دانلود پایان نامه
در میان طوایف بسیار زیاد بلوچ این شهرستان طوایف و قبایلی که به دنبال کسب علم و دانش بیشترگرایش پیدا کرده اند کمتر به دنبال چند زنی و تعدد زوجات هستند اما طوایف و قبایلی که هنوز سنتها و آداب و رسوم آبا و اجدادی خود را حفظ و به افتخارات گذشته می بالند بیشتربه دنبال تعدد زوجات و چند همسری هستند در این میان می توان به طوایف ریگی و قبایل وابسته به آن – شهنوازی و یاراحمد زهی –براهویی – گمشادزهی – مرادزهی – قلندرزهی – میربلوچ زهی به عنوان طوایفی اشاره کرد که تمایل بیشتری به گرفتن چند زن دارند و طوایفی چون کرد – ایرندگانی – هاشم زهی و خاشی یا جمالزهی چند زنی در میان آنها کمتر دیده می شود نه اینکه این افراد چند زن نداشته باشند بلکه در کل و در مقایسه با طوایف دیگر اینها کمتر گرایش به چند زنی دارند به طوری که طوایفی چون کرد ، ایرندگانی و هاشمزهی در میان این شهرستان نسبت به سایر طوایف تحصیل بالاتری دارند و کرسی ها و پستهای مهم شهر بیشتر در دست این سه طوایف است نا گفته نماند که سایر طوایف نیز تحصیل کرده و صاحب منصب دارند ولی این سه طایفه بیشتر به عنوان مثال نماینده این شهرستان مهندس پشنگ ریگی از طایفه ریگی است و دکتر ،مهندس و افراد با نفوذ زیادی در این شهراز این طایفه هستند.
چند همسری بیشتر در میان چه اقشارو گروههای سنی دیده می شود :
به قول آقای مولوی الله بخش کردی تمندانی صاحب یکی ازمحضر های عقد وازدواج اهل سنت خاش[ که خود وی نیزچهار همسر اختیار کرده بود ودرحال حاضریکی راطلاق وسه خانم دیگر داشت]، چند همسری بیشتر در میان مردان 35سال به بالاو افراد میانسال و افرادی که صاحب نفوذ (روسای قبایل ) هستند و مال و دارایی یا قدرت اقتصادی خوبی دارند دیده می شود هر چند امروزه افراد جوانی که وضعیت مالی خوبی دارند نیز گرایش به چند همسری پیدا کرده اند. در این میان سرداران قبایل بیشتر برای تحکیم روابط بین قبایل و فامیل شدن با سایر طوایف برای جلوگیری از جنگهای خونین و افراد دیگر برای نشان دادن موقعیت و مقام خود و یا به رخ کشیدن وضعیت مالی خود چند زن می گیرند.
چند زنی وسواد:
روشنفکران و تحصیل کرده ها کمتر میل و گرایش به چند زنی دارند . افرادی که در این شهر(خاش) اهل علم بوده اند بیشتر به خاطر عواقب و پیامدهای چند همسری در رعایت حقوق زنان خود و تربیت صحیح فرزندان خود سعی کرده اند که به دنبال تحصیل و کارهای عام المنفعه باشند تا ازدواج مجددالبته نمی توان به طور حتمی و صد در صد گفت که افرادی که تحصیل کرده اند چند زن نمی گیرند بلکه بنده ازطوایف مختلف مردانی سراغ دارم که تحصیل کرده اند اما چند زن گرفته اند حتی دیده شده است که خانمهای تحصیل کرده به خاطر موقعیت اجتماعی ومالی مرد زن چهارم مردی نیز شده اند(آقای نواب کرد کارمند کتابخانه خاش ) .در میان افراد کسانی که سواد کمتری دارند بیشتر به چند همسری گرایش دارند خانم میترا صفری و بهروز یزدان پناه در تحقیقی با عنوان چند همسری و برخی عوامل مرتبط با آن در خانواده های استان کهگلویه و بویر احمد به این نتیجه رسیده بودند که میزان بی سوادی در میان مردان و زنان خانواده های چند همسری بیشتر بود آنها کمتر تمایل به جلوگیری و استفاده از روش های کنترل جمعیت داشتند. تمامی زنان خانواده های چندهمسری خانه دار بودند .
