پایان نامه درمورد قابلیت اندازه گیری و روش آلفای کرونباخ

[do_widget id=kl-erq-2]

آنگاه طبق فرمول بالاحجم نمونه 290 نفر به دست آمد. روش نمونه گیری پژوهش حاضر، خوشه ای چندمرحله ای است. این روش در چند مرحله انجام می گیرد و زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که احتمال دسترسی به کلیه واحدهای مورد مطالعه مشکل است یا وجود نداشته باشد. نمونه گیری طبقه ای خوشه ای وقتی بکار می رود که جامعه آماری دارای ساخت همگن و متجانس نبوده و از اجزاء گوناگونی تشکیل شده باشد(رفیع پور، 1374). ابتدا از بین هر دانشکده چند رشته را بصورت تصادفی انتخاب کرده که از دانشکده ی علوم انسانی رشته های آموزش ریاضی ،آموزش و پرورش ابتدایی ،روانشناسی عمومی و حقوق ، از دانشکده ی علوم پایه رشته ی شیمی کاربردی ،از دانشکده ی فنی و مهندسی رشته های الکتروتکنیک ،کامپیوتر و نقشه کشی و از دانشکده ی کشاورزی رشته ی امور زراعی و باغی انتخاب گردید و از بین رشته های موجود در دانشگاه کلاس ها را انتخاب نموده و سپس پرسشنامه ها توزیع گردید.
3-4 روش جمع آوري اطلاعات
روش اصلي جمع آوري اطلاعات در اين پژوهش روش پرسشنامه اي است كه يكي از روش هاي بسيار متداول در گردآوري اطلاعات ميداني است كه امر گردآوري اطلاعات را در سطح وسيع، امكان پذير مي سازد. در تحقيقات توصيفي و نيز تحقيقاتي كه از گسترده جغرافيايي زيادي برخوردار باشد يا افراد جامعه آماري و نمونه آن زياد باشند معمولاً از روش هاي پرسشنامه اي استفاده مي شود. روش پرسشنامه اي محتاج پيش بيني ها و برنامه ريزي ها و تدارك امكانات و نيروي انساني قابل ملاحظه اي است كه محقق بايد از وجود آنها اطمينان خاطر داشته باشد.اطلاعات مربوط به مسائل جمعيتي جامعه و نمونه تحقيق حاضر از واحد اداری دانشگاه آزاد اسلامی جاسک جمع آوري شده است(سرمد و همکاران، 1390).
3-5 ابزار اندازه گيري پژوهش
ابزار اصلي براي كسب داده هاي تحقيق حاضر پرسشنامه است. پرسشنامه حاوي تعدادي سوال درباره متغيرهاي مورد سنجش از جامعه مورد مطالعه است. اين سوالات با استفاده از تكنيك هاي خاص و نيز مقياسها به گونه اي ساخته مي شود كه بتوان اطلاعات مورد نظر را از جامعه يا نمونه مورد مطالعه گردآوري كرد. اين سوالها كه هريك درباره يكي از ابعاد يا متغيرهاي موضوع مورد مطالعه است بايد به گونه اي طراحي و ساخته شود كه آنچه را به عنوان پاسخ از پاسخگو يا عضو جامعه و نمونه طلب مي نمايد، مشخص سازد. اگر طرح سوالات پرسشنامه بر اين اصل تاكيد داشته باشد يقيناً پرسشنامه از روايي لازم برخوردار خواهد شد و از درج سوالات بي ارتباط يا سوالات اضافي كه جز اتلاف وقت و امكانات و آشفتگي در كار تحقيق نتيجه اي ندارد، خودداري خواهد گرديد. از طريق سوالهاي پرسشنامه مي‌توان دانش، علايق، نگرش و عقايد آزمودنی را مورد ارزيابي قرار داد(سرمد وهمکاران،1390).
ابزار پژوهش:
در این پژوهش از سه پرسشنامه، پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت (1967)، پرسشنامه خلاقیت عابدی(1362) و پرسشنامه محقق ساخته تعصب استفاده شده است.
پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت: این مقیاس که توسط کوپر اسمیت (1967) با تجدید نظر بر روی مقیاس راجرز و دیمون(1954) ساخته شده است. پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت به دو جنبه ذهنی و رفتارهای آشکار اشاره دارد و یک نمره کل از پرسش هایی که مضمون متفاوتی دارند به دست می آید و فرض بر این است که این نمره کل عزت نفس کلی را منعکس می کند. این پرسشنامه 58 ماده دارد كه 8 ماده آن دروغ‌سنج مي‌باشد و در مجموع، 50 ماده آن به چهار خرده مقياس عزت نفس عمومي، عزت نفس اجتماعي، عزت نفس خانوادگي و عزت نفس تحصيلي تقسيم شده است. در این پرسشنامه نمره بالاتر نشان دهنده عزت نفس بیشتر می باشد. روایی ابزار: تحلیل عوامل نشان داد که خرده مقیاس ها، عامل های متفاوتی از عزت نفس را می سنجند(به نقل از نیسی و شهنی ییلاق، 1381). شيوه نمره گذاري اين آزمون به صورت يك و صفر است. به اين معنا كه ماده هاي شماره 2-4-5-10-11-14-18-19-21-23-24-28-29-30-32-36-45-47-57 پاسخ بله (‌يك نمره) و پاسخ خير (صفر) مي گيردو بقيه سوالات به صورت معكوس است يعني پاسخ بلي (‌صفر) و پاسخ خير (يك) مي گيرد. بديهي است كه حداقل نمره اي كه يك فرد مي تواند بگيرد صفر و حداكثر 50 خواهد بود. پایایی ابزار: کوپر اسمیت و همکاران(1967) ضریب باز آزمایی 0.88 را بعد از 5 هفته و ضریب بازآزمایی 0.70 را بعد از 3 سال برای این مقیاس به دست آوردند. شکر کن و نیسی (1373) در پژوهشی پایایی باز آزمون این مقیاس را برای دانش آموزان دختر و پسر به ترتیب 0.90 و 0.92 گزارش کرده اند. علامه (1384) نیز با اجرای این مقیاس بر روی یک نمونه دانش آموزی، پایایی این مقیاس را با روش تنصیف 0.84 و با روش آلفای کرونباخ 0.83 برآورد کرده است (به نقل از حقیقی، 1385). پایایی پرسشنامه مذکور در پژوهش حاضر پس از توزیع پرسشنامه ها با استفاده از روش ضریب آلفای کرونباخ0.96 محاسبه شد.
پرسشنامه خلاقیت عابدی: این آزمون یک آزمون مدادی-کاغذی است. در سال 63-1362 دکتر جمال به تشویق و کمک گروهی از دانشجویان درس روانسنجی گروه روانشناسی دانشگاه تهران بر پایه ی تئوری و تعریف تورنس از خلاقیت یک آزمون 75 سوالی برای اندازه گیری خلاقیت ساخت. مواد این آزمون در چهار گروه: سیالی، ابتکار، انعطاف پذیری و بسط قرار گرفت. در سال 1986 دکتر عابدی در دانشگاه کالیفرنیا با کمک یکی از دانشجویان درس آمار و روش تحقیق،این آزمون را از نو طراحی نمود و بارها مورد تجدید نظر قرار دادند. فرم بعدی آن درسال 1992 توسط گروه استادان دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس ساخته شد.. این آزمون دارای 60 ماده می باشد که تعداد (22 ماده) در بخش ابتکار، (16 ماده) در بخش سیالی، (11 ماده) در بخش انعطاف پذیری و (11 ماده) در بخش بسط تقسیم شده است. هر ماده دارای سه گزینه می باشد. گزینه ها نشان دهنده ی میزان خلاقیت از کم به زیاد است که به ترتیب نمره ای از 1 تا 3 به آن ها تعلق می گیرد. این نمره ها در چهار گروه جمع شده و بدین ترتیب چهار نمره به دست می آید و با جمع بندی چهار نمره می توان یک نمره کل برای خلاقیت آزمودنی به دست آورد (عابدی، 1372). فرم اولیه آزمون توسط عابدی (1363) بر روی 650 نفر دانش آموز کلاس های سوم راهنمای در تهران اجرا شد. ضرایب همبستگی بین نمره های چهارگانه آزمون سنجش خلاقیت و نمره های درس در سطح 01/0 معنی دار بود که بین حداکثر 22/0 (نمره ریاضی و بخش ابتکار) و حداقل 05/0 (نمره ریاضی و بخش انعطاف پذیری) در نوسان بود.