دانلود پایان نامه
یکی از فاکتورهای مهم یک تحقیق خوب، روش استفاده شده جهت دستیابی به اهداف میباشد. در این فصل با توجه به هدف تحقیق که شناخت الگوی توسعه فیزیکی شهر هادیشهر و شناخت پیامدهای زیست محیطی توسعه فیزیکی شهر است. روشهای مناسب جهت دستیابی به اهداف به کارگرفته میشود. و در مرحله بعدی در این فصل با توجه به اینکه اساس هر مطالعه شهري موفق ارزيابي و شناخت ويژگي هاي طبيعي– کالبدی، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي آن شهر ميباشد و براي مطالعه بايستي تمام اجزاء و عناصر شهري بويژه از اين ديدگاه كه چه تاثيري در رشد و توسعه شهر ميتوانند داشته باشند مورد توجه قرار ميگيرند. در راستاي اين هدف، بخش دوم فصل حاضر به شناخت كلي از شهر هادیشهر پرداخته و حدود و موقعيت جغرافيايي، اوضاع طبيعي و ويژگيهاي اقتصادي و اجتماعي آن را مورد بررسي قرار خواهد داد.
برای تحقق اهداف تحقیق در وهله اول در جهت تحلیل الگوی توسعه فیزیکی شهر هادیشهر از شاخص هایی برای بررسی الگوی گسترش شهر با استفاده از روش های آمار فضایی(SST )،Hot Spot Analyisis، Spatial Autocorrelation، از نرم افزار Arc Gisاستفاده گردیده و سپس در ادامه با استفاده از روش Cross –Tabulations از نرم افزار Envi اثرات زیست محیطی گسترش پراکنده شهری و به تبع آن میزان تغییر کاربریها در سطح شهر هادیشهر مورد بررسی قرار گرفته است. لذا این فصل به بررسی و معرفی شاخص های به کار رفته در این تحقیق و تکنیکهای مورد استفاده اختصاص یافته است و با توجه به موضوع تحقیق به توضیح در مورد شاخصهای کالبدی ( کاربری فضای سبز؛ باغات، اراضی کشاورزی، کاربری شهری (ساخته شده)، کاربری بایر) در سطح شهر هادیشهر پرداخته است.
3-2- شاخص
شاخص‌ها مجموعه ای از اطلاعات است که شرایط هر جامعه را نشان می‌دهد. در بعضی از کشورها شاخص زندگی انسانی از شرایط و درجات مناسبی برخوردار است و در برخی از کشورها، شاخص‌ها بیانگر عقب ماندگی و توسعه نیافتگی آن جوامع است. کشورهای توسعه نیافته به جهت کمبود سرمایه و عدم اجرای برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی از شاخص سطح بالا برخوردار نیستند اما کشورهای توسعه یافته تلاش می‌کنند تا از شاخص‌های بالا در زندگی برخوردار باشند. شاخص‌ها که درجه بندی اطلاعات در حوزه های زندگی انسانی است ممکن است در کشورهای مختلف با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی متفاوت باشد اما به تدریج این شاخص‌ها به سمت واحدی پیش میروند. مثل اینکه تراکم خانوار در واحد مسکونی چگونه باشد یا ضریب اشتغال چگونه است، شاخص خاصی تعریف شده که برنامه‌ریزان هر جامعهای تلاش می‌کنند تا به آن شاخص دست یابند (رحمتی،30:1393).
3-3- شاخص های تعیین الگوی توسعه فیزیکی شهر
3-3-1-شاخص کالبدی
فضاهای شهری و روابط جاری در آن با هم در ارتباط متقابل هستند و از هم تأثیر میپذیرند. خوانایی یک شهر از طریق ابزار کالبدی آشکارتر میشود و به میزانی که یک کالبد بتواند با شهروندان خود از طریق ویژگیهای کالبدی ارتباط نمادین ایجاد کند، یک شهر خوانا و ناخوانا ارزیابی میشود(ادیبی سعدی نژاد و عظیمی، 1390 ،87). کالبد شهري، مجموعه هاي فیزیکی همگنی است که اساس موجودیت شهري با آن مشخص میشود و این عناصر فیزیکی متجانس نسبت به هم داراي رابطهي خاصی هستند. از تلاقی و ترکیب انواع فضاها یا کاربريهاي مسکونی، تجاري، تفریحی …و ایجاد ارتباط و حرکت در زمان و مکان بین فضاهاي یاد شده پیکرهاي به وجود میآید، که به صورت یک سیستم فیزیکی یا کالبدي عمل میکند .این پیکره را میتوان یک کالبد به حساب آورد ( شریف زاده اقدم و اصغری زمانی، 1391، 4). در واقع کارایی نظام و ساختار تقسیمات صحیح شهری شرایط مطلوب توزیع خدمات و کاربریهای شهری را تضمین خواهد کرد. پراکنش و توزیع صحیح خدمات و کاربریها در سطح شهر و دسترسی سهل و آسان شهروندان به خدمات مورد نیاز، موجب ارتقاء کمی و کیفی زندگی شهروندان میگردد(حبیبی و دیگران، 1390 ، 108).
