دانلود پایان نامه
1-4-7- ویژگیهای گیاهشناسی و گونههای مهم پسته:
پسته خوراكي با نام علمي .Pistacia verea L از خانواده Anacardiaceae مي باشد. اين خانواده داراي 11 جنس بوده و پسته اهلي از جنس Pistacia كه داراي 11 گونه مي باشد و تنها گونه خوراكي آن P. vera بوده و ديگر گونه ها، پسته هاي وحشي مانند بنه– چاتلانقوش و … مي باشند. پسته خوراكي با اسم انگليسي Pistachio جزء ميوه هاي معتدله خزان دار و دو لپه مي باشد. در گروه محصولات خشكباري Nuts طبقه بندي شده، دو پايه بوده و تك جنسي مي باشد (درخت نر و ماده جدا از هم) گلها بصورت گل آذين خوشه اي مركب، جانبي، بدون گلبرگ و نامحدود مي باشد. برگهاي مركب شانه اي 3 تا 5 برگچه اي ، ميوه شفت نيمه خشك بوده، اين گياه داراي عارضه تناوب (سال آوري ميوه) در توليد ميوه بوده، گرده افشاني آن با باد انجام ميشود.
جنس Pistacia دارای 11 گونه است که گونه هایی از آنها از خود، تربانتین یا سقز تراوش میکنند. سایر گونهها عبارتند از:P. atlantica, P. khinjuk, P. mutica, P. tereintus, P. chinensis, P. texana, P. lentiscus, P. mexicana, P. integerrima این گیاهان دو یایه، خزان کننده (گونههاي موجود در ايران)، به بلندی 5-2 متر (بلندی درختان پیر تا 10 متر هم می رسد). برگها مرکب 5-3 برگچهای و بدون گوشوارك میباشد. بیشتر گونه های جنس پسته، درختان وحشی و خودرويی است که در برابر خشکی پایدارند. از یازده گونه پسته گزارش شده در دنیا سه گونهP. vera ,P. khinjuk Stoch ,P. mutica L. ,L. به گونه وحشی در ایران وجود دارد. گیاهان تیره Anacardiaceae بصورت درخت یا درختچه دارای برگهای ساده و یا مرکب هستند. گلهای آنها منظم و گلهای نر و ماده روی دو پایه قرار دارند. گیاهان این تیره دارای 75 جنس و 600 گونه است که بیشتر در مناطق بین استوایی تا معتدله پراکنده است (ابریشمی, 1373).
از نظر گیاه شناسی میوه پسته، در ردیف میوه های شفت گروه بندی می شود. میوه های شفت متشکل از 3 قسمت لایه برونبر خارجی (Exocarp)، لایه میانبر گوشتی (Mesocarp) و لایه درونبر سخت (Endocarp) هستند که درونبر، هسته را میپوشاند. تفاوت میوه های شفت در بخش خوراکی آنها است. در پسته و بادام هسته (مغز) مصرف خوراکی دارد، در حالیکه سایر میوه های شفت مانند زردآلو و هلو، هسته سخت دارند و میانبر گوشتی بخش خوراکی میوه است. پوست پسته (Hull) پوست استخوانی (Shell) و مغز پسته (Kernel) میباشد. میوه در زمان نارس بودن سبز رنگ و سپس به رنگ کرم در میآید. اندوکارپ در هنگام رسیدن میـوه از نوک به شیوه طولی شکافــته میشود (محمدخانی، 1376).
1-4-8- ارقام پسته:
مهمترین ارقام پسته در ایران عبارتند از: اکبری، کله قوچی، احمد آقایی، اوحدی، بادامی زرند، ممتاز، خنجری، دامغان، شاهپسند، سفید پسته نوق و قزوینی است.
از این ارقام پسته اکبری یکی از ارقام تــجاری و اقتصادی با ارزش است و رقم اوحدی یکی از گستردهترین ارقام تجاری است. در باغهای استان کرمان ارقام اوحدی، کله قوچی، نوقی، ممتاز، شستی، احمد آقایی، چروک خورده، عامری، بهشت آبادی، امیری، اکبری، عنایتی، واحدی، هراتی و غیره در دامغان رقمهای دولاب، خنجری، شاهپسند، عباسعلی، خانی، تجاری 1 و 2، بقالی، در قزوین رقمهای بقالی، کله قوچی، تجارتی، در اردکان سفید پسته، جواد آقایی، بادامی، سرانگشتی، در یزد سفید پسته، فندقی، بادامی و در استان اصفهان فندقی ریز اصفهانی، فندقی درشت اصفهانی و بادامی اصفهانی شناسایی شده است (ابریشمی1373 و محمدخانی 1376).

