پایان نامه ارشد درمورد چهارمحال و بختیاری و راهکارهای مقابله

2. د شت حنا
3. دشت سميرم
4. دشت مهرگرد (وَردشت)
5. دشت قو رتَپَسي(طرح جامع شهر سمیرم، 1379: 6).
3-6-1-3- 1 زمین شناسی وضعیت لرزه خیزی در شهرستان سمیرم
شهرستان سمیرم در زون فعال زاگرس بلند قرار دارد. اين قسمت به تبعيت از روند حركت صفحه عربي، داراي امتداد شمال غربي – جنوب شرقي بوده و محور اصلي ارتفاعات نيز در همين امتداد مي‌باشد. روند عمومي شكستگي‌ها و گسل‌ها نیز داراي امتداد شمال غرب – جنوب شرق مي‌باشد . بعضي از گسل‌ها به دليل جهت حركت گسل‌هاي اصلي كه داراي جهت حركت مخالف داشته‌اند، تحت تأثير آنها روند شرقي – غربي پيدا كرده‌اند . سيستم گسل‌هاي محدوده به دليل حركات صفحه‌هاي عربي و ايران به صورت حركات موازي، بوده و گسل‌هاي اصلي عمدتاً رورانده هستند.
در شهرستان سمیرم به طور متوسط هرپنج سال یک زلزله نسبتاً متوسط بروز می‌نماید که با توجه به شرایط زمین‌شناسی و نامناسب بودن ساخت و سازها ، حتی همین زلزله‌های کمتر از شش ریشتر نیز موجب وارد شدن خسارت های فراوان می‌گردد (طرح جامع شهر کمه، 1386: 9).
اهالي ساکن در شهرستان سمیرم زلزله‌هاي زيادي را به ياد دارند كه زمان وقوع آنها زمين به شدت لرزيده است. آخرین زلزله‌ای که این محدوده را لرزاند در بهار سال 1385 بوده که مرکز آن در دامنه شمالی دنا و در نزدیکی روستای ماندگان بوده‌است. بزرگی زلزله حدود 6/5 در مقیاس امواج درونی بر حسب ریشتر بوده‌است که به موجب آن اکثر روستاهای شهرستان و همچنین شهرهای کمه و حنا تحت تأثیر این زلزله قرارگرفته و خسارت‌هایی را متحمل شده‌اند. راه‌های دسترسی بعضی روستاها مانند خفر و خینه در اثر این پدیده به طور مداوم ریزش نموده و مسیرهای دسترسی را مسدود کرده و یا از بین می‌برد.
لازم به ذكر است كه دستگاه‌هاي مستقر در سميرم و در غرب شهرستان سمیرم در استان چهارمحال و بختیاری مانند شهرهای بروجن، گندمان، بلداجی و روستاهاي اطراف سد چغاخور ، روي گسل اصلي زاگرس قرار دارند. اين شتاب نگاشت‌ها سالانه تعداد زيادي زلزله را ثبت نموده‌اند که بيانگر فعال بودن اين شكستگي‌ها مي‌باشد. براي بررسي دقيق‌تر وضعيت لرزه‌خيزي اين محدوده، تمام زلزله‌هاي ثبت شده به مركزيت شهر سمیرم و به شعاع يكصد كيلومتر استخراج گردیده كه بيشترين داده‌ها از مركز زلزله‌شناسي آمريكا (USGS) اخذ شده‌است (طرح جامع شهر کمه، 1379: 10).
3-6-1-3-2 مهمترین گسل‌های شهرستان سمیرم
گسل‌هاي مهم و مؤثر در اين محدوده با توجه به سابقه لرزه‌خيزي آن ها مشخص و خصوصيات آن‌ها به صورت زير آورده شده‌است.
الف) ابرگسل زاگرس
اين گسل با راستاي شمال غربی ـ جنوب شرقی و سازوكار فشاري، يكي از گسل‌هاي بنيادي موجود در ايران است كه بر زمين درز (Geosuture) ميان پهنه سنندج ـ سيرجان در شمال غربی و زاگرس در جنوب شرقی منطبق مي‌باشد. اين گسل از شمال شهرستان سمیرم و از جنوب شهر بروجن و شمال گندمان وارد محدوده وردشت گردیده و همین مسیر را به سوی جنوب شرق ادامه می‌دهد. گسل مذکور کاملاً پر تکاپو بوده و در طول تاریخ، زلزله‌های زیادی را از خود بر جای گذاشته‌است. پایگاه لرزه نگاری بروجن در طول دوره تأسیس خود، تعداد بیشماری زلزله‌های کوچک و متوسط را به ثبت رسانده‌است. از آنجایی که این محدوده کاملاً تحت تأثیر جنبش حرکتی صفحه عربی لرزان است و به طور مداوم در حال لرزش بوده که خود موجب تخلیه انرژی ناشی از حرکت می‌شود و به همین دلیل کمتر شاهد زلزله‌های شدید و بیشتر از شش درجه در مقیاس ریشتر در این قسمت از ناحیه هستیم. در کل گسل زاگرس داراي توان لرزه‌زايي بالاي هفت ريشتر مي‌باشد.
ب) گسل زاگرس جوان
گسل اصلي جوان زاگرس با راستاي شمال غربی ـ جنوب شرقی از شهرستان سمیرم مي‌گذرد. اين گسل داراي سازوكار راستا‌لغز و راست گرد با شيب زياد به سمت جنوب غربی است. عملكرد شيب لغز اين گسل در ناحيه، در بعضي نقاط به صورت عادي مي‌باشد. این گسل کم در محدوده ناحیه به خصوص اطراف شهر سمیرم به نام گسل سمیرم خوانده می‌شود که موجب پایین افتادگی دشت سمیرم گردیده‌است. دارای توان لرزه زایی بالایی بوده و مداوم در حال لرزش است. لرزش این گسل در زمستان سال 1371 در غرب وردشت موجب گردید که خسارت‌های فراوانی به روستاهای این محدوده وارد شود.
ج) گسل دنا – دوپلان
اين گسل يكي از گسل‌هاي اصلی زاگرس مرتفع بوده و به صورت گسل راستالغز و داراي روند شمال غربي – جنوب شرقي مي‌باشد. اين گسل موجب بوجود آمدن هورست و گرابن های فراوانی در مسیر خود شده است. پایین افتادگی دامنه شمالی کوه دنا ، فرو افتادگی دشت‌های فلارد و خان میرزا در غرب ناحیه و در استان مجاور از عملکرد این گسل است. این گسل از توان لرزه‌خيزي بالايي برخوردار بوده که با توجه زلزله‌هاي رخ داده درگذشته، نشان دهنده پويايي آن گسل می‌باشد و در کل توان لرزه‌خيزي گسل دنا – دوپلان آن نزديك به هفت ريشتر گزارش شده‌است (طرح جامع شهر کمه، 1379: 11).
3-6-1-3-3 زمين‌لرزه‌هاي ثبت شده
آمار نشان می‌دهد که اکثر زمین لرزه‌های ثبت شده، از نوع زلزله‌های متوسط می‌باشند. شدت این زلزله‌ها بیشتر از 3.5 بوده ولی تعداد ارقام زیر 5 ریشتر بسیار اندک می‌باشد، احتمالاً به دلیل بعد مسافت تعداد زلزله‌های بین 5 تا 5 ریشتر، بیشترین داده‌ها را به خود اختصاص داده‌است. در شعاع 50 کیلومتر به مرکزیت سمیرم کل زلزله‌های ثبت شده از سال 1973 تاکنون 51 مورد بوده که تعداد زلزله‌های 3 تا 5 ریشتر پنج مورد ، 5 تا 5 ریشتر سی و دو مورد و بالاتر از 5 ریشتر چهار مورد ثبت گردیده‌است. با افزایش شعاع وقوع زلزله به یک صد کیلومتر برای اینکه تمام ناحیه را تحت پوشش دهد، تعداد زلزله‌های ثبت شده به 223 مورد افزایش پیدا کرده‌است اگر به آمار توجه شود. اکثر قریب به اتفاق زلزله ها در زیر عرض 31 درجه و30 دقیقه وقوع پیدا کرده‌است و بیانگر این واقعیت است که که این محدوده بسیار پر فعال می‌باشد. ولی بدین معنا نیست که در بالای عرض ذکر شده خطری وجود ندارد، بلکه بر عکس باید از وقوع زلزله‌های شدید در محدوده نیمه شمالی بسیار نگران بود و راهکارهای مقابله با آن و پیش‌بینی‌های لازم برای کاهش هرچه بیشتر خسارت احتمالی ناشی از وقوع آن را بایستی تدوین گردد (طرح جامع شهر کمه، 1379: 12).
3-6-1-4 پوشش گياهي منطقه
از مجموع 440800 هکتار کل عرصه هاي ملي شهرستان سميرم که معادل 5/5 در صداز عرصه هاي ملي استان است،393000 هکتار معادل 89 درصد آن را مراتع ييلاقي شامل مي شوند که با کيفيت‌هاي مختلف در سطح منطقه پراکنده شده اند، ضمن اينکه 47800 هکتار باقيمانده عرصه هاي ملي شهرستان شامل جنگل‌هاي طبيعي و دشت مي شود.
مهم ترين تيپ ها وگونه هاي گياهي مراتع منطقه شامل انواع گون وقياق سريش،کنگر، خوشک، جو وحشي، جاشير، فستوکا وقياق، جاز واستپا مي باشد ضمن اينکه 25000کيلو گرم در سال در منطقه موجود مي باشد .
پوشش جنگلي منطقه نيز مشتمل برگونه هاي ارجن، بادام کوهي، سيب وگلابي، زالزالک داغداران و گز بوده که به علت مصارف سوختي و چرايي بيش از حد عشاير روستائيان از بين رفته است وتنها گونه هاي چوبي باقيمانده منطقه شامل شيرخشت، پسته و بادام وحشي، افرا، زرشک و بيد مي شود (قاسمی،1389: 34).
3-6-2 حدود و وسعت سمیرم