دانلود پایان نامه

امام صادق (ع) قرار گرفته است. ايشان مي فرمايند: “إذا سافر احدکُم فقدم من سفره فليأت اهله بما تيسّر ولو بحجر فان ابراهيم (ع) کان إذا ضاق اتي قومه فوافق منهم ازمه فرجع کما ذهب فلما قرب من منزله نزل عن حماره فملأ خرجه رملاً اراده ان يسکن من روح ساره فلما دخل منزله اخذالخرج عن الحمار وافتتح الصلاه فجائت ساره فضحت الخرج فوجدته مملواً دقيقاً فاعتجبت منه واختبزت ثم قالت لابراهيم:افضل من صلاتک فکل فقال اها اني لک هذا قالت من الدقيق الذي في الخرج ،فرفع رأسه الي السماء فقال اشهد انک الخليل”:”و گاه يکي از شما مسافرتي مي رود و از سفر بر مي گردد، بايد براي خانواده اش آنچه ممکن است گرچه سنگي باشد هديه بياورد. به درستي که حضرت ابراهيم (ع) اين گونه بود که هرگاه به تنگنايي برخورد مي کرد به سوي قوم خويش سفري مي کرده، در مقطعي به تنگنا افتاد و پيش قوم خود رفت پس آنگاه به سوي اهل بيت خويش بازگشت. چون به منزلش نزديک شد، از مرکب پياده شد و خورجين آن را از شن پر کرد. پس چون داخل خانه شد، از مرکب پياده شد و خورجين را از روي مرکب برداشت، آن گاه به نماز ايستاد پس ساره آمد و خورجين را باز کرد و آن را پر از آرد يافت پس آن را آماده کرد و نان پخت. پس به ابراهيم (ع) گفت: نمازت را تمام کن و از نان مصرف کن حضرت ابراهيم (ع) به او گفت: اين نان از کجا آمده است؟ ساره گفت: از آردي که در خورجين بود! پس حضرت سر خود را به آسمان بلند کرد و گفت: خدايا، شهادت مي دهم که تو خليل هستي.
يکي ديگر از مناسبت هايي که به بهانة آن مي توان علاقة خود را به همسرمان نشان دهيم مناسبت عشق است به نحوي که بصورت غير منتظرانه و بدون هيچ کدام از مناسبت هاي زماني براي همسرمان يک شاخه گل تزيين شده بگيريم. حتماً او خواهد پرسيد به چه مناسبتي؟ فقط بايد بگوييم به مناسبت عشق.
2-4. شيوه هاي گفتاري و نوشتاري
براي پر فروغ نگه داشتن شمع محبت و صفا در خانه تنها انجام رفتارهاي عاشقانه کافي نيست بلکه اظهار محبت و علاقه از طريق واژه هاي زيبا بسيار مهم و مؤثر است. به نحوي که به زبان آوردن و نوشتن آن مورد توجه بزرگان قرار گرفته است.
قال رسول الله (ص): قَوْلُ الرَّجُلِ لِلْمَرأةِ اِنّي اُحِبُّک لا يَذْهَبُ مِنْ قَلْبِها اَبْداً.211
اين گفتار شوهر به همسرش که من تو را دوست دارم هرگز از قلب زن بيرون رفتني نيست.
برخي از افراد همسر خود را دوست مي دارند ولي هيچ گاه دوستي خود را به او اظهار نمي کنند . اين گونه افراد از اين نکته غافلند که تأثير رواني کلمات محبت آميز بيش از رضايت قلبي صرف و خريد لباس و کفش است. و به نحو مناسب تري مي تواند ترجمان اقيانوس موّاج عاطفي دروني شان نسبت به همسرشان باشد. حال بر آن شديم براي تحقق اين امر مهمترين شيوه هاي گفتاري و نوشتاري ابراز محبت را مورد بررسي قرار دهيم.
1-2-4 . تشکر و سپاسگزاري
زماني که خورشيد در يکي از روزهاي زمستاني با گرماي ملايم خود بدن ما را مي نوازد. خواه نا خواه با جملاتي ستاش آميز لذت و خشنودي خود را ابراز مي کنيم.
زماني که پرنده اي زيبا را مي بينيم که ميان شاخ و برگ درختان جست و جو مي کند خواه نا خواه با عباراتي ستاينده از لذت دروني خود پرده بر مي داريم.
بدين سان همه مظاهر و جلوه هاي طبيعت از تمجيد و ستايش انسان برخوردار مي شوند، در حالي که طبيعتِ گنگ نه چيزي از سخنان ما مي فهمد و نه از شنيدن آن شاد مي شودو نه تعريف و سپاس گزاري ما بر آن چيزي مي افزايد و نه مذمت و بدگويي ما چيزي از آن مي کاهد.