در میان روستائیان چند زنی بیشتر از مردم شهر نشین رواج دارد و روستائیان و دامداران بنابر دلایلی که قبلا گفتم یعنی (نیروی کار و فرزندان بیشتر ) تمایل بیشتری به چند زنی دارند .
-17-4بررسی خانواده های چند همسری ازنظرکیفیت:
در این تحقیق کیفیت زندگی خانواده های چند همسری از دید یک مردم شناس بررسی میشود نه از دید برنامه ریزان اجتماعی یا سایر گروه های دیگر. منظور مان از کیفیت در این تحقیق ، کیفیت ارتباط بین اعضای خانواده چند همسری می باشد. یعنی کیفیت ارتباط زن و شوهر، چگونگی ارتباط پدر مادران با فرزندان خود و فرزندان هووهای خود ، ارتباط فرزندان یک زن با فرزندان زن یا زنان دیگر ، کیفیت ارتباط هوو ها با همدیگر، میزان تنش یا عاطفی بودن در این خانواده ها نسبت به خانواده تک همسر، میزان همکاری و مشارکت میان هوو ها در کارهای مرتبط به مرد و اقتصاد خانواده ، میزان ارتباط عاطفی مرد با تک تک همسرهایش و در پایان ، عواملی چون سطح زندگی از نظر رفاه ، امید به زندگی ، بهداشت ، سواد، میزان رضایتمندی از زندگی و احترام متقابل بررسی می شود.
پس بطور کلی در بحث کیفیت در خانواده های چند همسری برای مادر مرحله اول ، کیفیت ارتباط اعضای خانواده با همدیگر مهم است، سپس بررسی مسائل دیگر،بصورتی که در حد توان ما باشد پرداخته می شود . اما بحث کیفیت ارتباط بین اعضای خانواده چند همسری را باید به قسمت های کوچک تر تقسیم کنیم تا بتوانیم بطور کامل به هر کدام از آنها بپردازیم.
رابطه بین مرد با همسر اول و سایرهمسرهایش
-رابطه مرد با فرزندان زن اول و آخر.
رابطه هوو ها با یکدیگر.
رابطه فرزندان زن اول با فرزندان زن های بعدی.
رابطه فرزندان با نامادری خود.
حال بعد از این تقسیم بندی به توضیح هر کدام از موارد فوق می پردازیم. در بحث کیفیت روابط بین اعضای خانواده چند همسری، یک مورد بیش از همه مؤثر است و آن هم خود مرد است! یعنی اگر مرد در میان زنانش به عدالت رفتار کند، متقی باشد و یا قدرت کافی در مقابل زنان خود داشته باشد، رابطه اعضای خانواده آن در حد خوب و قابل قبولی خواهد بود. بطوری که ما در خاش مواردی داریم که این چنین هستند و شوهر علت آن را تقوا و عدالت و قدرت کنترل خود می داند. بنده مواردی هرچند کم را دیده ام ، که هوو ها همانند دو خواهر در کنار هم و با آرامش زندگی می کنند. ولی چنین مردانی بسیار اندک اند.
اما از آنجایی که اکثریت مردان معمولأ در برقراری عدالت بین همسرانشان نا توانند و قدرت کافی برای کنترل زنان خود ندارند، مشکلات اساسی شروع می شود. ما همه مسلمانیم و پیرو قرآن و سنت رسول ا… (ص) ، مگر قرآن جایی که جواز چهار زنی را داده است به مسئله عدالت اشاره نکرده؟ مگر نفرموده است که اگر بیم دارید که عدالت رارعایت نکنید پس به یکی اکتفا کنید؟ مگر ما پیرو سنت رسول ا… (ص) نیستیم که حتی زمانی که در بستر بیماری بود نیز عدالت را رعایت می کرد و هر روز بسترش را از اتاقی به اتاق زن دیگر می برد ، مگر ما صحابه و بزرگانی چون امیرالمؤمنین علی (ع) را قبول نداریم که حتی اگر میخواست وضو بگیرد در خانه زنی که نوبتش نبود وضو نمی گرفت پس چرا به قبل از اسلام و به رسوم و سنت های اعراب جاهلی و ایران ساسانی که اسلام ، آنان را منسوخ کرد، بازگشتیم و یک زن را از همه بیشتر دوست داریم و به فرزندان آن بیشتر رسیدگی می کنیم و سایر زنان ما بقول استاد مطهری “چاکر زن” خوانده می شوند و از حقوق و مزایای کاملی برخوردار نیستند که این کار خلاف شرع و اسلام است. حضرت رسول (ص) جمله ای در این باره فرموده اند که “هرکس دو زن داشته باشد و در میان آنها به عدالت رفتار نکند در روز قیامت محشور خواهد شد در حالی که یک طرف بدن خود را به زمین می کشد تا سرانجام داخل آتش شود”.
