دانلود پایان نامه

کاشی هفت رنگ و معقلی و گره سازی و پیلی و معقلی.
سی وسه پل
1011
شاه عباس اول
این پل در عریض ترین قسمت رود خانه ساخته شده است.
آجرکاری
پل خواجو
1060
شاه عباس دوم
امتیاز پل خواجو بر سایر پل ها ی زاینده رود،غیر از اختلاف معماری ، تزئینات کاشی کاری فراوان آن است.
کاشی های الوان هفت رنگ
2 – 2 . مسجد جامع عباسی
در اوایل که شاه عباس شروع به عمرانی و آبادی اصفهان نمود، نه گرجستان تصرف شده بود و نه در خراسان استقلالی بود. پس از تصرف گرجستان و به دست آوردن مال و ثرورت زیاد و همچنین استقلال در خراسان، بنا به نوشته اسکندر بیک ترکی در کتاب عالم آرای عباسی، مسجد شیخ لطف الله در نظر شاه محقر می نمود و نیز در میدان شاه (نقش جهان) که در ضلع شمالی آن سردر زیبای قیصریه بود و در سمت شرقی گنبد زیبای مسجد شیخ لطف الله قرار داشت، وجود یک کاروانسرای پیله ور نشینی در سمت جنوب این اجازه را به شاه نمی داد که از بالای عالی قاپو منظرگاه داشته باشد. به همین سبب شاه عباس به محب علی بیک الله که مباشر بناهای سلطنتی بود، دستور داد که کاروانسرای واقع در جنوب میدان را که ملک الله بیک بود، همراه با باغ های اطراف که مالکین متفرقه داشت آزاد کند.(جناب،54:1386). به درستی معلوم نیست که این مسجد به مناسبت سازنده آن شاه عباس، به نام مسجد شاه معروف است یا به علّت وسعت و عظمت آن. زیرا در کتب های لغت، کلمه ی شاه چنین معنی شده است : «هر چیزی که از حیث بزرگی وخوبی بر امثال خود برتری داشته باشد مثل: شاه بیت، شاهراه، شاهکار و غیره» (فرهنگ عمید). در کتاب های مشهور عصر صفوی مانند «عالم آرای عباسی» و «وقایع السنین و العوام» از این مسجد به نام مسجد جامع عباسی و مسجد جامع جدید عباسی (سلطانی) یاد شده است. (دادخواه،79:1392). از دقت در تواریخ کتائب سر درب و سایر کتائب داخلی مسجد ودور گنبد شبستان های اطراف معلوم می شود که ساختمان این مسجد مدت نوزده سال یعنی از سال 1021-1040 هجری به طول انجامیده که قسمت اعظم آن به امر شاه عباس اول ساخته و پرداخته شد و مختصری از آن که باقی مانده بود به دست شاه صفی اتمام وتکمیل یافته بود. (مشکوتی،49:1317). این مسجد مهمترین، بزرگترین و زیباترین مسجد دوره صفوی در اصفهان است، چنان که، چه از نظر عظمت و اهمیّت معماری و چه از جهت متنوع ترین و عالی ترین نوع تزئینات خطّاطی و کاشی کاری و تزئینات دیگر، شاهکاری کم نظیر و شگفت انگیز است. (میرعظیمی،156:1379). جلال الدین همایی در کتاب تاریخ اصفهان، این مسجد را جزو سه مسجد درجه اول اصفهان (مسجد جامع عتیق، مسجد امام و مسجد شیخ لطف الله) معرفی می کند و عظمت و صنایع ظریفه و خوش اصلوبی را از ویژگی های این مسجد نام می برد و مساجد اصفهان را به مقیاس این سه مسجد تقسیم بندی و عیار سنجی می کند. (داد خواه،79:1392).
به طور کلی ساختمان این مسجد از لحاظ معماری نمایانگر یک هزار سال مسجد سازی در ایران است. سنت های شکل دهی آرمان ها، شعایر ومفاهیم دینی، نقشه که از ترکیب انواع قدیم تر وساده تر به آرامی کمال یافته ،عناصر بزرگ ساختمانی و تزئینات همه در مسجد امام با عظمت و شکوهی که آن را در شمار بزرگترین بناهای جهان قرار داده تحقق و یگانگی یافته است.(پوپ،21:1366). معروف است که شاه عباس در انجام ساختمان مسجد به قدری علاقه و دلبستگی داشت که مصمّم بود برای تهیه سنگ های مورد احتیاج از سنگ های مرمر مسجد جامع عتیق استفاده نمایند تا تعویقی در اتمام امر ساختمان این جامع رخ ندهد لیکن به حکم این که ممکن است بعداً مصالح مسجد شاه هم برای مسجد دیگری مورد استفاده واقع شود از این نظر و تصمیم در گذشته واز یکی از معادن مرمر نزدیک شهر اصفهان سنگ مرمر زیادی استخراج و برای مسجد حمل نمودند که امروزه ازاره های اطراف مسجد و دیوارهای شبستان آن و قسمتی از جلو خان وستونهای مرمر سر درب از همان سنگ های مرمر تزئین یافته است. (مشکوتی،48:1317). هچنین شاه در نظر داشت ساختمان این مسجد را در مدت زودتر از پانزده سالی که صرف احداث مسجد شیخ لطف الله نموده بود به پایان رساند و به همین سبب در ساختن مسجد عجله می نمود، ابتدا بنا بود تمام کاشی کاری مسجد مانند سردر ورودی آن از کاشی های معرق تزئین شود، ولی بعد با نظر استادان و معماران مسجد را با کاشی خشت هفت رنگ تزیین وتکمیل کردند. (نیکزاد،67:1333). این مسجد بر خلاف مسجد شیخ لطف الله نمایی بزرگ و چشمگیر دارد که با ایوانی در مدخل و دو مناره ی بلند، نمای جنوبی میدان را رونق بخشیده است. (حاتم،136:1386).
مدخل یا درگاه ورودی مسجد به ارتفاع 29 متر در جهت شمال و مشرف به میدان است، اما بنای مسجد لزوماً به طرف جنوب غربی ، یعنی به طرف قبله جهت یابی شده است و مسئله تغییر جهت در راهرو و ورودی طوری استادانه حل شده است که بیننده کمتر متوجه ی آن می شود. (نصیری انصاری،258:1350). مسجد به شکل چهار ایوانی و در اطراف حیاط، ایوان ها و غرفه ای دو اشکوبه بنا شده است. ایوانی که به فضای زیر گنبد منتهی می شود در هر طرف مناره ای تقریباً به بلندی 48 متر دارد. (حاتم،136:1386). محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده ا ست. سراسر دیوارها وگنبد و منارها با کاشی های زیبا و رنگی آراسته شده اند. تزئینات کاشی کاری خشتی هفت رنگ این مسجد با پیچ فیروزه ای کاشی و مقرنس کاری درون سردر مسجد جزء زیباترین هنر کاشی کاری عهد صفوی به شمار می آید.کتیبه ی سردر اصلی مسجد بر روی کاشی معرق سفید بر زمینه آبی و به خط ثلث علی رضا عباسی به سال 1025 ه.ق است. در زیر این کتیبه،کتیبه ی دیگری به خط ثلث محمد رضا امامی نصب شده که معرف نام معمار این بنا، استاد علی اکبر اصفهانی ، است.(گدار،288-1368:289).

2 1
) www.makanbin.com تصویر 2 – 1 : سردر مسجد جامع عباسی. ( مأخذ :
) www.aryazamin.ir تصویر 2 – 2 : سردر مسجد جامع عباسی. (مأخذ :