد وجود بارگاه مطهر امام رضا (ع) در هسته مركزي شهر و علاقه زائران و گردشگران به اقامت در اماكن نزديك حرم، منجر به تمركز و تراكم هتل‌ها در خيابانهاي منتهي به حرم مطهر بويژه خيابانهاي امام رضا و شيرازي شده است. طبق بررسي‌هاي انجام شده در حال حاضر حدود 3/9 درصد (8 هتل) از هتل‌هاي شهر مشهد در منطقه يك شهرداري واقع شده‌اند. اين منطقه فاقد هتل چهارستاره است. در منطقه دو شهرداري، 41/24 درصد (21 هتل) در منطقه هفت شهرداري، 29 درصد (25) هتل در منطقه هشت شهرداري، 48/3 درصد (3 هتل) در منطقه نه، 16/1 درصد (1هتل)، در منطقه 5 و 74/26 درصد (23 هتل) نيز در منطقه ثامن مشهد واقع شده‌اند.
با كمي دقت در آمار ذكر شده و جدول ملاحظه مي‌گردد كه بيشترين تعداد هتل هاي شهر مشهد به ترتيب در مناطق هشت (29%) ، ثامن (84/26%) و هفت (41/24%) كه در پيرامون حرم مطهر رضوي واقع شده‌اند قرار دارد.
يكي از مهمترين دلايل كمبود هتل‌هاي 4 و 5 ستاره در محدوده مركزي شهر و ازدياد آن در شعاع دورتر اين منطقه، كمبود زمين در مركز شهر و وسعت زمين در شهرداريهاي مناطق دورتر از بخش مركزي شهر مي‌باشد و غالبا اين كشش به سمت جنوب غربي مشهد (مناطق خوش آب و هوا) مي‌باشد.(علیقلی‌زاده،1392، 35)
رويهمرفته در بررسي مكان گزيني و پراكندگي هتل‌هاي مشهد بايستي به مطالب زير توجه داشت:
مركز شهر مشهد داراي اماكن مذهبي، تاريخي، موزه‌ها و بازارهاي متعددي است، خصوصا بارگاه مطهر امام رضا (ع) بارزترين جاذبه‌ مركز شهر مي‌باشد. لذا با توجه به مكان گزيني واحدهاي اقامتي خصوصا هتل‌ها در نزديكي حرم زائران به راحتي مي‌توانند از آن مكان بازديد و زيارت نمايند.
تمركز و نزديكي هتلها به يكديگر موجب مي‌شود كه زائران به راحتي بتوانند هتل مورد نظر خود را انتخاب و در آن سكني گزينند.
تمركز هتلها در بخش مركزي شهر باعث ايجاد رقابت شديد بين هتلداران و افزايش خدمات قابل ارائه به زائرين و در بعضي فصول منجر به ارائه تخفيف و پذيرش مسافر باكمتر از نرخ‌هاي مصوب مي‌گردد.
تمركز و تراكم واحدهاي اقامتي بويژه هتلها در مركز شهر و ورود خيل عظيم زائران و مسافران به اين بخش و تردد آنها و وسايل نقليه باعث ايجاد ترافيك شديد در اين منطقه مي‌شود و غالبا اجراي طرحهاي ترافيكي در اين محدوده منجر به ايجاد نارضايتي در زائران و بهره‌برداران هتل‌ها و واحدهاي اقامتي مي‌گردد.
كمبود پاركينگ و مسائل و مشكلات زيست محيطي و آلودگي‌هاي هوا و صوتي از بارزترين مشكلات اين ناحيه است.
در مركز شهر مشهد با كمبود زمين مواجه هستيم، لذا جهت ايجاد هتل‌هاي 4 و 5 ستاره كه طبق ضوابط و دستورالعمل‌هاي فني و معماري بايستي داراي فضاهاي مختلف خدماتي باشند. بايستي مناطق خوش آب و هوا و خارج از محدوده مركزي شهر جهت احداث اينگونه هتل‌ها مكان يابي گردند.
3-11-3 هتل‌ آپارتمان
براساس آخرين اطلاعات (سه ماه اول 86) شهر مشهد داراي 180 هتل آپارتمان در حال بهره برداري با ظرفيتي بالغ بر 8300 تخت مي‌باشد كه تحت نظارت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان خراسان رضوي فعاليت مي‌نمايند.
شهر مشهد از معدود شهرها در كشور است كه بنا به دليل ورود خيل عظيم توريست داخلي و خارجي به خصوص از حوزه خليح فارس به آن داراي بيشترين تعداد هتل آپارتمان بين شهرهاي ايران مي‌باشد.
مستقل بودن واحدهاي آپارتماني و راحتي خانواده‌ها از مهمترين دلايل استقبال گردشگران خصوصا گردشگران عرب از اينگونه واحدهاي اقامتي است. مركز شهر مشهد و در حقيقت پيرامون حرم مطهر رضوي محدوده تمركز و تراكم هتل آپارتمانها مي‌باشد و هر چه از هسته مركزي شهر دور شويم از تراكم و تمركز اينگونه واحدها كاسته و برعكس هرچه به هسته مركزي شهر نزديك مي‌شويم بر تعداد و تمركز اين واحدها افزوده مي‌شود و بالعكس.
بيشترين تعداد هتل‌ آپارتمان‌ها در منطقه هفت شهرداري كه به صورت 77 هتل آپارتمان يك ستاره و 10 واحد دو ستاره است. تراكم هتل آپارتمان‌ها در خيابان امام رضا (تهران) در اولويت است.