حال با اینکه برادران مولوی اهل سنت نیز هر روز به مردم گوش زد می کنند ولی متأسفانه باز هم بی عدالتی میان زنان بسیار دیده می شود. در بحث رابطه بین مرد و زنان او باید بگوییم که عدالت بین زنان بخوبی رعایت نمی شود و اندک اند مردانی که عدالت را رعایت میکنند.
رابطه مرد بازنان اول
زن اول تا زمانی که جوان است و نیروی جوانی دارد با کم و کسری و ناداری مرد خود می سازد و دم نمی زند بخاطر حیا و آبروی خانوادگی خود،فرزندان مرد را با کمال عطوفت و مهربانی بزرگ می کند. بعد از چند سال که بخاطر کار در خانه و نداری مرد ، شکسته تر شد، وضع مالی مرد نیز بهتر شد که تقریباً از 30 سال به بعد است – چرا که مردان بلوچ در سن کم گاهاً 14 یا 15 سالگی ازدواج می کنند – زن بیچاره ، خود را در کنار شریک عاطفی و اقتصادی دیگری می بیند. معمولاً چون سن و سال آنها بالاتر از زن دوم است و شکسته تر شده اند، کم کم از چشم مرد می افتند و زن دوم که کوچک تر است، سوگلی می شود و دیگر بجای اینکه در شب گذاری نوبتی قائل باشد ، هفته ای یک بار و بعد گاهاً ماهی و در نهایت چندماهی هم به همسر اول سر نمی زند و زن اول کم کم از چشم مرد می افتد و روابط آنها به سردی می گراید و تنهای آرزوی آن این است که خدا خانه اش را خراب کند هر کس که خانه ام را خراب کرد یعنی مرد زن دیگر بگیرد و گاهاً در این زمینه به مرد کمک هم میکند و همینطور کم کم دومی نیز قرب و مقامش کمتر می شود.
خلاصه اینکه زن اول و دوم گاهاً از خرج و مخارج نیز ، محروم می شوند و تمام هم و غم مرد رسیدگی به سوگلی اش می شود و روابط سرد ، جایگزین روابط عاطفی میان زنان اول می شود و آنها نیز در اکثر موارد بخاطر عزت و آبروی پدر و فامیل خود می سوزند و می سازند و یا گاهی طلاق می گیرند. چرا که در برخی از موارد که حتی خودم در گوهرکوه خاش مشاهده کردم علاوه بر محروم بودن زن اول از مهر و عاطفه مرد خود ، از خرج و مخارج زندگی و دادن نفقه نیز او را محروم کرده بود، و بیچاره با چند بچه و سوزن دوزی و کار در شرکت کشت و صنعت برای خرج و مخارج اولیه خودمشغول و از ابتدایی ترین وسایل زندگی محروم بود.دیگر به همسرش به چشم حامی و شریک زندگی و تکیه گاه هنگام رنج و بلا نگاه نمی کنند بلکه به او بعنوان یک جنایتکار و ظالم نکاه می کند. البته مواردی هم پیش می آید که مرد به زن اول خود، یا گاهاً دوم خود بیشتر محبت می کند و به بقیه رسیدگی نمی کند.