اما رفتار ما با آدميان و به خصوص همسرمان، چگونه است؟ آيا در مقابل محاسن و زيبايي هاي آن، زبان به ستايش مي گشاييم؟ آيا از احسانش قدرداني مي کنيم؟ اين که در قلب خود به همسرمان عشق بورزيم و بر زبان خود مُهر سکوت بزنيم و هيچ گاه با سپاس گزاري و قدرداني علاقه خود را به آن ظاهر نسازيم، چه سودي دارد؟
اگر مي خواهيم محبت و علاقه خود را به همسرمان ابراز کنيم بهتر است، قدردان زحمات او باشيم و از او تشکر کنيم، چون تشکر همان اظهار محبت و علاقه دروني است که در مقابل الطافي که از سوي ديگران دريافت گرديده، ظهور مي کند.
در مبحث سپاسگزاري، اظهار محبت و تشکر از زن اهميت بسزايي دارد، زيرا مرد گاهي در قبال کارهاي خوب خود تمجيد صادقانه اي از جامعه دريافت مي کند و ثمرة کار خود را در آن مي يابد ولي زن چه؟ اگر از زن خود قدرداني کنيم. سر شوق مي آيد وظيفه اش را با دل گرمي انجام مي دهد و مشکلات زندگي را با چهرة باز تحمل مي کند.
برخي شوهران زنان خود را دوست دارند، ولي هيچ گاه دوستي خود را به آنان اظهار نمي کنند و تشکري بر زبان نمي آورند. دسته اي ديگر مي پندارند با پول دادن و کفش و جوراب خريدن بسيار، مي توانند همسر خود را راضي نگه دارند لذا چندان به تشکر و اظهار محبت زباني اهميت نمي دهند. اين دو دسته از اين مطلب غافلند که تأثير رواني کلمات محبت آميز، مانند “متشکرم” “دست شما درد نکنه” و “آفرين بر شما” بيش از رضايت قلبيِ صرف و خريدن لباس و کفش است. امام صادق (ع) مي فرمايند: مکتوبٌ في التَّوراةِ: اُشْکُرْ مَن اَنْعَمَ عليک و اَنْعِمْ عَلَي مَنْ شَکرَک فاِنَّهُ لا زَوَال لِلنَّعْماءِ اذا شَکَرْتَ وَ لا بَقاءَ لَها اِذا کَفَرْتَ”212 در تورات نوشته شده است که: سپاسگزاري کن از کسي که به تو احسان نمود و احسان کن به کسي که از تو سپاسگزاري نمود، زيرا احسان، اگر سپاسش گزاري، پايدار شود، و اگر ناسپاسش کني دوام نيابد.
محسنان مردند و احسان ها بماند اي خنک آن
را که اين مرکب براند
ظالمان مردند و ماند آن ظلم ها و اي جاني کاو کند مکر و دها 213
بايد توجه داشته باشيم که مرد نيازمند به تشکر زباني همسرش مي باشد چون تمجيد و تشکر زن از شوهر او را به يک قهرمان تبديل مي کند و در غير اين صورت، او در زندگي به يک انسان عادي و بي هدف تبديل خواهد شد. اين سخن را حتماً شنيده ايد که “در وراي هر مرد بزرگي، زن او قرار دارد؛ چنان که در وراي هر مرد شکست خورده اي نيز همسر او ديده مي شود.” چه نيکوست که زن گاهي از شوهرش تشکر کند و زحمات فراوان و طاقت فرساي او را صراحتاً ذکر و از او قدرشناسي کند. گفتن کلمات محبت آميز و سپاس گذاري در روح شنونده ثمرة بسيار نيکويي به بار مي آورد. امام زين العابدين مي فرمايند: يقولُ اللهُ تبارک و تعالَي لِعبدٍ مِنْ عبيدَ يومَ القيامَة اَشْکرت فُلاناً؟ فَيَقُولُ بَلْ شَکَرْتُکَ يا رَبِّ فيَقُولُ لَمْ تَشْکُرْنِي اِذْ لَم تَشْکُرهُ، ثُمَّ أشْکَرُکُمْ لِلَّه، اَشْکر اَشْکُرکُم لِلناسِ.214
در روز قيامت خداوند به بنده اي مي گويد: از فلاني [که بر تو احسان کرد] سپاسگزاري کردي؟
بنده گويد: پرودگارا، من از تو سپاس گزاري کردم. خداوند مي فرمايد: مرا سپاس نگفته اي، چون سپاس او را نگفته اي. پس امام سجاد (ع) فرمود: شکر گزارترين شما از خدا، همان شکر گزارترين شما از مردم است.