2-1- تاریخچه نماتد شناسی:
نماتدهای پارازیت انسان از 2700 سال قبل از میلاد یعنی حدود 5000 سال پیش شناخته شده اند
Bird and Bird ,1991)). آسکاریس به عنوان اولین نماتد انگل انسان سالها قبل مورد شناسایی قرار گرفته و اکنون می دانیم که بسیاری از بیماری های خطرناک انسان در روده ها، مجاری لنفاوی، عضلات و چشم ها بوسیله نماتدها ایجاد می شوند .(Dropkin, 1980)
بشر از روزهای نخستین حیات خود بدون آنکه بداند خواسته و ناخواسته در طبیعت و در زندگی خود با نماتدها ارتباط داشته اما شناخت آنها برای انسان میسر نبوده است. نماتدها به عنوان یکی از جلوه های حیات، دیر زمانی است که همگام و حتی جلوتر از خیلی از موجودات دیگر پا به عرصه حیات گذاشتهاند. بر اساس نظریه پارامونوف (Paramonov, 1964)، منشأ نماتدها به یک میلیارد سال قبل یعنی دوره پرکامبرین برمی گردد و ربدیتیدها Rhabditids)) به عنوان اجداد نماتدها در 550 میلیون سال پیش در دوره پالئوزوئک از دوره کامبرین بر روی زمین ظاهر شده اند.
2-1-1 تاریخچه نماتدشناسی گیاهی در دنیا:
بر اساس کاوشهایی که ویتنی (1961) در مدارک و اسناد قدیمی انجام داد، دریافت که کشاورزی رومی ها در 2500 سال پیش بر اثر مشکلات ناشی از خاک به شدت آسیب دیده است و با توجه به اینکه رومی ها از دانش کشاورزی، تناوب زراعی، تغذیه و کود دهی خاک و حتی استفاده از کودهای سبز آگاهی داشته اند، آنها دریافتند که مسئله پاتوژنهای خاکزی، مخصوصاً نماتدها موجب کاهش شدید تولیدات کشاورزی و نهایتاً افول تمدنشان گردیده است.
اولین گروه اجداد نماتدهای انگل گیاهی جزوAphelenchids بوده اند که در 370 میلیون سال پیش ظاهر شده اند و حدود 223 میلیون سال پیش نیزTylenchida پا به عرصه ظهور گذاشته اند (Poinar, 1983).
اولین نماتد انگل گیاهی در سال 1743 توسط نیدهام از گال دانه گندم گزارش شد که امروزه تحت نام Anguina tritici می باشد، این نماتد تا سال 1855 تنها نماتد انگل گیاهی شناخته شده بود.
در سالهای بعد، برکلی (Berkeley, 1855) و کانن (Cannon, 1941) انواع مختلفی از نماتدهای مهم انگل گیاهی را که خسارات قابل توجهی در گیاهان میزبان خود ایجاد کرده بودند، از سراسر دنیا کشف و گزارش کردند. از سال 1943 به بعد عصر جدیدی در نماتدشناسی گیاهی شروع شد و اهمیت نماتدها را در تولید محصولات گیاهی نمایان ساخت (Luc et al., 1987).
کشف سموم تدخینی؛ مانند دی- دی (دی کلروپروپان – دی کلروپروپن)، بوسیله کارتر (Carter, 1943) و اثبات نقش تعدادی از گونه های نماتدها در افزایش شیوع برخی بیماریهای مهم قارچی، باکتریایی و ویروسی از پیشرفتهای مهم در علم نماتدشناسی گیاهی بود (Sasser et al., 1955; Lucas et al., 1955) .در کانادا مونتین (Mountain, 1955) توانست روش کشت نماتدهای زیان آور گیاهی را در شرایط استریل ارائه کند (به نقل از نیکنام، 1370).