ضرایب همبستگی بین نمره های بخش آزمون و نمره های بخش های آزمون های دیگر خلاقیت در سطح 01/0 معنی دار بود. این ضرایب همبستگی بین 55/0(همبستگی بخش سیالی آزمون خلاقیت و بخش سیالی آزمون دانشگاه دوستو) تا 20/0 (همبستگی بین انعطاف پذیری آزمون دانشگاه دوستون و بخش ابتکار آزمون خلاقیّت) در نوسان بود. نتایج به دست آمده با استفاده از روش تحلیل عوامل نشان داده که آزمون بخش خلاقیت از میزان اعتبار همزمان قابل قبولی برخوردار است. برای بررسی پایایی از روس همسانی درونی و آلفای کرونباخ استفاده شده است. این ضرایب برای سنجش سیالی آزمون (75/0)، ابتکار(67/0)، انعطاف پذیری(61/0) و بسط(61/0) گزارش شده است. از روشهای مولفه های اصلی، برای برآورد میزان هماهنگی مواد در هر بخش استفاده شده است.مواد آزمون در هر چهار بخش همبستگی نسبتاً بالایی (بین 55/0 تا 82/0) با اولین متغیر نهفته دارد. پایایی پرسشنامه مذکور در پژوهش حاضر پس از توزیع پرسشنامه ها با استفاده از روش ضریب آلفای کرونباخ 0.82محاسبه شد.
پرسشنامه محقق ساخته تعصب : این پرسشنامه یک آزمون مداد-کاغذی می باشد.برای ساختن آن تمامی نظریات و مباحث مطرح شده در مورد تعصب به تفصیل مطالعه شده و ویژگی های افراد متعصب براساس 4خرده مقیاس پرسش نامه انتخاب شد که این پرسش نامه به اندازه گیری این ویژگی ها می پردازد .در طول اعتبار یابی و محاسبه پایایی گویه هایی که ضریب آلفای کرونباخ آن پایین بود حذف گردید وجای خود را به گویه های دیگر داد .علاوه براین ،این پرسش نامه بر اساس نظریه شخصیّت اقتدارگرای آدورنو(1950)، که طی آن افراد دارای شخصیت اقتدارگرا یا استبدادی دارای ویژگی هایی چون خودمحور بودن ،انعطاف ناپذیری،سرسختی ،باور به اینکه تنها یک راه درست وجود دارد،عدم اعتقاد به استدلال و مباحثه ،ستایش از والدین ،اطاعت محض از رهبران وحامی سرسخت قواعد سنتی برشمرده است ساخته شده است که این ویژگی ها را می توان در افراد متعصب نیز یافت. همچنین این پرسشنامه براساس مقیاس لیکرت که یک مقیاس نگرش سنج می باشد طراحی شده است .این پرسشنامه دارای 4 خرده مقیاس تعصب جنسی ،تعصب مذهبی ،تعصب نژادی و قوم مداری می باشد .چون سایر انواع تعصّب در کشور ما و جامعه موردنظر خیلی به صورت مسأله مطرح نیستند فقط به چهار نوع آن پرداخته شد .طراحی گویه های پرسش نامه با مطالعه ی ادبیات ،پیشینه ،تحقیقات و نظریات مربوط به تعصب و تعیین ویژگی های عاطفی ،رفتاری و نگرش های کلامی و غیرکلامی افراد متعصب در مورد سایرین انجام گردید .در ابتدا تعداد 70 گویه بدست آمد و با اجرای مقدماتی و تعیین ضریب آلفای کرونباخ گویه های نامناسب حذف گردید و در نهایت برای هر خرده مقیاس تعداد 10 گویه طراحی شد به طوری که کل آن از 40 گویه ساخته شده است . پراکندگی گویه های مربوظ به هر خرده مقیاس ها به شرح زیر می باشد.