شکر کن غرّه مشو بيني مکن گوش دار و هيچ خودبيني مکن215
تشکر به عنوان يکي از شيوه هاي اظهار علاقه و محبت داراي جايگاه عظيمي در خانواده است تا جايي که امام صادق (ع) آن را ملاک بهترين همسر معرفي کرد و فرموده اند: “خير نسائکم التي ان اُعطيت شکرت و ان مُنِعت رَضِيت216 “
برترين همسران شما زني است که اگر به او عطا شود، مراتب سپاس را به جا آورد و اگر چيزي از او دريغ شود راضي باشد.
به همين منظور، فردي که قصد ازدواج دارد، بايد از همان ابتداء روحيّه سپاسگزاري را به عنوان يکي از ملاک هاي خود در انتخاب شريک زندگي مدّ نظر قرار دهد و در همان ابتدا، از خداوند بخواهد که همسري شکور روزي او کند. امام علي (ع) مي فرمايند: کسي که ارادة ازدواج کند، پس از دو رکعت نماز و حمد و ثناي الاهي، از خدا اين گونه درخواست کند: اللهم ارزقني زوجة صالحة و لوداً شکوراً قنوعاً غيوراً ان احسنْتُ شکرت”217 خدايا، مرا همسري روزي کن که صالح، زايا، پرسپاس، قانع و غيرتمند باشد که اگر به او نيکي کردم سپاسگزار باشد.
نمونه هاي تشکر از همسر با بيان محبت هاي او
1- پيامبر اسلام (ص) نسبت به حضرت خديجه (س)
رسول خدا (ص) به پاس خدمات حضرت خديجه (س) همواره از ايشان ياد مي کرد و ازخدماتش قدرداني و تشکر مي نمود و درود بر او مي فرستاد و از درگاه خدا براي او طلب آمرزش مي نمود. وي مي فرمود: “خديجه وقتي به من پيوست هکه همه از من دور مي شدند، او در راه اسلام، هرگز مرا تنها نگذاشت همواره از من حمايت نمود. خدا او را رحمت کند، که بانوي پر برکتي بود و من از او داراي شش فرزند شدم.”218
2- حضرت علي (ع) نسبت به فاطمة الزهرا (س)
حضرت علي (ع) به پيامبر (ص) اينگونه گزارش مي دهد يا رسول الله فاطمه آن قدر آب آورده که بند مشک در سينه اش اثر گذاشته آن قدر آسيا گردانيده که دست هايش آبله کرده آن قدر در نظافت خانه کوشيده که لباس هايش گرد آلود و کثيف شده و آن قدر آتش زير ديگ روشن کرده که جامعه اش به سياهي گراييده است.219
3- امام خميني (ره) نسبت به همسرشان
امام مي فرمودند: خوش به حال من که چنين همسري دارم. فداکاري که خانم در زندگي کردند، هيچ کس نکرده است.220 و مي فرمودند: “خانم، بي نظير است.”221 و همچنين در جواب سئوال يکي از فرزندان خود که چرا اين قدر به همسرتان علاقه داريد؟ گفتند: براي اين که خيلي وفادار بوده خيلي فداکار بوده، زجري که خانم کشيده، هيچ کس نکشيده، هميشه به خانم مي گفتند: از من راضي باش من خيلي در حقت بدي کردم.222
1-1-2-4.انواع تشکر وسپاسگزاري
تشکر از همسر به صورت هاي گوناگوني محقق مي شود که مي توان آن ها ار در دو قالب گفتاري و رفتاري قرار داد.
تشکر گفتاري به اين معناست که با زبان به عنوان عامل بازگو کنندة نيّت، از الطاف همسر تشکر شود. همان گونه که گذشت، اين نوع تشکر، بسيار ضروري است و هرگز نبايد آن را امري زايد و تشريفاتي قلمداد کرد؛ اما تشکر رفتاري به اين معناست که رفتار فرد نمايانگر قدرداني از تلاش هاي همسر باشد. نگاه محبّت آميز، لبخند، تعجّب حاکي از شيفتگي نسبت به لطف همسر و … از ساده ترين مصداق هاي سپاسگزاري رفتاري به شمار مي ايد. همچنان که خريد هديه، برداشتن باري از دوش همسر و همکاري او در اداي وظايف، از جمله مؤثرترين نمادهاي قدرداني به شمار مي رود که به برخي از آنها در بخش اول همين فصل پرداختيم. به هر حال، آن گاه که تشکر آميزه اي از گفتار و رفتار باشد تأثيري دو چندان در ابراز محبت وعلاقه خواهد داشت.