رابطه مرد با فرزندان خود
مردان بلوچ شهر خاش به فرزندان ذکور خود اهمیت بیشتری می دهند و به آنها توجه بیشتری دارند که علت آن را در قسمت علل و عوامل تعدد زوجات گفتیم تا دختران اما اینکه رابطه پدر با فرزندان اول، دوم و سوم به یک اندازه و یکسان باشد ، تصور بسیار نادرستی است و بسیار کم هستند افرادی که چنین رابطه ای مساوی و عادلانه با فرزندان خود داشته باشند. در اینجا چیزی که بیش از اندازه در ایجاد رابطه صمیمی پدر با فرزندان نقش دارد، میزان علاقه ای است که پدر به هر یک از مادران آنها دارد. پس مسلم است که فرزندان زن سوگلی خود را نسبت به فرزندان زنان دیگر بیشتر تحویل می گیرد و محبت و پول بیشتری را نثار آنان می کند. استثنا همه جا وجود دارد و گفتیم اندک اند مردانی که اینگونه نباشند. بنده خودم همسایه ای داشتم که سه زن گرفته بود ، زن اول او که فوت شده بود ، زن دوم و سوم آن در یک حیاط کنار همدیگر زندگی می کردند. زن دوم چهار فرزند، سه پسر و یک دختر و زن سوم که سوگلی نیز بود ،یک پسر و یک دختر داشت. به وا… این همسایه ما به زور سر و صدای زن دوم اگر عید تا عیدی برای فرزندان او لباس تهیه می کرد. به خداوندی خدا حتی زن دوم می گفت: خرج و مخارج ما را هم نمی دهد ولی در عوض برای پسر زن سوم خود، موتور سیکلت یک میلیونی و یا لپ تاپ تهیه میکرد. در حالی که بچه های زن دوم حتی برای غذای روزانه خود، مانده بودند. خلاصه بعد از چند مدت این بنده خدا زن چهارم را نیز گرفت که بسیار مورد استقبال زن دوم قرار گرفت و سوگلی قبلی بسیار ناراحت شد و تا مدت ها حرف نمی زد!
اینگونه رابطه با فرزندان کجای دین اسلام گفته شده است؟ ما مسلمانیم و ادعای مسلمانی داریم، واقعاً از انسانیت به دور نیست اینگونه رفتار با بچه های خودمان؟ البته این بنده خدا خیلی سخت گرفته بود و تا حدودی ظلم می کرد ولی در کل نه تا این حد ولی مردان خانواده چند همسری میان همسران خود تفاوت می گذارند که این تفاوت ها منشأ بسیاری از جنگ و درگیری ها میان برادران است مسلماً وقتی پدری رابطه سردی با مادر این فرزندان و خودشان داشته باشد فرزندان نیز رابطه صمیمی و خوبی با پدر نخواهند داشت و او را در حد یک پدر زیستی و شناسنامه ای قبول دارند.
عدم ارتباط صحیح بافرزندان منجر به پیامدهای ناخوشایندی می شود حال اگر بابی مهری وتبعیض پدر نیز همراه باشد باعث سرخوردگی ،ترک تحصیل ،فرارازخانه وافتادن در دام گروهکها،روی آوردن به شغلهای کاذب وفروش مواد،درگیری های خیابانی وفساد اخلاقی و….می شود.(یکی ازمسولین زندان خاش) البته درمواردی هرچند کم ازخانواده های چند زنه دیده می شود که فرزندان به هیچ کدام از آسیبهای بالا دچارنشده اند بلکه تحصیل کرده اند وبه پست ومقامهای بالایی رسیده اند که این هم علت دارد که به دومورداز این علتها اشاره میکنیم 1-رزق وروزی حلال به قول آقای ایرندگانی بخشدارایرندگان تاثیربسیاری برآینده فرزندان دارد2-حمایت وزحمتهای بی شایبه مادران آنهایعنی هرچه درتوان دارند حتی به قولی از شکم خود می زنند ولی برای موفقیت فرزندان خود خرج می کنند.(ایرندگانی رییس کمیته امدادخاش) –وگاهاًپدران دلسوز هم پیدا می شوندکه آینده فرزندان برایشان مهم باشد.