دانلود پایان نامه
2-11-2- آسیبهای زیست محیطی
توسعه فیزیکی شتابان شهرها با پیامدهای نامطلوب زیست محیطی متعددی همراه است اختلال در محیطهای طبیعی و انسان ساخته از جمله این تأثیرات هستند که در اینجا به اختصار مورد بحث قرار میگیرند.
2-11-2-1- محیط های طبیعی
محیط طبیعی جایگاه و محل استقرار پروژههای شهری است. اگرچه عناصر و مولفههای طبیعی در حس جهتیابی و معنا یافتن محیط بسیار واجد ارزش است و کیفیت سیمای محیط را بالا میبرد، ولی بررسیها نشان میدهد در شهرهایی که از توسعه فیزیکی شتابانی برخوردارند بسیاری از مظاهر و مناظر طبیعی از بین رفته است. از موارد قابل توجه در این زمینه، بهم خوردن شکل طبیعی زمین و ارتفاع آن (شیب)، آلودگی آبها ( شامل آب دریاها، رودخانهها، نهرها، آبشارها و چشمهها)، آلودگی آبها، تضعیف یا نابودی پوشش گیاهی، تهدید حیات وحش و نظایر آن میباشد(محمد زاده، 1386،105-106).
بطوریکه رابطة بين پراكنش شهري و آلودگي هوا را به چند روش ميتوان تشريح كرد :
با افزايش مساحت شهر، طول سفرهاي شهري افزايش میيابد
پراكنش شهري بر افزايش استفاده از وسايل نقلیه موتوري تأثير زيادي دارد .
پراكنش شهري بر نوع وسيله نقليه مورد استفاده درسفرهاي شهري تأثير میگذارد. به گونهاي كه از يك طرف استفاده از وسايل حمل و نقل شخصي را تشويق میكند، ازطرف ديگر اجراي سيستم حمل و نقل عمومي در كليه مناطق شهري را به علت هزينه بالاي آن مشكل مي كند، همچنين دوچرخه سواري و پياده روي را در سفرهاي شهري به شدت كاهش میدهد(حسام و دیگران، 1392، 99).
2-11-2-2- محیط انسان ساخت
محیط انسان ساخت، بازتاب تأملات اجتماعی و اقتصادی در فضا است و بر این اساس، انسان از طریق مشاهدۀ محیطهای مصنوعی میتواند به بینش و فرهنگ برنامهریزی آن سرزمین پی ببرد. تا زمانی که انسان برای گذران زندگی خود با طبیعت و منابع طبیعی سر و کار داشت با در نظر گرفتن توان و قابلیت محیط از آنها بهره برداری میکرد. در این راستا او به طور طبیعی آموخته بود که مثلاً هرگاه در مکانی آب فقط برای ده خانوار وجود دارد در آنجا بیست خانوار نمیتوانند استقرار یابند. به موازات افزایش جمعیت مجتمعهای زیستی و بویژه با رشد علم و تکنولوژی، انسان به تدریج از قانونمندیهای طبیعت فاصله گرفت. این امر در شهرهایی که با مشکل کنترل توسعه فیزیکی مواجهند، موجب بروز مشکل ناسازگاری کاربری اراضی شهری و توزیع فضایی نامناسب آنها، گسستگی بافت فیزیکی، تنزل اعتبارات فرهنگی بافت قدیم، ظهور چندگانگی شهری و بالاخره نابسامانی سیمای شهر گردیده است(محمدزاده،1386،107).
نتیجه گیری
شهر به عنوان یکی از دست آوردهای بشری از دیر باز مورد توجه تمدنها بوده است. رشد بیروية شهرنشيني و افزايش جمعيت شهرنشين در كشورهاي مختلف بعد از جنگ جهاني دوم لزوم توجه به مسئله شهري را براي برنامه ريزان و دست اندركاران امور شهري ناگزير ساخته است. مسئلهاي كه همگان را به سمت خود جذب كرده، توجه به الگوهاي رشد و توسعة شهري بوده است.
امروزه آگاهی از شکل و الگوهاي توسعه شهر میتواند یکی از عوامل مهم تأثیرگذار در میزان موفقیت برنامه ریزان و دست اندرکاران شهري باشد و به بهبود محیطهاي شهري براي پاسخگویی به نیازهاي حال و آینده شهروندان کمک شایانی بنماید با توجه به اهمیت موضوع، به بررسی الگوی توسعه شهر پرداخته میشود. این الگوی گسترش افقی شهر، به دلیل ایجاد پیامدهای نامطلوب اقتصادی و به ویژه زیست محیطی، باعث توجه به محیط زیست گردیده است. از آنجا که محیط زیست از ارکان مهم حیات و توسعه شهری محسوب میشود. در این راستا محیط زیست و شناخت پیامدهای زیست محیطی ناشی از توسعه شهر، میتواند در بهبود کیفیت محیط شهری و برنامه ریزی آینده موثر باشد. از طرفی بدليل روبرو بودن انسان با بحرانهاي زيست محيطي نظريات مهمي از جمله نظريه توسعه پايدار مطرح میشود. از آنجایی که این الگوی گسترش پراکنده منشأ بسياري از مشكلات در شهرهاي در حال توسعه و توسعه يافته شده است، بدین منظور الگوی توسعه شهری را در شهرهای جهان و ایران بررسی میکنیم. مطالعات نشان میدهد که روند توسعه شهری در کشورهای صنعتی اروپا متعادل شده ولی در ممالک در حال توسعه هنوز به صورت پدیدهای گسترده و فراگیر مطرح است. این روند توسعه شهری در کشور ما حادتر ازشهرهای کشورهای در حال توسعه است.
نظریات مختلف ساخت شهر مطرح میشود که همگی نمیتوانند ملاک عمل کاملی برای تعیین ساخت یک شهر باشند. چه بسا ممکن است شهری یکی از ساختهای ذکر شده را داشته باشد در حالی که شهر همجوارش اساس ساختش برمبنای دیگری باشد. به منظور روشن شدن بحث پیامدهای زیست محیطی گسترش افقی شهر بررسی می شود که در این راستا به نظر ميرسد این توسعه پراکنده شهری باعث آثار زیست محیطی مخربي همانند از بين رفتن زمينهاي كشاورزي و جنگلها، آلودگي آبها، هوا و غیره شده است.
فصل سوم
روش شناسی
و
شناخت محدوده مورد مطالعه
3-1- مقدمه