3-3-1-1- فضای سبز شهری، اراضی کشاورزی و باغات
در عصر حاضر اهمیت و نقش فضای سبز در حیات و توسعه شهری تا حدی است که به عنوان یکی از شاخصهای توسعه پایدار از آن یاد میشود. تاثیرات فیزیکی و طبیعی این فضاها در سیستم شهری و بازدهیهای مختلف اکولوژیکی، اجتماعی، اقتصادی آن در ساختار جوامع انکار ناپذیر است تا آنجا که کاربری فضای سبز در شهرها از مباحث اساسی در برنامه ریزی و مدیریت شهری محسوب میشود. فضای سبز شهری به مجموعه فضاهای باز و سبزی گفته میشود که در داخل محیطهای شهری و با اهداف مشخص، برنامه ریزی و عملکردهای معین بر عهده آن نهاده شده است. و منظور از اراضی زراعی و باغات زمینهای زیر کشت انواع محصولات کشاورزی و باغات است (محمدی و دیگران، 1390، 259). اراضی زراعی و باغی دارای اهمیت زیادی در اقتصاد خانوارهای شهری و به طور کلی منطقه ایفا میکنند. و از نظر اکولوژیکی و زیست محیطی مانعی بر سر راه فرسایش خاک محسوب میشوند. نتایج مطالعات در سراسر جهان نشان داده است که سرعت یافتن رشد شهرها و گسترش آنها در اراضی پیرامون خود پیامدهای منفی چندی به دنبال دارد. فضاهای سبز شهری( شامل باغات و اراضی کشاورزی)، چشم اندازهای طبیعی، گونههای طبیعی و منابع طبیعی شهر یکی پس از دیگری مورد مخاطره و نابودی قرار میگیرد( اسمعیل پور و همکاران، 1388، 41). این در حالی است که اثرات زیست محیطی مهمترین کارکرد فضای سبز شهری است که شهرها را به عنوان محیط زیست جامعه انسانی معنیدار کرده و با مقابله با اثرات سوء گسترش صنعت و کاربری نادرست تکنولوژی( تعادل بخشی در متابولیسم شهری) از یک سو و بالا بردن سطح زیبایی از سوی دیگر سبب افزایش کیفیت زیستی شهرها میشوند بطوریکه بدون فضای سبز ممکن نیست شهرها پایدار بماند(فیضیزاده و دیگران، 1387،8).
3-3-1-2- اراضی ساخته شده
اراضی ساخته شده عنوان کلی مییباشد که به کلیه سطوح ساخته شده و معابر موجود در محدوده مورد مطالعه اطلاق شده است. آهنگ رشد این کاربریها، در رابطه معکوس با آهنگ رشد منفی کاربریهای زراعی و بایر میباشد.
3-3-1-3- کاربری بایر
اراضی باير، به زمين‌هايی که معطل ماندهاند، يعنی هيچ کشت و کاری، عمران و آبادی روی آن صورت نپذيرفته است، اراضی باير گفته میشود. اراضی باير علیالاصول، مالک خاص دارد، مگر اين که اِعراض (چشمپوشی) مالک از آن احراز شود. www.blogfa.com)).
ویژگی کاربری بایر عبارتند از:
1ـ بالفعل، مالک داشته باشد، يعنی از زمان معينی آن زمين دارای مالک میباشد، زمانی که زمان حال است و نه گذشته و نه آينده
2ـ مشغول کشت، زرع و آبادی از هر قبيل اعم از حفر قنات، احداث بنا و غرس اشجار و غيره نباشد.
3ـ مالک، برای مدت نامحدود و نامعلومی از آن چشم پوشيده باشد.
4ـ جزء اراضی بستر رودخانه، انهار عمومی و حريم آن‌ها نباشد.
3-4- سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS