پایان نامه اعتماد عام یا تعمیم یافته و کاهش هزینه معاملات

ب)هنجارها
هنجار یکی از مفاهیم مرکزی و هسته ای جامعه شناسی است. با این وصف، در متون جامعه شناسی و در بین جامعه شناسان خارجی نیز فضای مفهوم آن کاملاً مشخص و متمایز نشده است. به همین دلیل نیز در بسیاری از مواقع این به طور مبهم یا با مفاهیم دیگر به طور یکسان و مشابه به کار برده می شود (رفیع پور،178:1380).
هر قسمت از رفتارهای انسان که به طور مستقیم یا غیر مستقیم به دیگر انسانها مربوط می شود، مبتنی بر هنجارهاست.
هنجارها برای زندگی جمعی و نظم اجتماعی الزامی هستند و اگر در شبکه ی وسیع روابط اجتماعی ، هنجارها رعایت نشوند ، زندگی اجتماعی مختل و جامعه عملاً فلج می شود. در آن صورت روابط اجتماعی که هدفش ، بهتر ارضاء شدن نیاز انسان است ، به طور معکوس تأثیر می گذارد و هر کجا که انسان وارد شبکۀ روابط اجتماعی می شود ، باید انتظار داشته باشد که این روابط در واقع مانع دستیابی او به هدفش خواهد شد.
در هر گروه اجتماعی ، هنجارهایی هستند که مهم ترین سودمندی آنها تقویت اعتماد ، کاهش هزینه معاملات و تسهیل همکاری است. از نظر پوتنام مهم ترین این هنجارها ، هنجارهای معامله ای متقابل هستند. وی این هنجارها را از مهم ترین اجزای سرمایه اجتماعی می داند و جوامعی که این هنجارها بر آنها حاکم است ، به شکل مؤثری به فرصت طلبی و مشکلات عمل جمعی فائق می آیند ، این هنجارها با شبکه های انبوهی از مبادلات اجتماعی مرتبط هستند و هر یک دیگری را تقویت می کنند(شریفیان ثانی،192:1384).
پوتنام نوع خاصی از هنجارهای همیاری را مولدترین جزء سرمایه اجتماعی می داند و حتی آن را ملاک سرمایه اجتماعی می نامد: «ملاک سرمایه اجتماعی اصل همیاری تعمیم یافته است. من اکنون این کار را برای شما انجام می دهم بی آنکه چیزی فوراً در مقابل انتظار داشته باشم و شاید حتی بی آنکه شما را بشناسم ، با این اطمینان که در طول راه شما یا دیگری لطف مرا پاسخ خواهید داد.»( همان).
ج) اعتماد
اعتماد پیش شرط عمده و کلیدی برای موجودیت هر جامعه محسوب می شود و برای حل مسائل ضروری به نظر می- رسد. اعتماد باعث پیدایش آرامش و امنیت روانی می گردد و برای حرکت موفقیت آمیز اقتصاد و افزایش مشروعیت حکام و توسعه سیاسی ضرورت دارد. او از دو نوع اعتماد که هر کدام مختص به نظم و ساختار اجتماعی خاص است سخن می گوید: اعتماد که یکی از عناصر ضرورت تقویت همکاری است یک عنصر غیر اختیاری و ناآگاهانه نیست. اعتماد مستلزم پیش بینی رفتار یک بازیگر مستقل است. در جوامع کوچک و به هم پیوسته بر اساس چیزی انجام می شود که «برنارد ویلیامز » آن را اعتماد صمیمانه می نامد. یعنی اعتمادی که به آشنایی نزدیک با «این فرد» بستگی دارد ، اما در جوامع بزرگ تر و پیچیده تر یک اعتماد غیر شخصی تر یا شکل غیر مستقیمی از اعتماد ضرورت دارد. اعتماد شخصی یا صمیمانه امنیت را در محدوده کمی در بین افرادی که روابط رو در رو دارند فراهم می کند. در حالی که اعتماد تعمیم یافته یا اجتماعی محدوده امنیت را وسیع تر می کند. اعتماد عام یا تعمیم یافته و اجتماعی را می توان داشتن حسن ظن نسبت به افراد جامعه جدای از تعلق آنها به گروه های قومی و قبیله ای تعریف نمود ، به نظر پوتنام اعتماد به همان اندازه که یک نگرش شخصی است یک دارایی ضروری نظام اجتماعی نیز هست. افراد قادرند که به یکدیگر اعتماد کنند «و نه صرفاً خوش باوری» و این به دلیل هنجارها و شبکه های اجتماعی است که عملشان در چارچوب آنها قرار می- گیرد(شریفیان ثانی،139:1384).
اعتماد اولین جزء سرمایه اجتماعی است که به نوع ارتباط بین افراد مربوط می شود. تأکید بر اعتماد در مقایسه با دیگر انواع ارتباط در ادبیات موضوع نقش برجسته ای دارد. به علاوع سنجش هیجانات مثبت با میزان ارتباط متقابل در سطح ملی ، کاری بس دشوار است. بخش عمده ای از نظریه مربوط به سطح اجتماعی مبتنی بر بحث اعتماد است و اعتماد ، ارتباط تنگاتنگی با ارتباط تعمیم یافته دارد و به طور کلی شاخص بسیار مناسبی برای پیوندهای مستقیم و متقابل است(مهری،53:1390).
پوتنام مقوله سرمايه اجتماعي را مرتبط با جمع و جامعه مي‌داند و اين مفهوم را اينگونه تعريف مي‌كند: شبكه‌ها ، هنجارها و اعتماد، شركت كنندگان را به همكاري جدي‌تر و كارآمدتر براي دستيابي به هدف‌هاي مشترك قادر مي‌سازد، بنابراين پوتنام سرمايه اجتماعي را به عنوان همبستگي اجتماع محلي حاصل شده داراي ويژگي‌هاي ذيل مي‌داند:
1- وجود مجموعه‌اي متراكم از سازمان‌ها و شبكه‌هاي اجتماع محلي.
2- سطوح بالاي تعهد مدني يا مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي محلي.
3- هويت محلي قوي و مثبت و نيز احساس تجانس و برابري با اعضاي اجتماع محلي.
4- هنجارهاي تعميم يافته محلي مربوط به اعتماد و كمك متقابل بين اعضاي اجتماع محلي و اينكه آيا آنها يكديگر را به لحاظ شخصي مي‌شناسند يا خير.
5- شبكه‌هاي مشاركت مدني تجسم همكاري‌هاي موفقيت‌آميز گذشته هستند كه مي‌توانند همچون الگويي فرهنگي براي همكاري‌هاي آتي عمل كند(ازكيا، 1383: 278).
سرمایه اجتماعی و سلامت
از نظر پوتنام ، سرمایه اجتماعی نهفته در شبکه های مشارکت مدنی ظاهراً پیش شرط سلامت هستند ، اما این چگونه اتفاق می افتد؟
در مورد بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و سلامت ایده ی آن به دورکیم و بررسی خودکشی بر می گردد. پوتنام نیز در مطالعاتش رابطه شاخص های بهداشت و شاخص سرمایه اجتماعی را نشان داد که پوتنام چهار دلیل برای این امر بر شمرده است:
1) شبکه های اجتماعی بوسیله ایجاد مساعدت مالی ، سبب کاهش اضطراب می شوند.