گویه های مربوط به تعصب نژادی گویه های شماره ی 36،33،24،23،18،13،9،8،6و1 می باشند. گویه های مربوط به تعصب جنسی گویه های شماره ی 31،30،25،22،21،16،11،10،7و2 می باشند. گویه های مربوط به تعصب مذهبی گویه های شماره ی 39،38،35،27،26،19،15،12،5 و3 می باشند. گویه های مربوط به قوم مداری گویه های شماره ی 40،37،34،33،29،28،21،17،14و 4 می باشند.
برای پاسخ دادن به ماده های این پرسشنامه تعداد 5 گزینه (کاملاً مخالفم ، مخالفم، نه موافقم نه مخالفم ، موافقم و کاملاً موافقم ) طراحی شده است که آزمودنی براساس درجه ی موافقت خویش با هر گویه یکی از گزینه ها را انتخاب می کند. با پاسخ دادن آزمودنی به گویه های این پرسشنامه می توان نمره ی کل تعصب را اندازه گیری نمود که نمره ی کل تعصب آزمودنی برابرست با حاصل جمع نمرات آزمودنی در 4 خرده مقیاس آن. علاوه بر این نمرات بالاتر نشان دهنده ی رهایی از تعصب و نمرات پایین تر نشان دهنده ی تعصب شدیدتر می باشد.
نمره گذاری : برای گویه های 5،14،21،28،35و 39 نمره گذاری به صورت کاملاً مخالفم (1نمره)، مخالفم(2نمره ) ، نه موافقم نه مخالفم (3نمره ) ، موافقم (4نمره ) و کاملاً موافقم (5نمره ) می باشد. برای سایر گویه ها نمره گذاری به صورت کاملاً مخالفم (5 نمره) ، مخالفم( 4 نمره ) ، نه موافقم نه مخالفم (3 نمره )، موافقم (2 نمره ) و کاملاً موافقم (1 نمره )می باشد. پاسخ دهندگان براساس نمره ی کسب شده به 3 دسته ی متعصب ، متوسط و رها از تعصب تقسیم می شوند. نمره ی بین 80- 40 بیانگر تعصب شدید، نمره ی بین 160 – 81 بیانگر متعصب بودن در حد متوسط و نمره ی بین 200 – 161 بیانگر رها از تعصب بودن می باشد. حداقل نمره ی هر آزمودنی 40 و حداکثر آن 200 می باشد.
روایی یا اعتبار :
روایی عبارتست از میزان انطباق مشاهدات وپرسش های تحقیق با هدف اصلی پژوهش .آیا داده های گردآوری شده تصویر حقیقی همان موضوع مورد بررسی است یا خیر (نیل ،1374) سنجش روایی پرسشنامه حاضر با چهار نوع روایی محتوا ،روایی وابسته به ملاک ،روایی سازه و روایی صوری اندازه گیری شده است.
روایی محتوا :
اعتبار محتوا نوعي اعتبار است كه معمولا براي بررسي اجزاي تشكيل دهنده يك ابزار اندازه گيري به كار برده مي‌شود. به عنوان مثال براي يك آزمون پيشرفت تحصيلي بايد اعتبار محتواي آن را مورد نظر قرار داد. اعتبار محتواي يك ابزار اندازه گيري به سوال هاي تشكيل دهنده آن بستگي دارد. اگر سوال هاي ابزار معرف ویژگي ها و مهارت هاي ويژه اي باشد كه محقق قصد اندازه گيري آن‌ها را داشته باشد، آزمون داراي اعتبار محتوا است. براي اطمينان از اعتبار محتوا، بايد در موقع ساختن ابزار (مانند طراحي پرسشنامه) چنان عمل كرد كه سوال هاي تشكيل دهنده ابزار معرف قسمت هاي محتواي انتخاب شده باشد. بنابراين اعتبار محتوا ويژگي ساختاري ابزار است كه همزمان با تدوين آزمون در آن تنيده مي‌شود. اعتبار محتواي يك آزمون معمولا توسط افرادي متخصص در موضوع مورد مطالعه تعيين مي‌شود. از اين رو اعتبار محتوا به قضاوت داوران بستگي دارد. هدف از این نوع ارزیابی پاسخ به این سؤال است که آیا محتوای ابزار قابلیت اندازه گیری هدف تعریف شده را دارد یا خیر؟ به عنوان مثال آیا محتوای آزمونی که برای اندازه گیری افسردگی تعریف شده است، واقعا افسردگی را اندازه می گیرد.به همین دلیل برای ارزیابی روایی محتوایی از قضاوت افراد خبره در زمینه تخصصی مورد نظر استفاده می شود. برای مثال برای ارزیابی افسردگی ، پس از لیست نمودن تمام نشانه هایی که افسردگی را ارزیابی می کند از طریق ادبیات موضوع ، می توان مرتبط بودن، سادگی ووضوح هریک از آیتم ها و همچنین ضروری بودن آن ها را در قالب پرسشنامه ای از متخصصان مربوطه پرسید(سرمد،1390). روایی یا اعتبار محتوای پرسش نامه ی حاضر پس از انجام اصلاحات خواسته شده توسط استاد راهنما، استاد مشاور و تنی چند از متخصصان این حوزه تأیید شد.