2-1-2-4.چگونگي مواجهه با ناسپاسي همسر
با وجود اهميت سپاسگزاري، زبان برخي – به هر دليل – به تشکّر از همسر باز نمي شود و يا در عمل، رفتاري از خود بروز نمي دهند که حاکي از سپاس باشد. وظيفه فرد تلاشگر در مواجهه با چنين همسر ناسپاسي چيست؟
بديهي است که با شيوه هاي مختلفي مي توان با اين موضوع برخورد کرد. يکي اين که مي توان راه خير و نيکي را به روي همسر ناسپاس بست، چرا که او لايق اين الطاف نبوده است. ديگر اين که مي توان علاوه بر آن، زبان به سرزنش او نيز گشود که چرا چنين تلاش هايي را ناديده مي انگارد، ولي راه سوم اين است که مي توان ناسپاسي همسر را نادي
ده گرفت و همچنان باب خير و رحمت را بر او گشوده نگه داشت.
به سادگي مي توان دريافت که روش اوّل و دوم، کمک چنداني به حلّ مسئله نمي کند و حتّي ممکن است به ايجاد تنش در روابط همسران دامن زند؛ امّا با روش سوّم و تداوم احسان به همسر، مي توان اميدوار بود که چالش جديدي در زندگي خانوادگي ايجاد نشود. تنها اشکال در اين است که تداوم احسان در اين شرايط مستلزم تحمّل سختي ناشي از ناسپاسي همسر است. به عبارت ديگر، اين پرسش مطرح مي شود که چگونه مي توان اين همه ناسپاسي را ديد و به روي خود نياورد و همچنان همسر را مورد لطف قرار داد؟
بر اساس جهان بيني اسلامي پاسخ اين پرسش روشن است. از ديدگاه اسلام، اصولاً اخلاص هنگامي محقق مي شود که نيکوکار نه تنها به انگيزة پاداش کار نکند، بلکه حتّي در صدد جلب تشکر طرف مقابل نيز نباشد. هنگامي که اهل بيت (عليهم السلام) به شکرانه بهبودي امام حسن (ع) و امام حسين (ع) به نذر خويش وفا کردند و روزه گرفتند و پس از درخواست مسکين، يتيم و اسير، تنها غذاي باقي مانده خود را به آنان بخشيدند، گفتند:
“انما نطعمکم لوجه الله لانريد منکم جزاءً و لاشکوراً”:223″ ما شما را به خاطر خدا اطعام مي کنيم و هيچ پاداش و سپاسي از شما نمي خواهيم.”
اين بزرگواران معيار عمل خالصانه را آن دانستند که علاوه بر نداشتن توقع پاداش، حتي منتظر تشکر نيز نباشيم؛ بلکه انگيزه عمل، فقط بايد جلب خشنودي خداوند باشد؛ از اين رو، اميرالمؤمنين (ع) مي فرمايند:
لا يزهدنّک في المعروف من لا يشکره لک، فقد يشکرک عليه من لا يستمتع بشيء منهف و قد تُدرک من شکر الشاکر اکثر ممبا اضاع الکافر، و الله يحب المحسنين؛224 ناسپاسي ديگران نبايد تو را به خوبي کردن بي رغبت سازد؛ زيرا کسي که از آن نيکي کمترين بهره اي نمي برد، (خداوند) از تو قدرداني مي کند و از سپاس اين سپاسگزار به بيش از آن چيزي مي رسي که فرد ناسپاس فرو گذاشته است و خداوند نيکوکاران را دوست دارد.
بر اين اساس، مي توان گفت: هرگز نبايد ناسپاسي همسر، سبب ترک عمل خيري شود که براي جلب خشنودي خداوند صورت گرفته است. چنين عملي براي خداست و به طور طبيعي خود او بهترين سپاسگزار خواهد بود. حتي گاهي خداوند ناسپاسي همسر را آزمون اخلاص فرد قرار مي دهد تا فرد ارادت و اخلاص خود به خداي متعال را به طور کامل ظهور سازد و به مقامات معنوي بسيار بالاتري دست يابد.
پيامبر اکرم (ص) ارجمندترين و مقرب ترين مردمان نزد خداوند را نيکوکاري مي دانند که از نيکي او قدرداني نمي شود: “افضل الناس عند الله منزلة و اقربهم من الله المحسن يُکفّر احسانه”225 کسي که نيکي به ديگران و از جمله همسر را از جملة عنايات خداوند به خود مي داند. احسان به ديگران را چون درختي بر مي شمرد که در خانه خود کاشته و از ميوه و سايه آن بهره مند مي شود؛ هر چند همسايه نيز تا حدودي از آن استفاده مي کند. چنين انساني آگاه است که نبايد در ازاي کاري که براي خود انجام داده، از ديگري توقع پاداش داشته باشد.226
2-2-4. توجه گفتاري
يکي از شيوه هاي ظهور و بروز عاطفه و علاقه دروني بين همسران توجه به يکديگر مي باشد. اين روش در دو بخش گفتاري و غير گفتاري مورد بررسي قرار مي گيرد. در بخش غير گفتاري حالت هايي مانند گوش دادن، ژست ها، حالت چهره و نگاه همدلانه بستر مناسبي براي


دیدگاهتان را بنویسید