تا اوایل قرن بیستم مراکز مشخصی برای مطالعه نماتدها وجود نداشت، به دنبال افزایش تعداد نماتدهای بیماریزای گیاهی شناخته شده و کشف اهمیت خسارات ناشی از فعالیت آنها علم نماتولوژی بیش ازپیش توسعه یافت. چاپ و انتشار مقالات فراوان و مجلاتی همچون Nematologica از سال 1956 در اروپا، Journal of Nematology از سال 1969 در آمریکا، Revue de Nématologieدر فرانسه، تشکیل کمیته ها و سازمانهای تخصصی همچون سازمان نماتدشناسان مناطق گرمسیری آمریکا، انجام پروژه بین المللی نماتد مولد گره ریشه با همکاری بیش از 70 کشور در سال 1975 در آمریکا، پروژه تحقیق وکنترل نماتدهای محصولات کشاورزی در سال 1990 و نهایتاً مطالعات ملکولی از قبیل الکتروفورز پروتيئن، استفاده از آنتی بادی های مونوکلونال، تجزیه DNA و روشهای RAPD , RFLP, PCR که طی چند دهه اخیر در مورد برخی از گونه ها صورت گرفته است از جمله دستاوردهاي توسعه علم نماتدشناسي در عصر جديد مي باشد (Duncan et al., & Pourjam et al., 1999) در حال حاضر با ورود به قرن 21 و پيشرفتهاي علوم و تکنولوژي زيستي، افق هاي روشني از اين علم در جهت توسعه و کاربرد آن در کشاورزي نوين ، پيش روي بشر گشوده شده است .
2-1-2- تاريخچه نماتدشناسي گياهي در ايران :
مطالعات نماتد شناسي در ايران سابقه چنداني نداشته و در طول اين عمر کوتاه خود توانسته متجاوز از 200 گونه نماتد انگل گياهي و چند گونه نماتد آزاد از نقاط مختلف ايران را شناسايي و معرفي کند. سابقه نماتدشناسي در ايران به زمان گزارش نماتد گال دانه گندم با نام سياهدانه توسط عباس دواچي در سال 1328 از استانهای اصفهان و کرمان باز ميگردد. سپس نماتد مولد گره ريشه Meloidogyne javanica اولين بار در ايران توسط شريف از روي گوجه فرنگي با نام Heterodera marieni از استان باختران گزارش شد اما مطالعات نماتدشناسي در ايران بطور عملي از سال 1340 آغاز گرديد. خيري در سال 1972 ليستي از 70 گونه نماتدهاي انگل گياهي ايران را منتشر کرد که اکثر آنها براي ايران و شش گونه و يک جنس از اين تعداد در دنيا جديد بود (Kheiri, 1972).
درس نماتدشناسي بطور رسمي و آکادميک از سال 1351 در گروه گياه پزشکي دانشکده کشاورزي دانشگاه تهران،توسط خيري در مقاطع کارشناسي و کارشناسي ارشد ارائه گرديد و زمينه تحقيقات بيشتر در پيشبرد علم نماتدشناسي در ايران را فراهم ساخت.
مهمترين بررسي هاي انجام شده در قالب پروژه هاي تحقيقاتي و پايان نامه هاي کارشناسي ارشد و دکتري که منجر به شناسايي تعداد بيشتري از نماتدهاي ايران شد، توسط افراد زير انجام گرديده است:
حجت جلالي (1353)،‌ 25 گونه نماتدهاي انگل گياهي را از خاک اطراف ريشه درختان ميوه کرج گزارش کرد. اخياني و همکاران (1362)،‌ به بررسي گونه ها و نژادهاي فيزيولوژيک نماتد مولد غده ريشه در ايران پرداختند. خيري و باروتي (1362)،‌ چهار گونه از نماتدهاي خانواده Criconematidae را براي اولين بار از ايران گزارش کردند. مجتهدي و همکاران (1362)، طي بررسي که روي نماتدهاي خانواده Tylenchorhynchidae انجام دادند، موفق به شناسايي 31 گونه مختلف نماتد در اين خانواده شدند که 25 گونه آن براي ايران جديد بود.
خيري و باروتي (1363)، شش گونه جديد از بالا خانواده Dorylaimoidea را براي اولين بار از ايران گزارش کردند.