روایی وابسته به ملاک :
اعتبار ملاکی عبارتست از کارآمدی یک ابزار اندازه گیری در پیش بینی رفتار یک فرد در موقعیت خاص. برای این منظور عملکرد هر فرد در آزمون با یک ملاک مقایسه می شود به عبارت دیگر اعتبار ملاکی یک ابزار اندازه گیری عبارتست از همبستگی بین نمرات آزمون و نمره ی ملاک .اعتبار ملاکی بر دو نوع اعتبار پیش بین و اعتبار همزمان می باشد. اعتبار همزمان زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که هدف جانشین کردن یک ابزار اندازه گیری به جای ابزار دیگری باشد(سرمد،1390). اعتبار همزمان این پرسش نامه از طریق بدست آوردن همبستگی آن با پرسش نامه ی تعصب آلپورت تأیید گردید و مقدار همبستگی بین دو پرسشنامه 68/0 به دست آمد.
روایی سازه :
اعتبار یا روایی سازه یک ابزار اندازه گیری نمایانگر آن است که ابزار اندازه گیری تا چه اندازه یک سازه یا خصیصه ای را که مبنای نظری دارد می سنجد . روایی سازه ای این موضوع را بررسی می کند که آیا اجزای مقیاس مورد نظر توانایی تشکیل مقیاس را دارند یا برخی از آن ها نامرتبط اند. .سازه ی نامناسب سازه ای است که توافق نظری در محتوای آن وجود ندارد این نوع روایی اغلب روایی عاملی نیز نامیده می شود و دلیل آن نیز نحوه ی ارزیابی این نوع روایی با روش های تحلیل عاملی است.اگر متغير ها در تحليل عاملي اكتشافي، داراي ساختار ساده باشند، روايي هم گرا و واگرايي آنها تاييد مي شود. منظور از ساختار ساده اين است كه هر نوع تغييري روي يك عامل، بار بالايي داشته باشد، اين بار (گاها بالاي 0.5) و روي ساير عوامل، بار پايين داشته باشد (گاها زير 0.4 ). راه دوم براي اطمينان بيشتر از روايي هم گرا و واگرا، تحليل عاملي تائيدي براي عوامل و ساختاي ست كه در مرحله قبل با استفاده از تحليل عاملي اكتشافي بدست آمده است. روايي تك بعدي نيز از طريق تحليل عاملي تك بعدي و انتصاب تمام متغيرهاي يك عاملي (سازه) به آن امكان پذير است. تفاوت تحليل عاملي اكتشافي و تحليلي در روايي سنجي اين است كه در روش اكتشافي وابستگي بين آيتم هاي مقياس و متغير هاي پنهان از قبل تعيين شده نيست. در حالي كه در روش تائيدي، از قبل تعيين شده هستند. درصورتي که در روش تائيدي، روابط هم گرايي و واگرايي مورد نظر تائيد شوند (ضرايب مسير، معنادار بوده و شاخص هاي برازش در حدود مجاب باشد) مي توانيم از هر سه نوع روايي اطمينان حاصل نماييم(سرمد،1390). اعتبار همگرای پرسش نامه ی حاضر از طریق محاسبه ی همبستگی آن با پرسش نامه ی تعصب آلپورت تأیید گردید و مقدار همبستگی بین دو پرسشنامه 68/0 به دست آمد.
روایی صوری :